बैंकिङ खबर / व्यवसायको वित्तीय व्यवस्थापनलाई प्रविधिसँग जोड्ने उद्देश्यसहित सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडले ‘र्यापिड’ नामक एपीआई बैंकिङ प्लेटफर्म सञ्चालनमा ल्याएको छ । नेपाल फिनटेक एक्स्पो २०२६ को अवसरमा सार्वजनिक गरिएको यस प्लेटफर्मले व्यावसायिक ग्राहकलाई आफ्नै सफ्टवेयरबाट बैंकिङ सेवा प्रयोग गर्ने सुविधा उपलब्ध गराउनेछ ।
बैंकिङ एज अ सर्भिस (Banking as a Service–BaaS) अवधारणामा आधारित यो प्लेटफर्मले बैंकिङ प्रणालीलाई व्यवसायमा प्रयोग भइरहेका सफ्टवेयरसँग जोड्ने काम गर्छ । यसका लागि एप्लिकेसन प्रोग्रामिङ इन्टरफेस (एपीआई) प्रविधि प्रयोग गरिएको छ । यसमार्फत बैंक, वित्तीय प्रविधि कम्पनी तथा डिजिटल सेवा प्रदायकका प्रणालीबीच अन्तरसम्बन्ध स्थापित गर्न सकिन्छ ।
परम्परागत रूपमा व्यवसायले आफ्नो खाताको विवरण हेर्न, बैंक स्टेटमेन्ट प्राप्त गर्न र वित्तीय कारोबारको अभिलेख मिलाउन छुट्टाछुट्टै प्रणाली प्रयोग गर्नुपर्ने अवस्था हुन सक्छ । ‘र्यापिड’मार्फत यीमध्ये विभिन्न काम आफ्नै सफ्टवेयर वा इन्टरप्राइज रिसोर्स प्लानिङ (ईआरपी) प्रणालीबाट गर्न सकिने बैंकले जनाएको छ ।
प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने कर्पोरेट ग्राहकले बैंक खाताको मौज्दात हेर्न, स्टेटमेन्ट डाउनलोड गर्न, ट्रेजरी व्यवस्थापन गर्न तथा कारोबारको मिलान स्वचालित बनाउन सक्नेछन् । यसले विशेषगरी दैनिक रूपमा ठूलो संख्यामा वित्तीय कारोबार गर्ने व्यवसायको लेखा व्यवस्थापनलाई सहज बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
व्यवसायले आफ्नो वित्तीय विवरण र कारोबारको अभिलेख एउटै प्रणालीबाट व्यवस्थापन गर्न पाउँदा विभिन्न प्रणालीबीच विवरण सार्ने तथा कारोबार मिलान गर्ने काममा लाग्ने समय घटाउन सक्ने सम्भावना रहन्छ । यद्यपि, यसको वास्तविक प्रभाव ग्राहकको विद्यमान सफ्टवेयर, प्रणाली एकीकरण र प्रयोगको प्रकृतिमा निर्भर हुनेछ ।
डिजिटल प्रक्रियाबाट सेवा जोड्न सकिने
बैंकका अनुसार ग्राहकले ‘Connect with API Banking’ विकल्पमार्फत आफ्नो बैंक खाता प्लेटफर्मसँग जोड्न सक्नेछन् । सेवा सञ्चालनका लागि आवश्यक फाराम भरेपछि अधिकांश प्रक्रिया अनलाइनबाटै पूरा गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ । ग्राहकको सहमति लिने प्रक्रियालाई समेत डिजिटल बनाइएको बैंकले जनाएको छ ।
डिजिटल बैंकिङमा कारोबारको सहजतासँगै तथ्यांक र ग्राहकको विवरणको सुरक्षा पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ । यस विषयलाई ध्यानमा राख्दै प्लेटफर्ममा एन्ड–टु–एन्ड इन्क्रिप्सन, बहुस्तरीय प्रमाणीकरण तथा अन्य सुरक्षा प्रोटोकल प्रयोग गरिएको बैंकको भनाइ छ ।
कर्पोरेट बैंकिङमा प्रविधिको प्रयोग विस्तार गर्ने प्रयास
‘र्यापिड’ साना, मझौला तथा ठूला व्यवसायलाई लक्षित गरी विकास गरिएको प्लेटफर्म हो । यसले व्यवसायको विद्यमान वित्तीय व्यवस्थापन प्रणालीसँग बैंकिङ सेवा जोड्ने र बैंक, फिनटेक कम्पनी तथा डिजिटल सेवा प्रदायकबीच सहकार्य विस्तार गर्ने आधार तयार पार्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
बैंकिङ सेवाको प्रयोगलाई मोबाइल एप वा छुट्टै अनलाइन प्रणालीमा मात्र सीमित नराखी व्यवसायले दैनिक कामका लागि प्रयोग गर्ने सफ्टवेयरमै उपलब्ध गराउने अवधारणा यस प्लेटफर्मको मुख्य विशेषता हो । यस्तो प्रणालीको प्रभावकारिता भने सेवा प्रयोग गर्ने व्यवसायको आवश्यकता, प्रविधिगत तयारी र सुरक्षा व्यवस्थाको कार्यान्वयनमा निर्भर रहनेछ ।
डिजिटल बैंकिङको विस्तारसँगै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले व्यक्तिगत ग्राहकका साथै व्यावसायिक ग्राहकको आवश्यकता अनुसार सेवा विकास गर्नुपर्ने अवस्था बढिरहेको छ । ‘र्यापिड’को सुरुवातलाई सिद्धार्थ बैंकले व्यावसायिक बैंकिङ सेवालाई प्रविधिमैत्री बनाउने दिशामा अघि सारेको पहलका रूपमा लिन सकिन्छ ।
