बैंकिङ खबर / नेपालको आर्थिक विकासलाई दीर्घकालीन लक्ष्य, प्रभावकारी शासन प्रणाली र कार्यान्वयनसँग जोडेर हेर्ने दृष्टिकोणसहित उद्यमी तथा विकास अभियन्ता प्रसिधा बी. पाण्डेको पुस्तक ‘Prime Minister and Prosperity: Getting Nepal to $100 Billion GDP’ सार्वजनिक भएको छ ।
पूर्वाधार, दूरसञ्चार, औद्योगिक सहकार्य, लगानी, आतिथ्य तथा पर्यटन क्षेत्रमा तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि सक्रिय पाण्डेले पुस्तकमार्फत नेपालको अर्थतन्त्रलाई दीर्घकालीन रूपमा १०० अर्ब अमेरिकी डलरको जीडीपीको स्तरमा पुर्याउने सम्भावना र त्यसका लागि आवश्यक आर्थिक तथा संस्थागत सुधारबारे आफ्नो धारणा प्रस्तुत गरेका छन् ।
होटल एसोसिएसन नेपालका पूर्वअध्यक्ष तथा शाङ्ग्रिला हस्पिटालिटी ग्रुपका अध्यक्षसमेत रहेका पाण्डेले आफ्नो व्यावसायिक अनुभवका आधारमा नेपालको आर्थिक सम्भावना, विद्यमान चुनौती र कार्यान्वयन पक्षलाई पुस्तकको मुख्य विषय बनाएका छन् ।
पुस्तकमा नेपालको चुनौती स्रोत तथा सम्भावनाको कमीभन्दा पनि त्यसलाई उत्पादन, निर्यात, रोजगारी, लगानी र सार्वजनिक आम्दानीमा रूपान्तरण गर्न सक्ने प्रभावकारी प्रणालीको अभावसँग जोडिएको छ। राष्ट्रिय प्राथमिकता निर्धारण गरेर त्यसलाई स्पष्ट लक्ष्य, जिम्मेवारी र समयसीमासहित कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा पुस्तकले जोड दिएको छ ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई थप परिणाममुखी बनाउनुपर्ने प्रस्ताव
पाण्डेले राष्ट्रिय प्राथमिकताका कार्यक्रमलाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको भूमिकालाई थप परिणाममुखी बनाउनुपर्ने प्रस्ताव गरेका छन्।
यसका लागि उनले ‘Prime Minister Delivery System’ को अवधारणा अघि सारेका छन्। उक्त अवधारणामा राष्ट्रिय प्राथमिकताका योजनाका लागि स्पष्ट जिम्मेवारी निर्धारण, मापनयोग्य लक्ष्य, समयसीमा तथा नियमित सार्वजनिक प्रतिवेदनको व्यवस्था गर्नुपर्ने धारणा समेटिएको छ।
नीति निर्माणसँगै त्यसको कार्यान्वयन, अनुगमन र परिणाम मापनलाई पनि समान प्राथमिकता दिनुपर्ने पुस्तकमा उल्लेख गरिएको छ। सरकारी प्राथमिकतामा रहेका कार्यक्रम तथा परियोजनाको प्रगति नियमित रूपमा समीक्षा गर्ने र त्यसको परिणाम सार्वजनिक गर्ने प्रणालीले कार्यान्वयनमा जवाफदेहिता बढाउन सक्ने पाण्डेको धारणा छ।
१०० अर्ब डलरको अर्थतन्त्रको परिकल्पना
पुस्तकको मुख्य अवधारणा नेपालको आर्थिक सम्भावनालाई दीर्घकालीन रूपमा विस्तार गर्दै १०० अर्ब अमेरिकी डलरको जीडीपीको लक्ष्यतर्फ अघि बढ्ने विषयमा केन्द्रित छ।
यसका लागि उत्पादन तथा सेवा क्षेत्रको विस्तार, रोजगारी सिर्जना, निर्यात वृद्धि, लगानी परिचालन, पूर्वाधार विकास र सार्वजनिक आम्दानी बढाउने विषयलाई महत्वपूर्ण आधारका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
