बैंकिङ खबर /अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प केवल विश्व राजनीतिका चर्चित पात्र मात्र होइनन्, उनी विश्वका सबैभन्दा चर्चित अर्बपति राजनीतिज्ञमध्ये पनि पर्छन्। दशकौँदेखि रियल इस्टेट, होटल, गल्फ रिसोर्ट, ब्रान्ड लाइसेन्सिङ, मिडिया र पछिल्लो समय डिजिटल व्यवसायमा विस्तार भएको उनको आर्थिक साम्राज्यले निरन्तर विश्वको ध्यान तानिरहेको छ। दोस्रो कार्यकालका लागि पुनः ह्वाइट हाउस पुगेपछि ट्रम्पको राजनीतिक प्रभावसँगै उनको आर्थिक हैसियत र सम्पत्तिको स्रोतबारे पनि व्यापक चासो बढेको छ। विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय संस्थाहरूको पछिल्लो मूल्याङ्कनअनुसार ट्रम्पको कुल सम्पत्ति करिब ६.५ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको अनुमान गरिएको छ। यद्यपि यो रकम दैनिक रूपमा बजार मूल्य, सेयर मूल्य, लगानी तथा सम्पत्तिको पुनर्मूल्याङ्कनका आधारमा परिवर्तन हुन सक्छ। ट्रम्प आफैंले भने विगतमा आफ्नो सम्पत्ति विभिन्न मूल्याङ्कनभन्दा धेरै रहेको दाबी गर्दै आएका छन्।
रियल इस्टेट नै सम्पत्तिको मुख्य आधार
डोनाल्ड ट्रम्पको आर्थिक साम्राज्यको सबैभन्दा ठूलो आधार रियल इस्टेट व्यवसाय हो। न्यूयोर्कको म्यानहटनमा रहेका व्यावसायिक भवन, लक्जरी अपार्टमेन्ट, कार्यालय भवन र होटलहरू उनको सम्पत्तिको प्रमुख हिस्सा मानिन्छन्। ट्रम्प टावर, ४० वाल स्ट्रिट, ट्रम्प पार्क एभिन्युजस्ता प्रतिष्ठित सम्पत्तिहरूले वर्षौँदेखि स्थिर आम्दानी दिँदै आएका छन्। संयुक्त राज्य अमेरिकाबाहेक आयरल्यान्ड, स्कटल्यान्ड र अन्य देशहरूमा रहेका गल्फ रिसोर्ट र लक्जरी होटलहरूबाट समेत उल्लेखनीय आम्दानी हुने गरेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। यी सम्पत्तिको मूल्य समयसँगै बढ्दै गएकाले ट्रम्पको कुल सम्पत्तिमा पनि निरन्तर वृद्धि भएको देखिन्छ। ट्रम्पको स्वामित्वमा रहेका गल्फ क्लब तथा रिसोर्टहरू केवल खेलकुदका केन्द्र मात्र होइनन्, ती उच्चस्तरीय पर्यटन तथा आतिथ्य व्यवसायका महत्वपूर्ण स्रोत पनि हुन्। सदस्यता शुल्क, प्रतियोगिता आयोजना, होटल सेवा तथा लक्जरी सुविधाबाट करोडौँ डलर बराबरको आम्दानी हुने गरेको अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय विश्लेषणहरूमा उल्लेख छ।
ट्रम्पको नाम आफैंमा एउटा व्यावसायिक ब्रान्ड बनेको छ। होटल, आवासीय परियोजना, व्यापारिक भवन, पुस्तक, कपडा, विभिन्न उत्पादन र अन्तर्राष्ट्रिय परियोजनाहरूमा “Trump” नाम प्रयोग गर्न दिँदा कम्पनीले लाइसेन्स शुल्क प्राप्त गर्दै आएको छ।