
बैंकिङ खबर/ हालैका बैंकिङ तथ्यांकले देखाएअनुसार नेपालमा बैंकले कर्जा प्रवाह गरेका केही क्षेत्रहरू तुलनात्मक रूपमा निकै कम जोखिमयुक्त देखिएका छन्।
केही क्षेत्रमा निष्क्रिय कर्जा (Non-Performing Loan – NPL) को अनुपात शून्य नजिक पुगेको छ भने केहीमा यो दर उल्लेखनीय रूपमा न्यून छ। तर यस्तो सुरक्षित कर्जा प्रवाहको हिस्सा कुल कर्जामा भने अझै सानो छ।
स्थानीय तह सबैभन्दा सुरक्षित, तर कर्जा अति न्यून
स्थानीय सरकारतर्फ प्रवाह गरिएको कर्जा करिब शून्य प्रतिशत निष्क्रिय देखिएको छ। तथापि, बैंकहरूले उक्त क्षेत्रमा जम्मा १ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ मात्र कर्जा प्रवाह गरेका छन्। कर्जाको जोखिम शून्य भए पनि कर्जा विस्तारको परिमाण अत्यन्त सानो भएकाले यसको समग्र प्रभाव नगण्यजस्तै छ।
ऊर्जा क्षेत्रमा पनि न्यून जोखिम
बिजुली, ग्यास र पानी जस्ता आधारभूत सेवा क्षेत्रमा बैंकहरूले ४ खर्ब २३ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरेका छन्। योमध्ये ०.५६ प्रतिशत मात्र कर्जा अर्थात् २३ अर्ब ८३ करोड रुपैयाँ नियमित नभएको देखिन्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले ऊर्जा क्षेत्रमा बैंकहरूले कम्तीमा ७ प्रतिशत कर्जा प्रवाह गर्नुपर्ने नीति ल्याएको भए पनि त्यो अझै पर्याप्त मात्रामा कार्यान्वयन भएको देखिँदैन।
उपभोग्य कर्जा: ठूलो आकार, न्यून निष्क्रियता
बैंकिङ प्रणालीमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगटेको क्षेत्र भने उपभोग्य कर्जा हो, जहाँ कुल १० खर्ब ८९ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गरिएको छ। यसमध्ये २.५५ प्रतिशत मात्र कर्जा निष्क्रिय रहेको छ, जसको मूल्य २८ अर्ब ३ करोड रुपैयाँ बराबर छ। ठूलो आकारका बाबजुद कम निष्क्रियता दर भएकाले यो क्षेत्र पनि अपेक्षाकृत सुरक्षित मानिन्छ।
अन्य क्षेत्रहरूको तुलनात्मक जोखिम
अन्य क्षेत्रहरूको तुलनात्मक जोखिम
| क्षेत्र | कर्जा प्रवाह | निष्क्रिय कर्जा | अनुपात |
|---|---|---|---|
| वित्त, बीमा तथा स्थिर सम्पत्ति | ४ खर्ब ३६ अर्ब | १२ अर्ब ६० करोड | २.८९% |
| खानी | ११ अर्ब ८२ करोड | ३५ करोड | २.९९% |
| अन्य सेवा उद्योग | २ खर्ब १९ अर्ब | ९ अर्ब १० करोड | ४.१५% |
| गैर खाद्य उत्पादन | ६१ अर्ब ६३ करोड | २ अर्ब ७१ करोड | ४.४०% |
| अन्य (विविध) क्षेत्र | ३ खर्ब ३३ अर्ब | १६ अर्ब ५१ करोड | ४.९५% |
समग्र निष्क्रिय कर्जा दर उकालो
अघिल्लो वर्षको असार मसान्तसम्म बैंकहरूको औसत निष्क्रिय कर्जा दर ३.८९ प्रतिशत थियो। पछिल्लो अवधिमा धातु उत्पादन र मेसिनरी क्षेत्रबाहेक सबै क्षेत्रमा निष्क्रिय कर्जा दर बढ्दो क्रममा देखिएको छ।
स्थानीय तहमा कर्जा स्थिर रहँदा अन्य क्षेत्रहरूमा जोखिम क्रमशः बढिरहेको देखिन्छ। बैंकहरू सुरक्षित क्षेत्रमा बढी कर्जा प्रवाह गर्न नचाहेको संकेतले दीर्घकालीन स्थायित्वमा प्रश्न उठाउने स्थिति बनाएको विज्ञहरूले बताएका छन्।