नेपालको भौगोलिक अवस्था, प्राकृतिक स्रोत, मानव पुँजी, पर्यटन तथा अन्य आर्थिक सम्भावनालाई एकीकृत रूपमा परिचालन गर्न सके दीर्घकालीन आर्थिक विस्तारको आधार तयार गर्न सकिने पुस्तकमा उल्लेख गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवबाट सिकाइ
पुस्तकमा दक्षिण कोरिया, मलेसिया, भियतनाम, भुटान र सिंगापुरका आर्थिक विकासका अनुभवलाई समेत सन्दर्भका रूपमा समेटिएको छ।
ती मुलुकहरूले आर्थिक रूपान्तरणका क्रममा अपनाएका नीति, संस्थागत व्यवस्था, लगानी परिचालन र कार्यान्वयनका अभ्यासबाट नेपालले आफ्नो अवस्था र आवश्यकताअनुसार सिक्न सक्ने विषय पुस्तकमा प्रस्तुत गरिएको छ।
नेपालको आर्थिक विकासका लागि विदेशी मोडललाई जस्ताको तस्तै अपनाउनुभन्दा आफ्नै भौगोलिक, सामाजिक र आर्थिक अवस्थाअनुसार उपयुक्त रणनीति निर्माण गर्नुपर्ने दृष्टिकोण पुस्तकमा राखिएको छ।
पाण्डेको तीन दशकभन्दा लामो अनुभव
पाण्डे नेपालको पूर्वाधार, दूरसञ्चार, उद्योग, लगानी, आतिथ्य तथा पर्यटन क्षेत्रसँग लामो समयदेखि जोडिएका छन्।
उनको व्यावसायिक यात्रामा अल्काटेल र मित्सुबिशी जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीलाई नेपालमा ल्याउन भूमिका निर्वाह गरेको तथा दूरसञ्चार क्षेत्रको विकाससँगै विभिन्न औद्योगिक र पूर्वाधारसम्बन्धी परियोजनामा काम गरेको विवरण पुस्तक सार्वजनिक गर्ने क्रममा दिइएको छ।
त्यस्तै, नेपालको उच्चस्तरीय आतिथ्य तथा पर्यटन पूर्वाधार विकासमा समेत उनी संलग्न रहँदै आएका छन्। आफ्नो व्यावसायिक अनुभव र आर्थिक विकाससम्बन्धी दृष्टिकोणलाई पुस्तकमार्फत सार्वजनिक बहसमा ल्याइएको हो।
जनै पूर्णिमामा सार्वजनिक
पुस्तक जनै पूर्णिमाको अवसरमा सार्वजनिक गरिएको हो। पुस्तक काठमाडौंका प्रमुख पुस्तक पसलका साथै Amazon, Apple Books लगायतका अनलाइन प्लेटफर्मबाट उपलब्ध हुने जनाइएको छ ।
पुस्तकले नेपालको आर्थिक विकासलाई उत्पादन, लगानी, रोजगारी, निर्यात, पूर्वाधार र पर्यटनसँग जोड्दै दीर्घकालीन आर्थिक लक्ष्य हासिल गर्न आवश्यक नीतिगत तथा संस्थागत पक्षबारे बहस अघि सारेको छ ।
बिक्रीबाट प्राप्त आम्दानी दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा
पाण्डेले पुस्तक बिक्रीबाट प्राप्त हुने सम्पूर्ण आम्दानी नेपाल सरकारको प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा प्रदान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन् ।
पुस्तक प्रकाशनमार्फत नेपालको आर्थिक विकासबारे आफ्नो दृष्टिकोण सार्वजनिक गर्नुका साथै त्यसबाट प्राप्त आम्दानीलाई विपद् प्रभावित क्षेत्रमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यमा प्रयोग गर्ने उनको प्रतिबद्धता रहेको छ ।
नेपालको आर्थिक सम्भावनालाई निश्चित लक्ष्य, प्रभावकारी शासन प्रणाली, निजी क्षेत्रको सहभागिता र कार्यान्वयन क्षमतासँग जोडेर प्रस्तुत गरिएको पुस्तकले दीर्घकालीन आर्थिक विकासबारे थप बहसका लागि आधार तयार गर्ने प्रयास गरेको छ ।
