बैंकिङ खबर / ग्लोबल आईएमई बैंकले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ६ अर्ब २२ करोड ८१ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा ५ अर्ब ७ करोड ६३ लाख रुपैयाँ रहेको नाफा एक वर्षमा २२.६२ प्रतिशतले बढेको हो ।
बैंकको नाफा बढेको तथ्य आफैंमा सकारात्मक देखिए पनि वित्तीय विवरणलाई गहिरिएर हेर्दा यसको पछाडि कर्जा विस्तारमा आएको तीव्र वृद्धि भन्दा ब्याज खर्च घट्नु, गैरब्याज आम्दानी बढ्नु र कर्जा नोक्सानी व्यवस्थापनमा सुधार आउनु मुख्य कारण देखिन्छ ।
अर्थात्, बैंकले व्यवसायको आकार ठूलो बनाएर मात्रै होइन, उपलब्ध स्रोतको लागत घटाउँदै र आम्दानीको अन्य स्रोत विस्तार गर्दै नाफा बढाएको देखिन्छ ।
ब्याज आम्दानी घट्यो, तर नाफा बढ्यो
ग्लोबल आईएमई बैंकको खुद ब्याज आम्दानी गत वर्षको तुलनामा घटेको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा १६ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ रहेको खुद ब्याज आम्दानी गत वर्ष १६ अर्ब २० करोड रुपैयाँमा झरेको छ ।
त्यस्तै, बैंकको स्प्रेड दर पनि ३.६३ प्रतिशतबाट घटेर ३.२९ प्रतिशतमा आएको छ ।
सामान्यतया बैंकको मुख्य आम्दानीको स्रोत खुद ब्याज आम्दानी र स्प्रेड दर भएकाले यी दुवै सूचक घट्दा नाफामा दबाब पर्ने अपेक्षा हुन्छ । तर, ग्लोबल आईएमईको हकमा तस्वीर केही फरक देखिएको छ ।
बैंकले निक्षेपको ब्याज खर्च घटाउन सफल भएको छ । बैंकको कोषको लागत ४.३० प्रतिशतबाट घटेर ३.४३ प्रतिशतमा आएको छ । सस्तो लागतमा स्रोत परिचालन गर्न सकेपछि ब्याजदरको वातावरण कमजोर हुँदाहुँदै पनि बैंकको समग्र आम्दानी संरचना बलियो रह्यो ।
त्यसैगरी, बैंकको आधार दर ५.७६ प्रतिशतबाट घटेर ४.७५ प्रतिशतमा आएको छ । यसले बैंकलाई आगामी दिनमा तुलनात्मक रूपमा सस्तो ब्याजदरमा कर्जा विस्तार गर्ने आधारसमेत दिएको छ ।
फी तथा कमिसन आम्दानीले सम्हाल्यो नाफा
ग्लोबल आईएमईको नाफा वृद्धिमा अर्को महत्वपूर्ण योगदान गैरब्याज आम्दानीको रहेको छ ।
बैंकको खुद फी तथा कमिसन आम्दानी अघिल्लो वर्ष ३ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ रहेकोमा गत वर्ष बढेर ३ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
ब्याज आम्दानीमा आएको गिरावटलाई फी तथा कमिसन आम्दानीको वृद्धिले केही हदसम्म सन्तुलन गरेको देखिन्छ । बैंकिङ कारोबार, डिजिटल सेवा, कार्ड, रेमिट्यान्स, ग्यारेन्टी तथा अन्य शुल्कमा आधारित गतिविधिबाट हुने आम्दानी बढ्दा बैंकको कुल सञ्चालन आम्दानीमा सकारात्मक प्रभाव परेको छ ।
यसको परिणाम बैंकको सञ्चालन मुनाफामा स्पष्ट देखिन्छ । अघिल्लो वर्ष ७ अर्ब २३ करोड रुपैयाँ रहेको सञ्चालन मुनाफा गत वर्ष बढेर ८ अर्ब ६८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।
