फिलिप स्ट्रेली
तरलता दवावको विषय हाल जल्दोबल्दो विषयको रुपमा रहेको छ । बैंकहरू र अन्य वित्तीय संस्थाहरूले वर्तमान बजार चुनौतीहरूको समस्या महसुस गर्दै आएका छन् । द्रुत रूपमा बढ्दो फिनटेकहरूले पनि तरलता अभाव महसुस गरिरहेका छन् ।
सरल भाषामा भन्नुपर्दा, तरलता व्यवस्थापन भनेको अस्वीकार्य वित्तीय लागतहरू नबनाई सम्पत्तिहरू कोष गर्न र वित्तीय दायित्वहरू पूरा गर्ने बैंकको क्षमता हो । निक्षेपकर्ता र ऋणी दुवैको माग पूरा गर्न पर्याप्त रकम उपलब्ध छ भनी सुनिश्चित गर्नु बैंकको व्यवस्थापन टोलीको भूमिका रहन्छ ।
तरलता समस्या कम गर्न बैंकहरूले उच्च गुणस्तरको तरल सम्पत्ति (HQLA) को पर्याप्त स्तरहरू साथै उधारो लाइनहरू र कोषका अन्य स्रोतहरूमा पहुँच राख्नुपर्छ । सञ्चालनको लागि साँच्चै विश्वव्यापी दृष्टिकोण भएको हुनुपर्दछ ।
प्रत्येक बैंक यस सन्दर्भमा आफ्नो यात्रामा फरक बिन्दुमा छ । साँच्चै विश्वव्यापी सञ्चालनहरू महत्वपूर्ण छन् । सबै व्यापारिक एकाइहरूमा सबै गतिविधिहरूमा एकीकरण सक्षम गर्न आवश्यक छ । जसले बैंकको प्रत्येक भागबाट आवश्यकताहरूको स्पष्ट दृष्टिकोण प्रदान गर्दछ । जसले तरलता स्थितिलाई असर गरिरहेको छ । यसले ट्रेजरी, भुक्तानी सञ्चालन, विश्वव्यापी बजार, र अन्य व्यवसायिक एकाइहरूमा कडा समन्वयलाई सक्षम बनाउँछ, कोर प्रविधिद्वारा समर्थित हुने गर्दछ ।
पहिले, बैंकहरूले मुख्यतया नियामक दृष्टिकोणबाट विश्लेषणहरूसम्म पुगेका छन् । जबकि नियमन सबै बैंकहरूको लागि मुख्य फोकस बनेको छ । तिनीहरूले मुख्य व्यापार समस्यामा विश्लेषणात्मक निर्देशनमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेका छन् । विशेष गरी, ग्राहक भुक्तानी अपेक्षाहरू पूरा गर्ने, व्यक्तिगत वित्तीय बजार उपयोगिता आवश्यकताहरू पूरा गर्ने, वा समय संवेदनशील भुक्तानी दायित्वहरू पूरा गर्ने जस्ता अन्य अवरोधहरूभित्र पनि व्यवस्थापन गर्दा तिनीहरूले कसरी आफ्नो विश्वव्यापी भुक्तानी गतिविधिलाई तरलता कुशल हुन अनुकूलन गर्न सक्छन् भन्ने हो ।
यद्यपि, वर्तमान आर्थिक चुनौतिहरूले यसलाई परिवर्तन गर्दैछ । वित्तीय संस्थाहरू र पूर्वाधारहरूलाई बाधाहरूको नयाँ सेटको साथ प्रस्तुत गर्दैछन् । किनकी उनीहरूले अचानक मात्रात्मक कडाई (क्यूटी) को अवधिमा वास्तविक–समय प्रक्रियाको लागि महत्त्वपूर्ण धक्काको बीचमा तरलता दक्षताको लागि प्रयास गरिरहेका छन्।
हालको बजार अवस्थाको प्रभाव
