बैंकिङ खबर/हङकङको बैंकिङ क्षेत्रले वित्तीय प्रविधि (फिनटेक) मार्फत नयाँ युग प्रवेश गरेको छ । हङकङ मनीटरी अथोरिटी(हिकमा)ले आफ्नो ‘फिनटेक २०२५’ पहलमार्फत बैंकिङ क्षेत्रलाई अधिक नवप्रवर्तनशील, डिजिटल र लचिलो बनाउने रणनीति अघि बढाएको छ ।
वित्तीय सेवामा द्रुत परिवर्तनले नयाँ अवसरहरू ल्याउँदै गर्दा चुनौती पनि थपिरहेको छ । यस परिवर्तनको केन्द्रमा अथोरिटीलको नेतृत्व र दीर्घकालीन रणनीति रहेको छ, जसले हङकङलाई अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय केन्द्रको रूपमा अझ बलियो बनाउने लक्ष्य राखेको छ ।
‘फिनटेक २०२५’ पहलको मुख्य आधार पाँच स्तम्भमा आधारित छ । यीमध्ये पहिलो तीन स्तम्भ, ‘सबै बैंक फिनटेकतर्फ’, फिनटेकमा दक्ष जनशक्ति निर्माण, र वित्तीय र नीति समर्थन मार्फत डायनामिक इकोसिस्टम निर्माण – अहिलेको विश्लेषणको केन्द्रमा छन् । बाँकी दुई स्तम्भ– सेंट्रल बैंक डिजिटल करन्सी र डेटा पूर्वाधार ।
‘सबै बैंक फिनटेकतर्फ’ बाट
‘सबै बैंक फिनटेकतर्फ’ पहलको उद्देश्य बैंकिङ सञ्चालनलाई फ्रन्ट-एन्डदेखि ब्याक–एन्डसम्म डिजिटलाइज गर्नु हो । हिकमाले यस पहलको माध्यमबाट बैंकहरूलाई विभिन्न क्षेत्रमा फिनटेक अपनाउन उत्प्रेरित गर्दै आएको छ ।
डिजिटल बैंकहरू – नवप्रवर्तनको नयाँ खेलाडी
हङकङमा आठ डिजिटल बैंक (पूर्वमा भर्चुअल बैंक) स्थापना भइसकेका छन्। यी बैंकहरूले विशेषगरी युवा प्रयोगकर्ता र साना तथा मध्यम व्यवसायीहरूसँग ग्राहक आधार विस्तार गरेका छन्।
उनीहरूको डिजिटल-नेटिभ मोडेलले जमानी र ऋणका मुख्य सेवाहरूमा केन्द्रित रहे पनि केही बैंकहरूले लगानी र बीमा सेवा पनि उपलब्ध गराएका छन्। यसले परम्परागत बैंकहरूलाई पनि आफ्नो डिजिटल रूपान्तरणलाई तीव्रता दिन प्रेरित गरेको छ।
रेगटेक – जोखिम व्यवस्थापन र नियम पालना
हिकमाको एक प्राथमिकता बैंकिङमा रेगटेक अपनाउनु हो । रेगटेक अपनाउने प्रक्रियामा व्यावहारिक मार्गदर्शक, केस स्टडी बुलेटिन र भिडियोमार्फत बैंकहरूले जोखिम व्यवस्थापन र नियम पालनामा सुधार गरेका छन्। वर्तमानमा हङकङका सबै खुद्रा बैंकहरूले रेगटेक अपनाइसकेका छन्, जसको समग्र अपनत्व ९७ प्रतिशत पुगेको छ।
इन्सरटेक, वेल्थटेक र ग्रीनटेक – व्यवसाय-केन्द्रित फिनटेक
हिकमाको २०२२ टेक बेसलाइन मूल्यांकनले इन्सरटेक, वेल्थटेक र ग्रीनटेकलाई उच्च सम्भावना भएको क्षेत्रको रूपमा पहिचान गरेको थियो। फिनटेक नलेज हब र फिनटेक कनेक्ट प्लेटफर्मले यी सेवा–क्षेत्रमा वृद्धि सुनिश्चित गरेको छ। यसको वृद्धि दर २० प्रतिशतदेखि १०० प्रतिशत भन्दा बढी देखिएको छ।
केवल केही वर्षमै, हङकङका बैंकहरूले फिनटेक प्रयोग गर्न मात्रै नभई आफ्नो सम्पूर्ण बैंकिङ सञ्चालनमा यसलाई समाहित गरेका छन्। हिकमाको २०२५ टेक म्याच्युरिटी स्टक-टेक अनुसार, फिनटेक अपनत्व ९५ प्रतिशत पुगेको छ । ग्राहकहरूले पनि यसको फाइदा अनुभव गर्न थालेका छन्, मोबाइल एपमार्फत खाता खोल्ने सुविधा, वैकल्पिक डाटा प्रयोग गरेर ऋण प्रक्रिया सहज बनाउने, र आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स–सक्षम डिपफेक डिटेक्सनमार्फत सुरक्षा प्रणाली मजबूत बनाउने ।
