बैंकिङ खबर/ वाणिज्य बैंकहरुको खराब ऋण बढ्न थालेको छ । बैंकहरुको चैत मसान्तसम्मको वित्तीय विवरण अनुसार, १४ बैंकको खराब ऋण बढेको छ । अर्कोतिर तरलता अभावले ब्याज वृद्धि भएर पनि ऋण तिर्ने क्षमतामा कमी आएको छ । ऋणको आकार बढ्दासमेत केही बैंकको खराब ऋण अनुपातमा वृद्धि भएको छ । उनीहरुले नोक्सानी व्यवस्थापन पनि बढेको छ ।
राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक र नेपाल बैंकको खराब ऋण बढी छ । यी दुवै बैंकको गत पुसको तुलनामा बढेको हो । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ३.०७ प्रतिशत पुगेको छ । पाँच बैंकको दुई प्रतिशतमाथि खराब ऋण छ । यसमध्ये चार बैंकको बढेर त्यति पुगेको हो । सबैभन्दा कम नेपाल एसबीआइ, एभरेष्ट, स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड, सानिमा र एनआइसी एसिया बैकको छ । मेगा, माछापुच्छ्रे, प्राइम, कुमारी, हिमालयन र सिभिल बैंकको छ ।
खराब कर्जा के हो ? कसरी पुग्छ बैंकलाई हानी ?
बैंकले निश्चित समयका लागि भनेर कुनै ऋणीलाई दिइएको कर्जा समयमा नै उठाउन सकेन भने त्यस्तो कर्जालाई एनपिएल (नन पर्फमिङ लोन – non performing loan) अर्थात खराब कर्जा भनिन्छ । निश्चित समयभित्र भुक्तान गर्ने गरी कुनै पनि बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ऋणीलाई निश्चित रकम उपलब्ध गराउँछ । यद्यपि, कहिलेकाहीँ ऋणीले निर्धारित समयमा ऋण चुक्ता नगर्ने अवस्था आउँछ । ऋण चुक्ता गर्नुपर्ने मितिले ९० दिनपछि सम्म पनि बैंकले ऋण उठाउन नसकेमा उक्त ऋणलाई खराबकर्जा अन्तर्गत राखिन्छ । सम्भव भएसम्म यस्तो कर्जा ऋण लिँदा राखिएको धितो लिलाम गरेर उठाइन्छ । कुनै पनि बैंकमा ५ प्रतिशतभन्दा बढी खराबकर्जा भएको अवस्थालाई जोखिमयुक्त मानिन्छ ।
कसरी पुग्छ बैंकलाई हानी ?
सर्वसाधारणबाट उठाएको निक्षेप विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गरेर बैंकले नाफा आर्जन गर्ने गर्दछ । यद्यपि, लगानी गरेको पैसा नै नउठ्दा बैंकको नाफामा गिरावट आउँछ । खराब कर्जा बढेर समस्याग्रस्त अवस्थामा पुगेको बैंकलाई सर्वसाधारणले विश्वास गर्दैनन् । खराबकर्जाले बैंकको छविलाई नै गिराउने हुन्छ । बैंकहरुले जथाभावी रुपमा कर्जा लगानी गर्दा यस्तो समस्या आउँछ । अनुत्पादनमूलक क्षेत्रमा गरिएको लगानी डुब्ने खतरा बढी हुन्छ । लगानी गर्न लागेको क्षेत्रको अध्ययन नगर्दा पनि यस्तो समस्या निम्तिन्छ । कतिपयले चिनेजानेको भरमा कर्जा पास गराउने गरेका कारण पनि बैंकले घाटा व्यहोर्ने स्थिती आइपर्ने गरेको छ । यस्ता क्रियाकलापहरुका लागि बैंकप्रतिको विश्वास घट्दै जाने हुन्छ । फलस्वरु बैंकमा कारोबार कम हुन गई व्यवसायमा उल्लेख्य ह्रास आउँछ र संस्था समस्याग्रस्त हुन जान्छ ।
