बैंकिङ खबर / बैंकिङलाई प्रायः वर्षौँको अनुभव चाहिने पेसा मानिन्छ, तर संसारका केही व्यक्ति ७ देखि ३४ वर्षको उमेरमै बैंक वा लगानी बैंकिङ संस्थाको नेतृत्वमा पुगेका छन्। पेरु, नाइजेरिया, जर्मनी, भियतनाम र अमेरिकाका यी पाँच जनाको यात्रा यहाँ प्रकाशित स्रोतका आधारमा प्रस्तुत गरिएको छ।
१. जोसे क्विसोकाला (पेरु): सात वर्षको उमेरमा बाल बैंकको सुरुवात
पेरुको अरेक्विपा सहरका जोसे अदोल्फो क्विसोकाला कोन्दोरीले सन् २०१२ मा, ७ वर्षको उमेरमा, “इको बान्को देल एस्तुदियान्ते” भन्ने बाल बैंक सुरु गरे। बालबालिकाले रिसाइकल हुने फोहोर ल्याएपछि त्यसको मूल्य उनीहरूकै खातामा जम्मा हुने यो प्रणाली गरिबी, बाल श्रम र स्कुल छाड्ने समस्या घटाउने उद्देश्यले बनेको हो। सुरुमा उनका २० जना मात्र ग्राहक थिए, जसमा धेरै आफ्नै साथी र स्कुलका परामर्शदाता थिए।
बचत लक्ष्य पूरा नभएसम्म बालबालिकाले खाताको रकम झिक्न नपाउने व्यवस्था थियो, र २०१९ मा भिसाले उनको बैंकका लागि कार्ड जारी गरेको थियो। किड्स राइट्सका अनुसार सन् २०२२ सम्म परियोजना पेरुका १२ सहरमा पुगेको थियो र ६,००० भन्दा बढी बालबालिकाले फोहोर बचत गरेका थिए। उनले सन् २०१८ मा स्टकहोममा “चिल्ड्रेन्स क्लाइमेट प्राइज” पाए, र सन् २०२२ को “चिल्ड्रेन्स पिस प्राइज” का मनोनीत सूचीमा पनि परे।
एउटा स्पष्टीकरण आवश्यक छ। “संसारकै कान्छो बैंकर” भन्ने उपाधि पत्रपत्रिकाले दिएको हो, कुनै आधिकारिक अभिलेख होइन। साथै यो संस्था अहिले पेरुको कानुनअनुसार नियमन हुने सहकारी हो, परम्परागत बैंक होइन। सन् २०२३ को एउटा रिपोर्टअनुसार १८ वर्षका उनी संस्थाका सञ्चालक र संस्थापकका रूपमा काम गरिरहेका थिए।
२. आतेदो पिटरसाइड (नाइजेरिया): ३३ वर्षमा आफ्नै बैंकको सीईओ
नाइजेरियाका अर्थशास्त्री आतेदो पिटरसाइडले २ फेब्रुअरी १९८९ मा, ३३ वर्षको उमेरमा, इन्भेस्टमेन्ट बैंकिङ एन्ड ट्रस्ट कम्पनी (IBTC) स्थापना गरे र सन् २००७ सम्म त्यसको सीईओ रहे। लागोसको मारिना क्षेत्रको सानो कार्यालयबाट सुरु भएको यो संस्था पछि नाइजेरियाको ठुलो वित्तीय समूहमा विकसित भयो।
सन् २००४ मा IBTC चार्टर्ड बैंकसँग गाभियो, र २००७ मा स्ट्यान्बिक बैंक नाइजेरियासँग मिलेर “स्ट्यान्बिक IBTC” बन्यो। त्यसपछि उनी बैंकको अध्यक्ष भए, र ३१ मार्च २०१७ मा स्ट्यान्बिक IBTC होल्डिङ्सको सञ्चालक समितिबाट बाहिरिए। पछि ६८ वर्षको उमेरमा उनले दक्षिण अफ्रिकाको स्ट्यान्डर्ड बैंक समूहको सञ्चालक समितिबाट पनि विदा लिए।
एक अन्तर्वार्तामा उनले भनेका थिए कि बैंकको सीईओ हुँदाको भन्दा संस्थापक र सबैभन्दा ठुलो सेयरधनी भएर कठिन निर्णयको भार बोक्नु बढी चुनौतीपूर्ण थियो। उनले आजको नाइजेरियामा कुनै युवाले ३३ वर्षमा बैंक सुरु गर्न सक्ने अवस्था छैन भन्ने चिन्ता पनि व्यक्त गरेका थिए।
३. मात्तियास क्रोनर (जर्मनी): ३२ वर्षमा जर्मनीको कान्छो बैंक सीईओ
मात्तियास क्रोनरले सन् १९९७ मा ३२ वर्षको उमेरमा जर्मनीको डाइरेक्ट अनलाइन बैंक “डाइरेक्ट अनलागे बैंक” (DAB Bank) को सीईओ पद सम्हाले। उनको आफ्नै जीवनी र फिनटेक सम्मेलनका प्रोफाइलले उनलाई जर्मनीको कान्छो बैंक सीईओका रूपमा चिनाउँछन्। यो दाबी उनको आफ्नै वा उनले सहभागी भएका कार्यक्रमका परिचयमा आधारित छ।
