बैंकिङ खबर / नेपालको पुँजी बजारमा पछिल्ला केही वर्षयता म्युचुअल फण्डप्रति लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्दै गएको छ। सेयर बजारमा प्रत्यक्ष लगानीको जोखिम कम गर्न चाहने लगानीकर्ताका लागि म्युचुअल फण्ड भरपर्दो विकल्प बन्दै गएको अवस्थामा आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को अन्त्यसम्मको नेट एसेट भ्यालु (NAV) ले विभिन्न योजनाको वास्तविक अवस्था उजागर गरेको छ।
सार्वजनिक तथ्यांकअनुसार प्रभु स्मार्ट फण्ड सबैभन्दा उच्च नेट एसेट भ्यालु कायम गर्न सफल भएको छ। आर्थिक वर्ष २०८३ असारसम्म यस फण्डको प्रतिइकाई नेट एसेट भ्यालु १४ रुपैयाँ ३ पैसा रहेको छ। अघिल्लो वर्ष यही अवधिमा यो १४ रुपैयाँ ७७ पैसा थियो। बजारमा आएको उतारचढावका कारण केही घटे पनि अन्य योजनाको तुलनामा प्रभु स्मार्ट फण्ड अझै अग्रस्थानमा रहेको देखिन्छ।
दोस्रो स्थानमा प्रभु सेलेक्ट फण्ड रहेको छ, जसको नेट एसेट भ्यालु १३ रुपैयाँ ४ पैसा पुगेको छ। त्यसपछि हिमालयन ८०–२० को १२ रुपैयाँ ३७ पैसा, कुमारी धनवृद्धि योजना को १२ रुपैयाँ २६ पैसा, ग्लोबल आइएमई ब्यालेन्स्ड फण्ड–१ र एनआईसी एशिया फ्लेक्सी क्याप फण्ड को ११ रुपैयाँ ७८ पैसा रहेको छ। यसले के देखाउँछ भने, बजारमा दबाब रहे पनि प्रभु क्यापिटलद्वारा सञ्चालित योजनाहरूले तुलनात्मक रूपमा राम्रो सम्पत्ति मूल्य कायम राख्न सफल भएका छन्। विशेषगरी प्रभु स्मार्ट फण्ड र प्रभु सेलेक्ट फण्डले शीर्ष दुई स्थान ओगट्नु व्यवस्थापन क्षमता र लगानी रणनीतिको संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
म्युचुअल फण्ड भनेको के हो ?
म्युचुअल फण्ड भनेको धेरै लगानीकर्ताबाट रकम संकलन गरी त्यसलाई सेयर, ऋणपत्र, ट्रेजरी बिल, मुद्दती निक्षेप तथा अन्य वित्तीय साधनमा व्यावसायिक रूपमा लगानी गर्ने व्यवस्था हो। लगानीको निर्णय अनुभवी फण्ड व्यवस्थापकले गर्ने भएकाले प्रत्यक्ष सेयर छनोट गर्न नसक्ने लगानीकर्ताका लागि यो उपयुक्त विकल्प मानिन्छ। नेपालमा अहिले बैंक, मर्चेन्ट बैंक र क्यापिटल कम्पनीहरूले विभिन्न प्रकारका क्लोज-एन्ड र ओपन-एन्ड म्युचुअल फण्ड सञ्चालन गरिरहेका छन्।
NAV किन महत्वपूर्ण हुन्छ ?
म्युचुअल फण्डको वास्तविक मूल्य मापन गर्ने प्रमुख आधार नेट एसेट भ्यालु (NAV) हो। फण्डसँग रहेको सम्पत्तिबाट दायित्व घटाएर प्रतिइकाई मूल्य निकालिन्छ। सामान्यतया NAV जति उच्च हुन्छ, फण्डको सम्पत्ति मूल्य त्यति नै बलियो मानिन्छ। तर लगानीकर्ताले NAV मात्र होइन, लाभांश वितरण, पोर्टफोलियोको गुणस्तर, जोखिम व्यवस्थापन र दीर्घकालीन प्रतिफल पनि हेर्नुपर्ने हुन्छ।
किन घट्यो अधिकांश फण्डको NAV ?
यस वर्ष सार्वजनिक विवरण हेर्दा अधिकांश म्युचुअल फण्डको NAV अघिल्लो वर्षको तुलनामा केही घटेको देखिन्छ। यसको प्रमुख कारण सेयर बजार अपेक्षाअनुसार उकालो लाग्न नसक्नु, सूचीकृत कम्पनीहरूको मूल्यमा उतारचढाव आउनु तथा फण्डको लगानी सम्पत्तिको पुनर्मूल्यांकनमा आएको असर हो। तर NAV मा सामान्य गिरावट आउँदैमा फण्ड कमजोर भयो भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। दीर्घकालीन रूपमा राम्रो व्यवस्थापन, नियमित लाभांश र विविधीकृत लगानी भएका फण्डले लगानीकर्तालाई स्थिर प्रतिफल दिन सक्छन्।
लगानीकर्ताले के हेर्ने ?
सफलता सधै सही नेतृत्व, सक्षम व्यबस्थापन र त्यसको क्षमतामा भर पर्ने गर्दछ । विशेषज्ञहरूका अनुसार म्युचुअल फण्ड छनोट गर्दा फण्ड व्यवस्थापकको ट्र्याक रेकर्ड, विगतको प्रतिफल, लगानी गरिएको क्षेत्र, जोखिम व्यवस्थापन, खर्च अनुपात र परिपक्व हुने अवधि पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ। पछिल्लो तथ्यांकले प्रभु क्यापिटलका म्युचुअल फण्डहरू बजारमा अग्रस्थानमा रहेको देखाएको छ। प्रभु स्मार्ट फण्ड र प्रभु सेलेक्ट फण्डले शीर्ष स्थान कायम राख्नु संयोग मात्र होइन, लगानी व्यवस्थापनको परिणामका रूपमा हेरिएको छ। यद्यपि पुँजी बजारमा लगानी गर्दा कुनै पनि फण्डको विगतको प्रदर्शनले भविष्यको प्रतिफलको ग्यारेन्टी गर्दैन। त्यसैले लगानीकर्ताले आफ्नो जोखिम क्षमता र लगानी अवधिलाई ध्यानमा राखेर निर्णय गर्नु उपयुक्त हुन्छ। यो तथ्यांकले नेपाली म्युचुअल फण्ड उद्योग क्रमशः परिपक्व बन्दै गएको संकेत दिएको छ। बजारमा उतारचढाव भए पनि व्यावसायिक रूपमा सञ्चालित फण्डहरूले दीर्घकालीन लगानीका लागि अझै पनि आकर्षक विकल्प प्रदान गरिरहेका छन्।