विशेषज्ञहरूका अनुसार ट्रम्पको व्यक्तिगत ब्रान्डको व्यावसायिक मूल्य पनि उनको सम्पत्तिको महत्वपूर्ण हिस्सा हो। प्रत्यक्ष लगानी नगरेका केही परियोजनाबाट समेत ब्रान्ड प्रयोगकै आधारमा उनले आम्दानी गर्ने गरेका छन्। हालका वर्षहरूमा ट्रम्पले डिजिटल मिडिया क्षेत्रमा समेत आफ्नो उपस्थिति विस्तार गरेका छन्। उनको सामाजिक सञ्जाल कम्पनी Trump Media & Technology Group ले सार्वजनिक कम्पनीका रूपमा पूँजी बजारमा प्रवेश गरेपछि सम्पत्तिमा उल्लेखनीय वृद्धि भएको विश्लेषण गरिएको छ। यस कम्पनीसँग सम्बन्धित सेयर मूल्यमा आउने उतारचढावले ट्रम्पको अनुमानित सम्पत्तिमा पनि प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने गरेको देखिन्छ। यही कारण पछिल्ला वर्षहरूमा उनको सम्पत्तिको मूल्याङ्कनमा ठूलो परिवर्तन देखिएको हो। हालैका वर्षहरूमा ट्रम्पसँग सम्बन्धित विभिन्न डिजिटल सम्पत्ति तथा क्रिप्टोकरेन्सी परियोजनाले समेत चर्चा पाएका छन्। यस क्षेत्रमा भएका लगानी र व्यवसायिक गतिविधिले नयाँ आम्दानीका स्रोत थपेको विश्लेषकहरू बताउँछन्। यद्यपि क्रिप्टो बजार अत्यधिक उतारचढावयुक्त भएकाले यसबाट हुने वास्तविक आम्दानी समयअनुसार परिवर्तन हुन सक्छ।
ट्रम्प पुनः राष्ट्रपति बनेसँगै उनको व्यवसाय र सार्वजनिक जिम्मेवारीबीचको सम्बन्धबारे पुनः बहस सुरु भएको छ। आलोचकहरूले राष्ट्रपतिको पदमा रहँदा निजी व्यवसायसँग सम्बन्धित सम्भावित स्वार्थको द्वन्द्वबारे प्रश्न उठाउने गरेका छन् भने ट्रम्प पक्षले कानुनी व्यवस्था र व्यवस्थापन प्रणालीमार्फत व्यवसाय सञ्चालन भइरहेको दाबी गर्दै आएको छ। उनको सम्पत्तिको मूल्याङ्कन, कर विवरण र वित्तीय विवरणबारे विगतमा विभिन्न कानुनी तथा राजनीतिक विवाद पनि भएका थिए। तर ती विवादका बाबजुद ट्रम्पको व्यावसायिक प्रभाव भने अमेरिकी तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अझै कायम रहेको देखिन्छ। विश्वका प्रभावशाली राजनीतिज्ञहरूमध्ये डोनाल्ड ट्रम्पको नाम सबैभन्दा धनी नेताहरूको सूचीमा पर्ने गर्छ। अधिकांश राजनीतिज्ञको सम्पत्ति सार्वजनिक सेवा वा पारिवारिक व्यवसायसँग जोडिएको देखिए पनि ट्रम्पको सम्पत्ति मुख्यतः निजी व्यावसायिक साम्राज्यबाट निर्माण भएको मानिन्छ।
रियल इस्टेट, होटल, गल्फ रिसोर्ट, ब्रान्ड लाइसेन्सिङ, मिडिया, डिजिटल प्लेटफर्म र नयाँ प्रविधिसँग सम्बन्धित लगानीले उनको आर्थिक आधारलाई विविध बनाएको छ। यही विविधीकरणका कारण बजारमा उतारचढाव आए पनि ट्रम्पको सम्पत्तिले उल्लेखनीय आकार कायम राखेको विश्लेषण गरिन्छ। डोनाल्ड ट्रम्पको आर्थिक यात्रा केवल एक व्यवसायीको सफलता कथा मात्र होइन, अमेरिकी राजनीति, विश्व अर्थतन्त्र र निजी उद्यमबीचको सम्बन्ध बुझ्ने एउटा उदाहरण पनि बनेको छ। राष्ट्रपतिको जिम्मेवारी सम्हाल्दै गर्दा पनि उनको व्यवसायिक गतिविधि विश्वभर चर्चा र विश्लेषणको विषय बनिरहेको छ। ट्रम्पको सम्पत्तिको वास्तविक मूल्य समयसँगै परिवर्तन भइरहने भए पनि रियल इस्टेट, होटल, गल्फ, मिडिया र डिजिटल व्यवसायमा फैलिएको उनको लगानीले उनलाई अझै पनि विश्वका सबैभन्दा प्रभावशाली अर्बपति नेतामध्ये एकका रूपमा स्थापित गरेको छ।