उनको करियर होटल व्यवसायबाट सुरु भयो। सन् १९९२ मा म्युनिखको बैंकहाउस माफेईमा इन्टर्नका रूपमा बैंकिङमा प्रवेश गरेपछि उनी छ महिनामै म्यानेजमेन्ट ट्रेनी र त्यसपछि कार्यकारी बोर्डका सहायक भए। DAB Bank महाद्वीपीय युरोपको पहिलो डिस्काउन्ट अनलाइन ब्रोकरका रूपमा चिनिन्छ।
पछि उनले Fidor Bank सह-स्थापना गरे। यो “साथीहरूसँगको बैंकिङ” भन्ने अवधारणामा आधारित डिजिटल बैंक थियो, र सन् २०१६ मा फ्रान्सेली बैंकिङ समूहले यसलाई किन्यो। उनले मार्च २०१९ मा Fidor को सीईओ पद छाडे, र त्यसपछि फिनटेक क्षेत्रमा सल्लाहकारका रूपमा काम गरेका छन्।
४. ट्रान हुङ हुई (भियतनाम): संकटकालमा ३४ वर्षमा बैंकको अध्यक्ष
सन् १९७८ मा जन्मेका ट्रान हुङ हुई सेप्टेम्बर २०१२ मा ३४ वर्षको उमेरमा एसिया कमर्सियल बैंक (ACB) को सञ्चालक समितिका अध्यक्ष बने। त्यतिबेला ७३ वर्षका अघिल्ला अध्यक्ष ट्रान सुआन जिया र दुई उपाध्यक्षले एकैसाथ राजीनामा दिएका थिए, र पूर्व प्रमुख कार्यकारी ली सुआन हाइ पक्राउ परेका थिए। भियतस्टकका अनुसार हुई त्यतिबेला बोर्डका सबैभन्दा कान्छा सदस्य थिए, र अन्य तीन सञ्चालक विदेशी भएकाले अध्यक्ष बन्न मिल्दैनथ्यो।
उनी बैंकका संस्थापक र पूर्व अध्यक्ष ट्रान मोङ हुङका छोरा हुन्, र परिवारसँग बैंकको ठुलो सेयर छ। त्यसैले उनको उदाहरण योग्यताका साथै पारिवारिक पहुँचसँग पनि जोडिएको छ। उनले अमेरिकाको चाप्म्यान विश्वविद्यालयबाट एमबीए (२००२) र गोल्डेन गेट विश्वविद्यालयबाट व्यवसाय प्रशासनमा डक्टरेट (२०११) गरेका छन्, र सन् २००२ मा ACB मा बजार अनुसन्धानकर्ताका रूपमा प्रवेश गरेका थिए।
संकटपछि बैंक स्थिर बनाउन र कोषका स्रोत विविध बनाउन उनले काम गरे। द इन्भेस्टरका अनुसार सन् २०२३ मा ACB ले २० ट्रिलियन भियतनामी डङभन्दा बढी (करिब ७८.९ करोड अमेरिकी डलर) रेकर्ड नाफा देखायो। सन् २०२६ को भियतनामी सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टहरूमा पनि उनी ACB का अध्यक्षका रूपमा उल्लेख भएका छन्।
५. म्याट स्वेन (अमेरिका): २७ वर्षमा Triago का ग्लोबल सीईओ
म्याट स्वेन सन् २०१९ मा एसोसिएटका रूपमा निजी इक्विटी सल्लाहकार फर्म Triago मा आए, सन् २०२१ को सेप्टेम्बरमा म्यानेजिङ पार्टनर बने, र अप्रिल २०२२ मा २७ वर्षको उमेरमा नवसिर्जित ग्लोबल सीईओ पदमा नियुक्त भए। तीन वर्षमा उनले ३५ सम्झौताका लागि करिब ३ अर्ब डलर इक्विटी जुटाए, जसले कुल १० अर्ब डलरभन्दा बढीको खरिदलाई सहयोग गर्यो। यो फोर्च्युनको रिपोर्टमा आधारित तथ्य हो।
डिसेम्बर २०२३ मा Triago लाई अमेरिकी लगानी बैंक Houlihan Lokey ले किन्ने सम्झौता भयो, र सन् २०२४ मा त्यो पूरा भयो। स्वेन त्यसपछि Houlihan Lokey मा वरिष्ठ भूमिकामा गए; कम्पनीको वेबसाइटमा उनलाई म्यानेजिङ डाइरेक्टर र “ग्लोबल को-हेड, इक्विटी क्यापिटल सोल्युसन्स” का रूपमा देखाइएको छ।
यहाँ पनि स्पष्टीकरण आवश्यक छ। Triago परम्परागत बैंक होइन, निजी इक्विटी फन्डका लागि पुँजी जुटाउने सल्लाहकार फर्म थियो। त्यसैले स्वेनलाई “बैंकको सीईओ” भन्नुभन्दा “लगानी बैंकिङ क्षेत्रका युवा नेतृत्वकर्ता” भन्नु बढी सही हुन्छ।
निष्कर्ष: पाँच फरक बाटो
यी पाँच कथामा उमेर मात्र साझा छ; बाटो फरक फरक छन्। जोसे बालबालिकाको सामाजिक परियोजनाबाट आए, पिटरसाइड र क्रोनरले आफैँ संस्था बनाए, ट्रान हुङ हुई पारिवारिक बैंकको संकटकालमा नेतृत्वमा पुगे, र स्वेन फर्मभित्रै छिटो उक्लिए। चार जना २७ देखि ३४ वर्षको बीचमा नेतृत्वमा पुगेका हुन्; सानै बालक बैंकर भन्नु पर्दा जोसे मात्र पर्छन्।
