
बैंकिङ खबर / जीवन बीमा कम्पनीहरूको व्यवसाय विस्तार भइरहे पनि त्यसअनुसार नाफा बढ्न सकेको छैन । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो त्रैमासमा जीवन बीमा कम्पनीहरूको खुद बीमाशुल्क आर्जन उल्लेख्य रूपमा बढ्दा पनि समग्र खुद नाफा भने घटेको छ । बैंकको घट्दो ब्याजदरबाट लगानी प्रतिफलमा परेको दबाब र बीमालेख समर्पणबाट बाहिरिएको रकमले कम्पनीहरूको आम्दानी प्रभावित भएको देखिएको छ ।
पहिलो त्रैमासको अपरिष्कृत वित्तीय विवरणअनुसार सञ्चालनमा रहेका १४ जीवन बीमा कम्पनीले कुल १ अर्ब ७४ करोड ३९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेका छन् । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा कम्पनीहरूको संयुक्त खुद नाफा १ अर्ब ९६ करोड ६९ लाख रुपैयाँ रहेको थियो । यसअनुसार समीक्षा अवधिमा जीवन बीमा क्षेत्रको खुद नाफा ११.३४ प्रतिशतले घटेको हो ।
तर, सोही अवधिमा कम्पनीहरूको खुद बीमाशुल्क आर्जन भने १६.८१ प्रतिशतले बढेर ५७ अर्ब रुपैयाँ नाघेको छ । गत वर्षको पहिलो त्रैमासमा यस्तो आर्जन ४८ अर्ब ७९ करोड ९३ लाख रुपैयाँ रहेको थियो । बीमाशुल्क संकलनमा वृद्धि भए पनि नाफा घट्नुले जीवन बीमा कम्पनीहरूको आम्दानीमा लगानी प्रतिफलको प्रभाव महत्वपूर्ण रहेको देखाउँछ ।
जीवन बीमा कम्पनीहरूले बीमितबाट संकलन गरेको रकमको ठूलो हिस्सा बैंक निक्षेपलगायत विभिन्न वित्तीय उपकरणमा लगानी गर्ने गर्छन् । तर, पछिल्लो समय बैंक तथा वित्तीय संस्थाको निक्षेप ब्याजदर निरन्तर घट्दा बीमा कम्पनीहरूले लगानीबाट प्राप्त गर्ने प्रतिफलमा दबाब परेको छ । पुराना उच्च ब्याजदरका निक्षेप परिपक्व भएपछि कम ब्याजदरमा पुनः लगानी गर्नुपर्ने अवस्थाले कम्पनीहरूको लगानी आम्दानी प्रभावित भएको हो ।
यससँगै बीमालेख समर्पणको प्रवृत्तिले पनि कम्पनीहरूको वित्तीय व्यवस्थापनमा चुनौती थपेको छ । चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा १४ हजार ९९६ वटा बीमालेख समर्पण भएका छन् । गत वर्षको सोही अवधिमा यस्तो संख्या १५ हजार ८९८ थियो । संख्याका आधारमा बीमालेख समर्पण ५.६७ प्रतिशतले घटे पनि समर्पणबापत भुक्तानी भएको रकम भने २ अर्ब ५० करोड रुपैयाँबाट बढेर २ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
कम्पनीगत नाफाको अवस्था हेर्दा सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स सबैभन्दा बढी नाफा कमाउने कम्पनी बनेको छ । कम्पनीले समीक्षा अवधिमा २४ करोड ४९ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । यो गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा २.३६ प्रतिशत बढी हो । दोस्रो स्थानमा रहेको रिलायबल नेपाल लाइफले २२ करोड ९० लाख रुपैयाँ नाफा कमाए पनि यसको नाफा गत वर्षको तुलनामा ११.३९ प्रतिशतले घटेको छ ।
त्यस्तै, एशियन लाइफ इन्स्योरेन्सले १६ करोड १३ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको छ । कम्पनीको नाफा ५.७९ प्रतिशतले बढेको हो । नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले १५ करोड ३५ लाख रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन गरेको छ । तर, कम्पनीको नाफा भने २८.७५ प्रतिशतले घटेको छ । व्यवसायको आकारका हिसाबले अग्रस्थानमा रहेको नेपाल लाइफको नाफामा आएको गिरावटलाई यस त्रैमासको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा हेरिएको छ ।
सानिमा रिलायन्स लाइफले १५ करोड २ लाख रुपैयाँ नाफा कमाउँदै अघिल्लो वर्षको तुलनामा सामान्य सुधार गरेको छ । प्रभु महालक्ष्मी लाइफले ९ करोड ३० लाख रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ । कम्पनीको नाफा ४५.८९ प्रतिशतले बढेको छ । समीक्षा अवधिमा नाफा वृद्धिदरका आधारमा प्रभु महालक्ष्मी लाइफ सबैभन्दा अगाडि देखिएको छ ।
अर्कोतर्फ, मेटलाइफको खुद नाफा ४६.०९ प्रतिशतले घटेर ५ करोड २३ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको छ । राष्ट्रिय जीवन बीमा कम्पनी भने अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा सामान्य नाफामा रहेकामा यसपटक ६५ लाख ४४ हजार रुपैयाँ खुद घाटामा गएको छ । यसरी १४ कम्पनीमध्ये चार कम्पनीको नाफा मात्र बढेको छ भने बाँकी १० कम्पनीको नाफा घटेको वा घाटामा गएको देखिन्छ ।
बीमाशुल्क संकलनको वृद्धिले बजारमा जीवन बीमाको व्यवसाय विस्तार भइरहेको संकेत गरे पनि त्यसको प्रत्यक्ष लाभ कम्पनीहरूको नाफामा देखिन सकेको छैन । यसले बीमा कम्पनीहरूका लागि व्यवसाय विस्तारसँगै लगानीको प्रतिफल, बीमालेख नवीकरण तथा बीमितलाई लामो समयसम्म जोडिराख्ने चुनौती पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण रहेको देखाएको छ ।
आगामी दिनमा बैंक निक्षेपको ब्याजदर, लगानीबाट प्राप्त हुने प्रतिफल र बीमालेख समर्पणको प्रवृत्तिले जीवन बीमा कम्पनीहरूको नाफामा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषय महत्वपूर्ण हुनेछ । व्यवसायको आकार बढाउनुका साथै त्यसबाट दिगो आम्दानी सिर्जना गर्न सक्नु नै कम्पनीहरूको वित्तीय कार्यसम्पादनको वास्तविक मापदण्ड बन्ने देखिन्छ ।