
बैंकिङ खबर / अमेरिकाको प्रमुख बैंकिङ संस्था जेपी मोर्गन चेजमा देखिएको प्राविधिक समस्याले अमेरिकी बैंकिङ क्षेत्रमा हलचल सिर्जना गरेको छ । बैंकको आन्तरिक प्रणालीमा आएको सफ्टवेयरसम्बन्धी त्रुटिका कारण हजारौँ ग्राहकले बैंकिङ सेवा प्रयोग गर्दा समस्या भोग्नुपरेको छ भने अन्य वित्तीय संस्थासँग जोडिएका कारोबारसमेत प्रभावित भएका छन् ।
उक्त समस्याका कारण चेजका केही ग्राहकले अनलाइन बैंकिङ, खाता पहुँच तथा रकम स्थानान्तरणमा कठिनाइ सामना गरेका थिए । बैंकका केही शाखामा हुने कारोबारमा समेत ढिलाइ भएको विवरण सार्वजनिक भएका छन् । त्यस्तै, चेजसँग वित्तीय कारोबार गर्ने अन्य बैंकका ग्राहकले पनि रकम पठाउने तथा प्राप्त गर्ने प्रक्रियामा असहजता भोग्नुपरेको थियो ।
जेपी मोर्गन चेजका अनुसार बैंकको आफ्नै परिसरमा सञ्चालित हार्डवेयर प्रणालीमा रहेको सफ्टवेयर त्रुटिका कारण कारोबार प्रशोधनमा ढिलाइ भएको हो । बैंकले यो समस्या साइबर आक्रमणसँग सम्बन्धित नभएको स्पष्ट पारेको छ । साथै, ग्राहकको खातामा रहेको रकम र खातासम्मको पहुँच सुरक्षित रहेको बताएको छ ।
यो घटनाको प्रभाव चेजमा मात्र सीमित रहेन । बैंक अफ अमेरिका, सिटीग्रुप, वेल्स फार्गो र यूएस बैंकलगायतका वित्तीय संस्थासँग सम्बन्धित कारोबारमा समेत ढिलाइ भएको ग्राहकका गुनासाहरू सार्वजनिक भए । यद्यपि, ती बैंकहरूको आफ्नै प्रणालीमा प्रत्यक्ष समस्या देखिएको पुष्टि भएको थिएन । चेजसँग जोडिएर हुने कारोबार प्रभावित हुँदा अन्य बैंकका ग्राहकले समेत त्यसको असर महसुस गर्नुपरेको थियो ।
विशेषगरी अमेरिकामा लोकप्रिय डिजिटल भुक्तानी सेवा ‘जेल’ (Zelle) मार्फत हुने रकम स्थानान्तरणमा समेत केही ग्राहकले ढिलाइ सामना गरेका थिए । तर, जेलको सञ्चालन गर्ने संस्था अर्ली वार्निङ सर्भिसेजले आफ्नो भुक्तानी नेटवर्क सामान्य रूपमा सञ्चालन भइरहेको जनाएको थियो । वित्तीय संस्थाहरूको प्रणालीमा देखिएको समस्याले केही कारोबार प्रभावित भएको उसको भनाइ थियो ।
चेजले आफ्नो प्रणालीमा आएको समस्या समाधानका लागि तत्काल काम थालेको जनाएको थियो । सोमबार साँझसम्म बैंकले कारोबार पुनः सामान्य रूपमा प्रशोधन हुन थालेको जानकारी दिएको थियो । यससँगै ग्राहकले भोग्दै आएको असहजता क्रमशः हटेको बताइएको छ ।
अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो बैंकमध्ये एक चेजमा देखिएको यस घटनाले आधुनिक बैंकिङ प्रणालीको अन्तरसम्बन्ध र प्रविधिमा बढ्दो निर्भरतामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ । अहिले बैंकिङ सेवा शाखा र काउन्टरमा मात्र सीमित छैन । मोबाइल बैंकिङ, अनलाइन भुक्तानी, अन्तरबैंक कारोबार तथा डिजिटल वालेटजस्ता सेवाहरू विभिन्न वित्तीय संस्था र साझा प्रविधिगत पूर्वाधारमा निर्भर छन् । यस्तो अवस्थामा कुनै एउटा ठूलो वित्तीय संस्थाको प्रणालीमा देखिने समस्या त्यससँग कारोबार गर्ने अन्य संस्थाका ग्राहकसम्म पुग्न सक्छ ।
यस घटनाले बैंकहरूको प्रविधिगत सुरक्षा मात्र नभई सेवा निरन्तरता कायम राख्ने क्षमता पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण रहेको देखाएको छ । बैंकिङ प्रणालीमा सफ्टवेयर अद्यावधिक, हार्डवेयर व्यवस्थापन, वैकल्पिक प्रणाली, कारोबारको पुनःप्रशोधन तथा आपत्कालीन सेवा सञ्चालनको तयारी कमजोर भए सामान्य प्राविधिक त्रुटिले समेत ठूलो संख्यामा ग्राहकलाई प्रभावित पार्न सक्छ ।
अमेरिकामा पछिल्लो समय विभिन्न प्रविधिमा आधारित सेवाहरूमा समस्या देखिइरहेका बेला बैंकिङ क्षेत्रमा आएको यो अवरोधले डिजिटल पूर्वाधारको विश्वसनीयताबारे थप बहस सिर्जना गरेको छ । यद्यपि, यी घटनाहरूबीच प्रत्यक्ष सम्बन्ध रहेको पुष्टि भएको छैन ।
यो घटनाले डिजिटल बैंकिङ विस्तार गरिरहेका विश्वभरका वित्तीय संस्थालाई एउटा महत्त्वपूर्ण सन्देश दिएको छ-बैंकिङ सेवाको आधुनिकीकरणसँगै त्यसलाई निरन्तर, सुरक्षित र भरपर्दो रूपमा सञ्चालन गर्न सक्ने पूर्वाधार निर्माण पनि उत्तिकै आवश्यक छ । ग्राहकको पैसा सुरक्षित हुनु मात्र पर्याप्त हुँदैन, आवश्यक परेको समयमा त्यसमा सहज पहुँच र निर्बाध कारोबार सुनिश्चित गर्नु पनि बैंकिङ विश्वासको आधार हो ।