बैंकिङ खबर/ नेपालमा बैंकिङ कसुरको घटनाहरूमा निरन्तर वृद्धि देखिएको छ । साउन महिनामा मात्रै बैंकिङ कसुरसम्बन्धी १ हजार ६ सय ३ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन् । नेपाल प्रहरीको तथ्यांक अनुसार यो साउन महिनामा दर्ता भएका मुद्दा सम्पूर्ण बैंकिङ अपराधका शीर्ष १० मुद्दामध्ये २७.९३ प्रतिशत छ ।
यस्तै, साउन महिनामा संगठित आर्थिक अपराधका ७८८ मुद्दा दर्ता भएका छन्। नेपाल प्रहरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा बैंकिङ कसुरसम्बन्धी घटनाहरू वृद्धि भएको पाइएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा यो वर्षमा ४ प्रतिशतभन्दा बढी वृद्धि भएको प्रहरी अधिकारीहरूले जनाएका छन्। तथ्यांक अनुसार, आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा बैंकिङ कसुरसम्बन्धी १३ हजार ८३७ वटा मुद्दा दायर भएका छन्।
काठमाडौं उपत्यकामा सबैभन्दा बढी घटना
प्रदेशअनुसार बैंकिङ कसुरका मुद्दा विश्लेषण गर्दा काठमाडौं उपत्यकामा सबैभन्दा बढी ८ हजार ८० वटा मुद्दा दर्ता भएका छन्। सबैभन्दा कम मुद्दा कर्णाली प्रदेशमा दर्ता भएको छ, जहाँ २९७ वटा मुद्दा मात्र दर्ता भएका छन्। मधेश प्रदेशमा १ हजार २७८, कोशी प्रदेशमा १ हजार २५३, गण्डकी प्रदेशमा ८०६, बागमती प्रदेशमा ७९८, र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ४४३ मुद्दा दर्ता भएको तथ्यांक नेपाल प्रहरीले सार्वजनिक गरेको छ।
नेपालमा बैंकिङ कसुरमा वृद्धि हुनुमा धेरै कारणहरू देखिएका छन्। नेपाल प्रहरीका अनुसार, बैंकिङ प्रणालीमा पारदर्शिता कम हुनु, व्यवस्थापनको कमजोरी, कर्मचारीद्वारा अनियमितता, र प्रविधि–सुरक्षामा कमी प्रमुख कारणहरू हुन्।
बैंकिङ कसुरका मुद्दा बढ्नुमा अनलाइन बैंकिङ, डिजिटल लेनदेनको वृद्धि र न्यून सुरक्षा उपाय प्रमुख कारण हुन्। साथै, कर्मचारी स्तरमा प्रशिक्षणको कमी र बैंक व्यवस्थापनको निगरानी कमजोर हुनुले पनि यसमा ठूलो योगदान पुर्याएको छ।
संघीय–प्रादेशिक अवस्था
नेपाल प्रहरीले प्रदेश अनुसार विवरण सार्वजनिक गरेको छ। काठमाडौं उपत्यकामा सबैभन्दा धेरै मुद्दा दर्ता हुनु, राजधानी र आसपास क्षेत्रमा बैंकिङ कारोबार र वित्तीय गतिविधि बढी भएकाले हो। विपरीत, कर्णाली प्रदेशमा बैंकिङ कारोबार कम र जनसंख्या कम भएकाले कम मुद्दा दर्ता भएको देखिन्छ।
मधेश, कोशी र गण्डकी प्रदेशमा पनि बैंकिङ कसुरका घटना उल्लेखनीय छन्। प्रादेशिक भौगोलिक अवस्था, स्थानीय बैंक शाखाहरूको संख्या, र व्यापारिक गतिविधिका कारण मुद्दा दर्ता हुने क्रम फरक–फरक देखिएको छ।
डिजिटल बैंकिङ र बैंकिङ कसुर
पछिल्लो समय डिजिटल बैंकिङ र मोबाइल बैंकिङको प्रयोग बढ्दै जाँदा बैंकिङ कसुरका मुद्दा पनि बढेका छन्। नेपालमा अनलाइन ट्रान्जेक्शन, मोबाइल बैंकिङ, र ई–वालेट प्रयोग बढ्दा फर्जी खाता, ह्याकिङ, र धोखाधडीका घटनाहरूमा वृद्धि देखिएको छ।
