बैंकिङ खबर/ नेपालमा धितोपत्र बजारसँग सम्बन्धित अनियमित कारोबारमाथि नियामक निकाय र अनुसन्धान एजेन्सीले निगरानी थप कडा बनाएका छन्। पछिल्लो समय सेयर स्वामित्व हस्तान्तरण, वित्तीय कारोबारको पारदर्शिता तथा बिमा क्षेत्रसँग सम्बन्धित कानुनी उल्लंघनका विषयमा भइरहेको अनुसन्धानले पूँजी बजारमा सुशासन कायम गर्ने प्रयासलाई नयाँ गति दिएको देखिएको छ। यही क्रममा नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी) ले धितोपत्र तथा बिमा कानुनअन्तर्गत फरार रहेका मृगेन्द्रनाथ रिमाललाई पक्राउ गरेको छ। उनीमाथि भइरहेको अनुसन्धान अवैध रूपमा सेयर हस्तान्तरण गरिएको भनिएको बहुचर्चित प्रकरणसँग सम्बन्धित रहेको जनाइएको छ। यस प्रकरणमा यसअघि नै व्यवसायी दीपक भट्टको नाम पनि जोडिएको छ। उनी हाल सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दामा न्यायिक हिरासतमा छन्। अनुसन्धान अधिकारीहरूका अनुसार केही व्यक्तिले कानुनी प्रक्रिया र नियामकीय व्यवस्था पालना नगरी सेयर स्वामित्व परिवर्तन गरेको आशंकामा प्रमाण संकलन भइरहेको छ।
विज्ञहरूका अनुसार पूँजी बजारको विश्वसनीयता कायम राख्न सेयर कारोबार पूर्ण रूपमा पारदर्शी हुनु आवश्यक हुन्छ। कुनै पनि गैरकानुनी हस्तान्तरण वा कृत्रिम कारोबारले लगानीकर्ताको विश्वास कमजोर बनाउने मात्र होइन, समग्र वित्तीय प्रणालीमै नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ। त्यसैले पछिल्ला दिनमा यस्ता आर्थिक अपराधमा अनुसन्धानलाई तीव्र बनाइएको छ। धितोपत्रसम्बन्धी ऐन, बिमा ऐन तथा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी कानुनी व्यवस्थाअनुसार आर्थिक कारोबारमा अनियमितता पुष्टि भएमा सम्बन्धित व्यक्तिमाथि जरिवाना, सम्पत्ति जफतदेखि कैदसम्मको सजाय हुन सक्ने प्रावधान छ। त्यसैले अनुसन्धानको दायरा अब पक्राउमा मात्र सीमित नरही वित्तीय कारोबार, कम्पनी संरचना र सेयर स्वामित्व परिवर्तनका सम्पूर्ण विवरणतर्फ केन्द्रित भएको स्रोतहरूको भनाइ छ। बजार विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्ला घटनाले नियामक निकायले पूँजी बजारमा हुने अनियमितताप्रति ‘शून्य सहनशीलता’को नीति अपनाउन थालेको संकेत गरेको छ। यसले दीर्घकालमा बजारलाई थप पारदर्शी, विश्वसनीय र लगानीकर्तामैत्री बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। अहिले सबैको ध्यान अनुसन्धानको अन्तिम निष्कर्ष र त्यसपछि हुने कानुनी निर्णयतर्फ केन्द्रित भएको छ।