अर्थात्, ब्याज आम्दानीको दबाबका बीच पनि बैंकले आफ्नो सञ्चालन दक्षता र वैकल्पिक आम्दानीका स्रोतलाई प्रभावकारी रूपमा परिचालन गरेको देखिन्छ ।
प्रोभिजनिङ घट्दा नाफामा थप राहत
ग्लोबल आईएमई बैंकको नाफा बढ्नुको अर्को महत्वपूर्ण कारण कर्जा नोक्सानी व्यवस्थामा आएको कमी हो ।
अघिल्लो आर्थिक वर्षमा बैंकले सम्भावित कर्जा नोक्सानीका लागि ५ अर्ब ९७ करोड ६५ लाख रुपैयाँ छुट्याएको थियो । गत वर्ष यस्तो रकम घटेर ४ अर्ब ७८ करोड ८४ लाख रुपैयाँमा आएको छ ।
अर्थात्, एक वर्षमा बैंकको प्रोभिजनिङ करिब १ अर्ब १९ करोड रुपैयाँले घटेको छ ।
प्रोभिजनिङमा आएको यो कमीले बैंकको नाफामा प्रत्यक्ष सकारात्मक प्रभाव पारेको छ । कर्जा नोक्सानीका लागि कम रकम छुट्याउनुपरेपछि सञ्चालन आम्दानीको ठूलो हिस्सा नाफामा रूपान्तरण गर्न सहज भएको हो ।
तर, यहाँ अर्को पक्ष पनि महत्वपूर्ण छ । बैंकको खराब कर्जा अनुपात घटेको छैन । उल्टै निष्क्रिय कर्जा ४.८६ प्रतिशतबाट बढेर ४.९६ प्रतिशत पुगेको छ ।
यसले बैंकको कर्जाको गुणस्तरमा अझै दबाब रहेको देखाउँछ । यद्यपि, पर्याप्त नोक्सानी व्यवस्था भएका कारण बैंकको खुद निष्क्रिय कर्जा भने ०.५९ प्रतिशतमा सीमित छ ।
कर्जा विस्तारभन्दा निक्षेप वृद्धि धेरै
ग्लोबल आईएमई बैंकको व्यवसायको आकार गत वर्ष बढेको छ । तर, निक्षेप वृद्धिको तुलनामा कर्जा विस्तारको गति भने केही सुस्त देखिन्छ ।
बैंकको कुल निक्षेप ५ खर्ब ५० अर्ब ६३ करोड रुपैयाँबाट बढेर ६ खर्ब ६९ अर्ब १७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । अर्थात्, एक वर्षमा निक्षेपमा करिब १ खर्ब १९ अर्ब रुपैयाँको वृद्धि भएको छ ।
तर ग्राहकतर्फको कर्जा लगानी ४ खर्ब १० अर्ब ११ करोड रुपैयाँबाट बढेर ४ खर्ब ३९ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । कर्जा लगानीमा करिब २९ अर्ब रुपैयाँको मात्रै वृद्धि भएको छ ।
यसले बैंकसँग पर्याप्त लगानीयोग्य स्रोत रहेको देखाउँछ । अझ बैंकको सीडी रेसियो ६८.४३ प्रतिशतमा सीमित छ । यसको अर्थ बैंकसँग थप कर्जा विस्तारका लागि पर्याप्त ठाउँ रहेको देखिन्छ ।
त्यसैले आगामी आर्थिक वर्षमा बैंकका लागि मुख्य अवसर कर्जा विस्तार बन्न सक्छ ।
तर पुँजीकोषमा दबाब
तरलता र कर्जा विस्तारका लागि पर्याप्त स्रोत भए पनि बैंकका लागि अर्को चुनौती पुँजीकोषको हो ।
बैंकको पुँजीकोष अनुपात १२.६५ प्रतिशतबाट घटेर १२.१० प्रतिशतमा आएको छ । प्राथमिक पुँजी अनुपात पनि १०.३४ प्रतिशतबाट घटेर १०.०४ प्रतिशत कायम भएको छ ।