हाल चलिरहेको आर्थिक र लागत–जीवन संकटबाट बाहिर निस्कन असम्भव छ । धेरै मानिसहरू यी मूर्त प्रभावहरूबाट पीडित छन्। मुद्रास्फीतिमा ग्लोबल सेन्ट्रल बैंकहरूको प्रतिक्रियाहरू ब्याज दरहरू बृद्धि गर्ने हो, यो हामीले भर्खरै अमेरिकी फेडरल रिजर्वबाट २०२२ को अन्तिम बैठकमा देख्यौं ।
युरोपेली केन्द्रीय बैंक र बैंक अफ इङ्गल्याण्डको अवस्थालाई पनि हामीले हेर्यौं ।
ऋण दिने भनेको बैंकको मुख्य व्यवसाय हो भन्ने कुरालाई ध्यानमा राख्दै, दर वृद्धिको अर्थ अन्ततः समायोजनयोग्य दरमा सेट गरिएको ऋणबाट उनीहरूको शुद्ध ब्याज आम्दानी NII मा उच्च प्रतिफल हो । यद्यपि, एकै समयमा, तिनीहरूका ग्राहकहरूले ट्रेजरीहरू, मुद्रा बजार कोषहरू, वा प्रतिस्पर्धाहरूमा निक्षेप बहिर्गमन बढाउने जोखिममा उनीहरूको निक्षेपमा उच्च प्रतिफलको माग गर्नेछन्। NII आन्दोलन अन्ततः सम्पत्ति बनाम दायित्व (निक्षेप) को पुनः मूल्य निर्धारणको सापेक्ष गतिमा निर्भर हुनेछ।
बैंकहरूको आफ्नै कोष लागत बढ्दै जाँदा, यो केवल बढेको ऋण दरहरूमार्फत ग्राहकलाई हस्तान्तरण गरिन्छ । यसलाई परिप्रेक्ष्यमा राख्नको लागि, २०२२ मा धितोको लागि औसत ब्याज दर १२ महिना भन्दा कममा लगभग २ प्रतिशतबाट ६ प्रतिशतमा बढ्यो। यसले बैंकहरूको वृद्धिलाई असर गर्छ किनभने यी धितोहरू दुवै नयाँ ग्राहकहरू र अवस्थित उधारकर्ताहरूका लागि किफायती छन् । जो परिवर्तनशील दरहरूमा छन् वा २०२३ मा नवीकरणको कारणले, आवास बजारको लोन टु भ्यालु (एलटिभि) अनुपातलाई असर गर्छ र फलस्वरूप धितो पूर्वनिर्धारित दरहरू बढ्छ ।
त्यसैले बैंकहरूले तरलता व्यवस्थापनमा आफ्नो दृष्टिकोणमा पुनर्विचार गर्न जरुरी छ । सर्वप्रथम, बैंकहरूलाई उनीहरूको सम्पत्ति र दायित्वहरूको वास्तविक–समय समग्र दृष्टिकोण चाहिन्छ त्यसका लागि प्रभावकारी ’डेटा केन्द्रीकरण’ आवश्यक छ । अधिकांश बैंकहरू यो पूर्ण चित्र स्थापना गर्न संघर्ष गर्छन् ।
दोस्रो, एक पटक तिनीहरूसँग यो वास्तविक–समय दानेदार दृश्य छ, तिनीहरूले यो जानकारी आफ्नो व्यापार उद्देश्यको सन्दर्भमा मूल्याङ्कन गर्न सक्षम हुन आवश्यक छ, जस्तै कुनै पनि नगद र पूँजी प्रतिबन्धहरू र अर्को दिन, हप्ता, वा महिनामा अनुमानित नगद आन्दोलनहरू हुन् ।
तेस्रो, एकचोटि यी आधारभूत कुराहरू स्थानमा पुगेपछि, तिनीहरूले कारबाही गर्ने समय हो, र नयाँ प्रविधिहरू अगाडि आउँछन्। यस्तो समाधानको कुरा गर्दा, बैंकहरूले दुईवटा कुराहरू विचार गर्नुपर्छ ।