जिम्मेवार नवप्रवर्तनमा अतिरिक्त पहल
विश्वव्यापी र स्थानीय रूपमा फिनटेक द्रुत विकास भइरहेका बेला, हिकमाले All Banks Gone Fintechबाहिर पनि जिम्मेवार नवप्रवर्तनलाई प्रवद्र्धन गर्न विशेष पहलहरू सुरु गरेको छ ।
INETech – वित्तीय र प्रविधि समुदायको जडान
INETech श्रृंखला र विभिन्न उद्योग कार्यक्रमहरूले हङकङका वित्तीय संस्था, फिनटेक प्रदायक र बजार सहभागीहरूलाई जोड्ने काम गरेका छन्।
यसबाट १०० भन्दा बढी प्रत्यक्ष साझेदारीहरू उत्पन्न भएका छन्, जसले नविनतम विचारलाई व्यवहारमा रूपान्तरण गर्न सहयोग पुर्याएको छ।
GenA I Sandbox – विचार र सुरक्षा परीक्षण
एआइ बैंकिङ सञ्चालनमा डिजिटलाइजेशनलाई तीव्र बनाउन मुख्य माध्यम बनिरहेको छ । हिकमाले एआइ अपनत्वमा ७५ प्रतिशत बैंकलाई प्रशिक्षण र अनुसन्धान सहयोग गरेको छ, जुन २०२२ मा ५९ प्रतिशत थियो ।
GenA I Sandbox को माध्यमबाट नवीन प्रविधिहरू परीक्षण गरिँदै छन् र जोखिम व्यवस्थापन, ग्राहक सेवा, फ्रड–रोध र डिपफेक डिटेक्सनमा प्रयोग भइरहेको छ ।
Supervisory Incubator for DLT ट्रेडिसनल वित्त र टोकनाइजेशन
DLT अपनत्व पछिल्ला वर्षमा ५० प्रतिशत बढेको छ। हिकमाले Supervisory Incubator सुरू गरेर बैंकहरूलाई टोकनाइज्ड वित्तीय उपकरणसँग जोड्न सहयोग गरेको छ । हालसम्म ६ बैंकले टोकनाइज्ड डिपोजिट सेवा सञ्चालनमा ल्याइसकेका छन्।
यी पहलहरूले नवप्रवर्तनमा संवेदनशीलता कायम राख्दै बैंकिङ क्षेत्रमा आधुनिक प्रविधिको प्रयोगलाई सुनिश्चित गरेको छ।
फिनटेक–सक्षम जनशक्ति
फिनटेकको दीर्घकालीन विकासका लागि दक्ष जनशक्ति अनिवार्य छ। हिकमाले बैंकिङ पेशेवरहरूलाई प्रशिक्षण र प्रमाणपत्र प्रदान गरेको छ।
युवा पुस्ताका लागि फिनटेक करियर एक्सेलेरेटर स्किममार्फत १,३०० भन्दा बढी विद्यार्थीले इन्टर्नशिपको अवसर पाएका छन्। Industry Project Masters Network -IPMN_ Scheme मार्फत ३ सय ६० भन्दा बढी स्नातकोत्तर विद्यार्थीहरूले वास्तविक फिनटेक परियोजनामा काम गर्ने अवसर पाएका छन्।
हाल हङकङको फिनटेक क्षेत्रमा २५ हजार भन्दा बढी कार्यरत छन्। विश्वविद्यालय स्तरमा फिनटेक सम्बन्धित कार्यक्रमको निरन्तर विस्तारले युवा पुस्तामा उत्साह थपिरहेको छ।
इकोसिस्टमको वित्त पोषण र नीति समर्थन
फिनटेक इकोसिस्टमको निरन्तर विकासका लागि हिकमाले Fintech Supervisory Sandbox -FSS ३.० र ३.१ पाइलट सुरू गरेको छ। यसले नविनतम फिनटेक समाधानलाई वित्तीय सहयोग उपलब्ध गराउँदै व्यावसायिकरण र बैंकिङ उद्योगमा व्यापक अपनत्वलाई प्रवद्र्धन गरेको छ। हालसम्म १८ परियोजनालाई स्वीकृति दिइएको छ।
भविष्यको यात्रा
यी पहलहरूले नयाँ बैंकिङ सेवा मात्र सम्भव बनाएको छैन, तर नवप्रवर्तन, समावेशी र लचिलो इकोसिस्टम निर्माणमा समेत योगदान पुर्याएका छन्। हिकमाको प्रयासले हङकङलाई वैश्विक फिनटेक नेतृत्वको पदमा स्थापन गरेको छ। डिजिटलाइजेशनको यो यात्रा भविष्यमा बैंकिङ क्षेत्रमा नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वास छ।
