बैंकिङ खबर/ नजिकिँदै गरेको दसैं–तिहारको चहलपहलसँगै बैंक तथा वित्तीय संस्थामा कर्जाको माग तीव्र रूपमा बढ्न थालेको छ । बैंकहरुका अनुसार प्रत्येक वर्ष चाडपर्व नजिकिँदा घरायसी खर्च, उपभोग, व्यवसायिक गतिविधि र लगानीका लागि कर्जा प्रवाहमा वृद्धि हुने गर्दछ । यस वर्ष पनि अवस्था फरक छैन ।
राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा मौद्रिक नीतिको प्रभाव, बजारमा तरलताको सहजता र घट्दो ब्याजदरले ऋण प्रवाहमा वृद्धि भएको बैंकरहरूको भनाइ छ । साउन १४ गतेसम्म बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट कूल ५५ खर्ब ६४ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह भएको थियो भने भदौ ११ गतेसम्म यस रकम ५६ खर्ब रुपैयाँ नाघेको देखिन्छ । त्यस्तै, भदौ १२ देखि मासान्तसम्म कर्जा ३९ अर्ब रुपैयाँबाट ५० अर्ब नाघ्ने अनुमान गरिएको छ ।
राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षको खुकुलो मौद्रिक नीति अपनाएपछि घर कर्जा, रियल इस्टेट कर्जा र अन्य क्षेत्रका लगानीलाई प्रोत्साहन गरेको छ । यस वर्ष कर्जा माग बढ्नुको अर्को मुख्य कारण चाडपर्वसँग सम्बन्धित उपभोग वृद्धि हो । दसैं–तिहारका अवसरमा घरायसी खर्च, खाद्यान्न, नयाँ पोशाक, गिफ्ट, इलेक्ट्रोनिक सामग्री, सजावट, तथा अन्य उपभोग्य वस्तु खरीद बढ्ने हुँदा परिवारहरूले ऋण लिन चाहन्छन्। यसले बैंक र वित्तीय संस्थामा ऋण प्रवाहलाई तीव्र बनाएको छ ।
राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमा कर्जा प्रवाह प्रोत्साहन गर्न नीतिगत दर घटाएको छ । साथै, खराब कर्जा भएकाले बैंकहरूले ऋण प्रवाहमा समस्या भोग्न नपरोस् भनेर पुँजीकोषमा सहुलियत पनि दिएको छ । रेगुलेटरी रिजर्भलाई दुई वर्षसम्म पुँजीकोषमा गणना गर्न सकिने व्यवस्था अपनाइएको छ, जसले बैंकहरूले लगानी बढाउन सहयोग पु¥याएको छ ।
कृषि र साना तथा मझौला उद्यम कर्जा विस्तारमा देखिएका कठिनाइलाई व्यवस्थापन गर्न, बैंकहरूले अवधि सारेर पुरानो कर्जा पुनर्संरचना गर्न सक्ने सुविधा पनि उपलब्ध गराएका छन् । यसले बैंकहरूको नाफा बढाउने मात्र नभई नयाँ कर्जा प्रवाहमा सहजता ल्याएको छ ।
बैंकहरूले यस समयमा घर कर्जा, रियल इस्टेट, अटो, सेयर धितो र उपभोग कर्जा प्रवाहमा वृद्धि देखाएका छन्। गत आर्थिक वर्षमा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कर्जा ८.२ प्रतिशतले विस्तार गरेका थिए । यसअघि २०८०/८१ मा कर्जा वृद्धि ५.९ प्रतिशत र २०७९/८० मा ३.६ प्रतिशतमा सीमित थियो। यो तथ्यले कर्जा मागमा बिस्तारै वृद्धि भइरहेको छ र यसमा मौद्रिक नीति, बजार तरलता र उपभोग प्रवृत्ति सबैको योगदान रहेको छ ।
चाडपर्वका कारण कर्जा माग बढ्नु सामान्य आर्थिक गतिविधिको हिस्सा भएको बैंकरहरु बताउँछन्। यस अवधिमा परिवारले उपभोगको लागि ऋण लिनु, बैंकका लागि लगानी बढाउने अवसरको रूपमा देखिन्छ। साथै, कर्जा प्रवाहले बजारमा आर्थिक गतिविधि बढाउने र उपभोक्ता खर्च प्रवर्धन गर्ने कार्य गर्दछ।
चाडपर्वसँगै उपभोग वृद्धि हुने भएकाले बैंकहरूले पनि विभिन्न योजना ल्याएर ग्राहकलाई ऋण लिन आकर्षित गर्ने काम गरेका छन्। घर कर्जा, अटो, रियल इस्टेट, सेयर धितो र उपभोग कर्जा सम्बन्धी सुविधा र सहुलियत बैंकहरूले समयमै ग्राहकलाई उपलब्ध गराउँदा ऋण मागमा वृद्धि भएको हो।
त्यस्तै, घर कर्जा र रियल इस्टेट क्षेत्रमा लगानी प्रवाह बढाउन राष्ट्र बैंकले लोन टू भ्यालु रेसियो बढाएको छ। यसले ग्राहकलाई ठूलो रकमको ऋण लिन सजिलो बनाएको छ र लगानीलाई प्रोत्साहन गरेको छ। चाडपर्व नजिकिँदा कर्जा माग बढ्नुको कारण उपभोक्ता खर्चमा वृद्धि, खुकुलो मौद्रिक नीति, घट्दो ब्याजदर, पर्याप्त तरलता र ऋण प्रवाहलाई सहज बनाउने नीति सुविधा हुन्। यसले आर्थिक गतिविधिमा गति ल्याउने मात्र होइन, बैंकिङ प्रणाली र बजार दुवैलाई सक्रिय बनाउने काम गरेको छ।
यस वर्ष पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले चाडपर्वका लागि ऋण प्रवाहलाई प्राथमिकता दिएका छन् र उपभोक्ता मागलाई सम्बोधन गर्दै ऋण विस्तारमा ध्यान केन्द्रित गरेका छन्। यसले आर्थिक गतिविधि बढाउने र चाडपर्व अवधिमा उपभोक्ता खर्च सहज बनाउने लक्ष्य पूरा गर्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
