बैंकिङ खबर / नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) मा प्रारम्भिक सार्वजनिक निष्काशन (आईपीओ) का लागि आवेदन दिएका ११७ कम्पनीमध्ये दुईवटा मात्रै अन्तिम समीक्षा चरणमा पुगेका छन् । कुल ७१ अर्ब ४२ करोड रुपैयाँभन्दा बढीको आईपीओ आवेदन प्रक्रियामा रहे पनि अधिकांश कम्पनी प्रारम्भिक तथा मध्यवर्ती चरणमै रहेका छन् ।
सेबोनले पहिलोपटक आईपीओ निष्काशनका लागि परेका आवेदनलाई प्रक्रियागत अवस्थाका आधारमा छ चरणमा वर्गीकरण गरी विवरण सार्वजनिक गरेको हो । बोर्डको अद्यावधिक विवरणअनुसार छैटौँ अर्थात् अन्तिम समीक्षा चरणमा आशुतोष इनर्जी लिमिटेड र कान्तिपुर फर्मास्युटिकल्स ल्याब लिमिटेड पुगेका छन् ।
यी दुई कम्पनीले कुल २९ लाख कित्ता सेयर निष्काशनका लागि आवेदन दिएका छन् । आशुतोष इनर्जीले १२ लाख कित्ता र कान्तिपुर फर्मास्युटिकल्स ल्याबले १७ लाख कित्ता सेयर निष्काशन गर्ने प्रस्तावसहित बोर्डमा आवेदन दिएका हुन् । अन्तिम समीक्षा चरणमा पुग्नु भनेको आईपीओ निष्काशनको स्वीकृति पाइसकेको अवस्था होइन । बोर्डको अन्तिम मूल्यांकन र आवश्यक प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्रै स्वीकृतिबारे निर्णय हुनेछ ।
बोर्डको वर्गीकरणअनुसार पाँचौँ चरणमा १० कम्पनी पुगेका छन् । यी कम्पनीले बोर्डले उठाएका कैफियतको जवाफ तथा परिमार्जित कागजात पेस गरिसकेका छन् । हाल ती कागजातको समीक्षा भइरहेको छ । पाँचौँ चरणमा रहेका कम्पनीले कुल ५ करोड १९ लाख ४ हजार ७०१ कित्ता सेयर निष्काशनका लागि आवेदन दिएका छन् । समीक्षा प्रक्रिया पूरा भएपछि मात्रै उनीहरूको आवेदन अर्को चरणमा प्रवेश गर्ने वा त्यससम्बन्धी निर्णय हुने बाटो खुल्नेछ ।
त्यस्तै, चौथो चरणमा १९ कम्पनी रहेका छन् । बोर्डले पठाएका कैफियतको जवाफ प्राप्त भइसकेका यी कम्पनीका आवेदन प्रक्रियामा छन् । तेस्रो चरणमा भने बोर्डले आवश्यक सुधार गर्न वा थप विवरण उपलब्ध गराउन भन्दै कैफियत पठाएका चार कम्पनी छन् ।
आईपीओ आवेदनको प्रारम्भिक चरणमा सबैभन्दा धेरै ७६ कम्पनी रहेका छन् । यसले ठूलो संख्यामा कम्पनीको आवेदन अझै प्रारम्भिक प्रक्रियामै रहेको देखाउँछ । उपलब्ध चरणगत संख्याको आधारमा दोस्रो चरणमा ६ कम्पनी रहेको गणना हुन्छ ।
यसरी हेर्दा आईपीओ निष्काशनका लागि कम्पनीहरूको आकर्षण उच्च देखिए पनि आवेदन प्रक्रिया अघि बढ्ने गति र चरणगत प्रगति समान छैन । ११७ कम्पनीका आवेदन प्रक्रियामा रहँदा अन्तिम समीक्षा चरणसम्म पुग्ने कम्पनीको संख्या दुईमा सीमित छ । बोर्डबाट कैफियत आउनु, त्यसको जवाफ पेस गर्नु, कागजात परिमार्जन गर्नु र पुनः समीक्षा हुनुजस्ता प्रक्रियाले आवेदनको अन्तिम टुंगो लाग्न समय लाग्ने देखिन्छ ।
सेबोनको वर्गीकरणले आईपीओ निष्काशनको प्रतीक्षामा रहेका कम्पनीको प्रक्रियागत अवस्था सार्वजनिक गरेको छ । यसले लगानीकर्तालाई कुन कम्पनी कुन चरणमा छ भन्ने जानकारी उपलब्ध गराउनुका साथै आईपीओ स्वीकृतिको प्रतीक्षामा रहेको बजारको अवस्थासमेत देखाएको छ ।