अन्तरसञ्चालनशीलता तिनीहरूको हालको प्रणाली र भुक्तानी रेलहरू र विस्तारिततासँग के काम गर्न सक्छ । नयाँ टेक्नोलोजी समाहित गर्दा कसरी तिनीहरूको हालको प्रणाली भित्र वास्तविक जीवन कार्यप्रवाहहरू निर्माण गर्ने, जहाँ प्रक्रियाहरू सुधार गर्न APIहरू र स्वचालित कार्यप्रवाहहरूको लाभ उठाउने अवसर एक व्यवहार्य विकल्प बन्छ।
आज, तरलता व्यवस्थापनलाई असर गर्ने दुईवटा प्रमुख शक्तिहरू छन्। पहिलो वास्तविक–समय संसारको लागि धक्का हो। चाहे खुद्रा होस् वा होलसेल, अब सबै कुरा तुरुन्त वा कम्तिमा धेरै चाँडो मिल्ने अपेक्षा गरिएको छ। वास्तविक–समय भुक्तानीहरूको लागि यो धक्काले उद्योगमा प्रभावकारी प्रभाव पारेको छ, भुक्तानी इकोसिस्टमको प्रत्येक पक्षलाई छुँदै, विशेष गरी अन्तिम प्रयोगकर्ताहरूका लागि ठूलो प्रतिज्ञा राख्दै। यद्यपि, त्यसो गर्दा, यसले बैंकहरू र उनीहरूको तरलताको भण्डारणको बारेमा व्यापक वित्तीय आपूर्ति श्रृंखलामा ठूलो माग राख्छ।
दोस्रो भनेको साधारण तथ्य हो कि हामीले दशकौंमा सबैभन्दा ठूलो मात्रात्मक कडाईको अनुभव गरिरहेका छौं। यो कडाईको चक्र, विशेष गरी यो जुन गतिमा भइरहेको छ। त्यसले मात्र सहभागी र वित्तीय प्रणाली दुवैको लागि तरलता बचतको मूल्यलाई अझ व्यापक रूपमा अधोरेखित गर्ने काम गर्दछ।
हामीले वातावरणले विश्वको सबैभन्दा ठूलो निजी क्षेत्र ग्क्म् क्लियरिङ प्रणाली CHIPS जस्ता सेवाहरूलाई प्रभाव पारेको तरिका हेरेर यसको परिमाण निर्धारण गर्न सक्छौं । जसभित्र भोल्युम र मान दुवै ४% माथि छ। त्यहाँ एक स्पष्ट सद्गुण चक्र छ जसमा ऋज्क्ष्एक् मा भोल्युम वृद्धिले तरलता बचत र दक्षता बढाउँछ, यो गतिशील वातावरण हो जुन हामीले हाल सञ्चालन गरिरहेका छौं।
तरलता चुनौती
कुनै पनि चुनौतीलाई पार गर्नको लागि पहिलो चरण भनेको हातमा रहेको कुराको दृश्यता प्राप्त गर्नु हो। बढ्दो तरलता उपयोगका धेरै कारणहरू छन् र तिनीहरूलाई कसरी समाधान गर्न सकिन्छ। त्यसैले यो कुरालाई ध्यानमा राखेर, बैंकहरूले बढ्दो ब्याजदरलाई सम्बोधन गर्न र समग्र परिचालन लागत घटाउने हो भने पहिले वर्तमान तरलता प्रवाह बुझ्नुपर्छ।
त्यसो गर्न, तिनीहरूले सञ्चालन र आकस्मिक तरलता जोखिममा प्रभाव निर्धारण गर्न प्रत्येक प्रमुख सम्पत्ति र दायित्व वर्गको नगद प्रवाह विशेषताहरू, संरचना, र स्थिरता मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ। यी सम्पत्ति र दायित्व खाताहरूको अन्तरसम्बन्धको मूल्याङ्कनसँगै यो मूल्याङ्कनले संस्थामा तरलता जोखिमको मात्रा निर्धारण गर्ने आधार प्रदान गर्दछ।