यसले बैंकले कर्जा विस्तार गर्दै जाँदा पुँजीकोषमा थप दबाब पर्न सक्ने संकेत गर्छ । ठूलो आकारको बैंक भएकाले कर्जा विस्तारसँगै पुँजी पर्याप्तताको व्यवस्थापनलाई पनि सन्तुलनमा राख्नुपर्ने देखिन्छ ।
बैंकको चुक्ता पुँजी ३८ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ र जगेडा कोष २७ अर्ब १० करोड रुपैयाँ पुगेको छ । प्रतिसेयर नेटवर्थ १८३ रुपैयाँ १४ पैसा रहेको छ ।
नाफा बढ्यो, लाभांश क्षमता पनि बलियो
ग्लोबल आईएमई बैंकको नाफा बढेसँगै सेयरधनीका लागि वितरणयोग्य नाफामा पनि सुधार देखिएको छ ।
गत आर्थिक वर्षमा बैंकले कमाएको ६ अर्ब २२ करोड ८१ लाख रुपैयाँमध्ये ३ अर्ब ५७ करोड ५४ लाख रुपैयाँ वितरणयोग्य नाफा रहेको छ ।
अघिल्लो वर्षको वितरणयोग्य नाफाबाट लाभांश वितरण गरेपछि बाँकी रकमसमेत जोड्दा बैंकको सञ्चित नाफा ४ अर्ब ५८ करोड १० लाख रुपैयाँ पुगेको छ ।
यस आधारमा बैंकले करिब १२.०२ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्न सक्ने क्षमता बनाएको देखिन्छ ।
नाफासँगै बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी पनि १३ रुपैयाँ ३२ पैसाबाट बढेर १६ रुपैयाँ ३४ पैसा पुगेको छ । यसले बैंकको नाफा वृद्धिको प्रत्यक्ष लाभ सेयरधनीको प्रतिफलमा समेत देखिएको संकेत गर्छ ।
अबको परीक्षा कर्जा विस्तार र खराब कर्जा नियन्त्रण
ग्लोबल आईएमई बैंकको गत आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरणलाई समग्रमा हेर्दा बैंकले कर्जा विस्तारको तीव्र गतिभन्दा लागत व्यवस्थापन र आम्दानी विविधीकरणबाट नाफा बढाएको देखिन्छ ।
खुद ब्याज आम्दानी घटेको छ, स्प्रेड खुम्चिएको छ र खराब कर्जा पनि सामान्य बढेको छ । तर, निक्षेपको लागत घटेको, फी तथा कमिसन आम्दानी बढेको र प्रोभिजनिङ घटेको कारण बैंकको सञ्चालन मुनाफा र खुद नाफा दुवै बढेका छन् ।
अब बैंकका लागि चुनौती भनेको यही नाफा वृद्धिलाई आगामी वर्ष पनि कायम राख्नु हो । त्यसका लागि बैंकले एकातिर ६८ प्रतिशतको सीडी रेसियोबाट उपलब्ध लगानीयोग्य स्रोतलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा कर्जा विस्तार गर्नुपर्नेछ भने अर्कोतर्फ ४.९६ प्रतिशतको खराब कर्जा नियन्त्रण गर्नुपर्नेछ ।
त्यसैगरी, कर्जा विस्तारसँगै पुँजीकोषमा पर्ने दबाबलाई व्यवस्थापन गर्नुपर्नेछ ।
समग्रमा, ग्लोबल आईएमई बैंकको पछिल्लो वित्तीय अवस्थाले ‘कर्जा धेरै बढाएर नाफा बढाउने’ भन्दा ‘स्रोतको लागत घटाउने, गैरब्याज आम्दानी बढाउने र जोखिम व्यवस्थापन सुधार्ने’ रणनीतिले पनि ठूलो बैंकको नाफा बढाउन सकिन्छ भन्ने देखाएको छ । अबको वर्षमा भने यही रणनीतिसँगै कर्जा विस्तार र खराब कर्जा नियन्त्रणमा बैंक कति सफल हुन्छ भन्ने कुराले नाफाको दिगोपना निर्धारण गर्नेछ ।
