बैंकिङ खबर/अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमाथि कडा आर्थिक कदम चाल्ने घोषणा गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत एक पोस्ट गर्दै भारतले रसियासँग हतियार र ऊर्जा खरिद बढाएको भन्दै आगामी अगस्ट १ देखि २५ प्रतिशत कर लगाउने निर्णय सुनाएका हुन्।
ट्रम्पले भारतलाई मित्रराष्ट्र मानेपनि उसले पछिल्ला वर्षहरूमा अमेरिकासँगको व्यापार कम गरेको र रसिया तथा चीनसँग व्यापार बढाएको आरोप लगाएका छन्।
उनले भनेका छन्, “भारत, अमेरिकाको मित्र हो। तर केही वर्षदेखि उसले अमेरिकी सामानहरूमा अत्यधिक कर लगाउने गरेको छ र व्यापार प्रक्रियामा अनावश्यक झन्झट सिर्जना गर्दै आएको छ।”
ट्रम्पले भारतले आफ्नो अधिकांश सैन्य उपकरण र ऊर्जा स्रोतहरू रसियाबाट खरिद गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै यो कदम रूस–युक्रेन युद्धमा रूसमाथि दबाब सिर्जना गर्न आवश्यक भएको बताएका छन्।
“रुस अहिले युक्रेनमा हत्या गरिरहेको छ, यस्तो बेला भारतजस्तो मुलुकले उसँग व्यापार बढाउनु सही होइन,” उनले भने।
ट्रम्पले भारतमाथि लाग्ने २५ प्रतिशत करसँगै थप आर्थिक जरिवाना पनि लगाइने जानकारी दिएका छन्। यो निर्णय लागू भएमा भारत-अमेरिका व्यापार सम्बन्धमा तनाव आउने सम्भावना देखिएको छ।
औषधि
भारतको औषधि क्षेत्रलाई हाल २५ प्रतिशत प्रतिशोधात्मक भन्सार शुल्कबाट छुट दिइएको छ, तर यस क्षेत्रमा पनि अनिश्चितता कायम छ । औषधि क्षेत्रले भारतको अमेरिका निर्यातमा लगभग १२.२ अर्ब डलर योगदान गर्दछ । यस क्षेत्रलाई हालका लागि भन्सार शुल्कको प्रभावबाट बचाइएको छ । यो प्रमुख भारतीय औषधि कम्पनीहरूको लागि राहत हो ।
अमेरिका भारतीय औषधि कम्पनीहरूको लागि एक महत्त्वपूर्ण बजार मानिन्छ । यद्यपि, विश्लेषकहरू भविष्यमा भन्सार शुल्कको कुनै पनि संशोधनको सम्भावनाको बारेमा सतर्क हुनुपर्ने छन् बताउछन् । यस क्षेत्रका उत्पादनहरूमा पहिले नै १० प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाइएको छ । ट्रम्पको प्रतिशोधात्मक करले भारतीय औषधि क्षेत्रमा न्यूनतम प्रभाव पार्ने भएपानी भविष्यमा कुनै पनि अतिरिक्त कर लाग्ने सम्भावनालाई नकार्न सकिँदैन । अमेरिकामा व्यापार गर्ने जेनेरिक औषधि कम्पनीहरूको शेयरमा वृद्धि देख्न सकिन्छ ।
अटोमोबाइल
भारतको अमेरिकामा हुने कुल निर्यातको लगभग ३ प्रतिशत अटोमोबाइल उद्योगको हिस्सा छ । ट्रम्पको पछिल्लो करले यस क्षेत्रमा असर पार्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
२५ प्रतिशतको व्यापक करले अमेरिकी बजारमा भारतीय अटोमोबाइल निर्यातको माग र प्रतिस्पर्धात्मकतालाई असर गर्नेछ । यसले उत्पादन लागत बढ्न सक्छ र आपूर्ति श्रृंखला अवरोध निम्त्याउन सक्छ ।
उत्पादन र सामान्य निर्यात
भारतको व्यापक उत्पादन क्षेत्रले २५ प्रतिशत करको बोझसँग संघर्ष गर्नुपर्नेछ । बढेको लागतले अमेरिकी बजारमा भारतबाट निर्यात हुने उत्पादन क्षेत्रका सामानहरूको प्रतिस्पर्धात्मकतालाई असर गर्नेछ । यस अवस्थामा, यी कम्पनीहरूको वृद्धि पनि सुस्त हुन सक्छ । यसले जीडीपीमा ५० आधार बिन्दुसम्मको प्रभाव पार्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
आइटी र सेवा क्षेत्र
अमेरिकाको प्रतिक्रिया मुख्यतया भौतिक वस्तुहरूमा केन्द्रित छ, जसको अर्थ भारतको आइटी र सेवा क्षेत्र ट्यारिफको प्रभावबाट धेरै हदसम्म अप्रभावित रहन सक्छ । यद्यपि, विज्ञहरू विश्वास गर्छन्, ट्रम्प प्रशासनको पछिल्लो ट्यारिफले विवेकाधीन उपभोगलाई असर गर्न सक्छ । आइटी क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूलो प्रभाव अमेरिकाका मानिसहरूको उपभोगमा गिरावट हुनेछ । अमेरिकी खर्चमा आएको गिरावटले भारतीय आइटी फर्महरूलाई असर गर्न सक्छ, किनकि यो क्षेत्र अमेरिकी बजारमा अत्यधिक निर्भर छ ।
शेयर बजार
अमेरिकाको २५ वटा ट्यारिफका कारण, भारतीय शेयर बजारका प्रमुख क्षेत्रहरूको शेयरमा अशान्ति हुन सक्छ । विशेष गरी, आइटी क्षेत्रको शेयर यसबाट प्रभावित हुन सक्छ । स्पष्ट रूपमा, अमेरिकाले ट्यारिफ लागू गरेपछि, आइटी सेवा क्षेत्रमा अमेरिकीहरूको खपत घट्नेछ । यसले भारतीय आइटी कम्पनीहरूको राजस्वलाई असर गर्न सक्छ ।