तरलता व्यवस्थापनको अर्को मुख्य भाग भनेको परिचालन पैसा बनाम गैर परिचालन पैसा के हो भन्ने निर्धारण गर्नु हो। यो २००७ देखि २००८ वित्तीय संकट पछि सान्दर्भिक भयो । जब बैंकहरूले निक्षेपहरूको मूल्याङ्कन गर्दा नियमन गर्ने तरिकामा परिवर्तनहरू गरियो। यो ग्राहकले भुक्तानीको लागि कति पटक पैसा प्रयोग गर्दछ भन्ने दृष्टिकोण लिएर गरिन्छ। परिचालन र गैर–सञ्चालित पैसा बीचको सन्तुलनको मूल्याङ्कन गर्नाले बैंकले आफ्ना ग्राहकहरूको तर्फबाट भुक्तानी गर्न कोषहरू सुरक्षित गर्दै जनतालाई ऋण दिन तरलताको राम्रो व्यवस्थापन गर्न अनुमति दिनेछ। जब तरलता बढी प्रिय हुन्छ, ती परिचालन निक्षेपहरू सन्तुलित हुनुपर्छ।
समाधानको रूपमा प्रविधि
त्यस्ता चुनौतीहरूको सामना गर्दा, बैंकहरू प्रविधिलाई अँगाल्न इच्छुक हुनुपर्छ। गहिरो टेक्नोलोजी एनालिटिक्समा आफैं एक नेताको रूपमा, त्यहाँ धेरै प्रमुख टेक्नोलोजी कम्पोनेन्टहरू छन् जुन हामीले इन्ट्राडे तरलता व्यवस्थापनलाई क्र्याक गर्ने कुञ्जी होल्ड गर्ने विश्वास गर्छौं।
पहिलो भनेको डाटा केन्द्रीकरण हो, विश्वव्यापी स्तरमा डाटा लेकदेखि कोर परिचालन प्रणालीहरूमा डाटाको मर्मतसम्म। दोस्रो भनेको नियामक रिपोर्टिङ र मेट्रिक्स हो, र बजारमा टेक्नोलोजी संचालित समाधानहरू ल्याउने नयाँ बजार प्रवेशकर्ताहरू र उद्योगका पदाधिकारीहरूको रोमाञ्चक संयोजन हेर्न प्रोत्साहनजनक छ। तेस्रो, भुक्तान प्रणाली र लेजर अन्तर्दृष्टिहरूसँग एकीकृत हुने कार्यप्रवाहहरू सहित कोर अपरेटिङ टेक्नोलोजीहरूको प्रशस्तता छ ।
अन्तमा, हामीसँग निश्चित रूपमा एनालिटिक्स छ – जहाँ हामी FNA विशेषज्ञ छौं – भुक्तानीहरू व्यवस्थित गर्न र अनुकूलन गर्न सिमुलेशन टेक्नोलोजीमा बढ्दो फोकस प्रदान गर्दै अगाडि बढ्नुपर्ने देखिन्छ ।
तरलता लागत कम गर्न, ट्रेजरी र तरलता टोलीहरूलाई नेटवर्क भिजुअलाइजेशन र एनालिटिक्स, र सिमुलेशन टेक्नोलोजी मार्फत उनीहरूको तरलतालाई अनुकूलन गर्न मद्दत गर्ने हाम्रो ट्र्याक रेकर्डले सकारात्मक बजार प्रभावलाई ड्राइभ गरिरहेको छ।
रियल–टाइम डाटा र स्मार्ट एल्गोरिदमहरू सँगै ल्याएर, भुक्तानी अनुसूचकहरू र भुक्तानी गेटवेहरूमा एकीकृत गरेर, बैंकहरूको लागि तरलता चुनौतीलाई ट्याकमा ल्याउने ठूलो अवसर छ। यसबाहेक, बजारको तनाव र ग्राहकको भुक्तानी व्यवहारमा आएको परिवर्तनको प्रारम्भिक चेताउनी, र यी व्यवस्थापन गर्ने क्षमतालाई अगाडि बढाएर, बैंकहरू अझ लचिलो बन्न सक्छन्।
एजेन्सीको सहयोगमा
