बैंकिङ खबर/ इरानी संसद्ले मुद्रा पुनर्मूल्यांकन अनुमोदन गरेको छ। संसद्ले इरानको राष्ट्रिय मुद्रा रियालबाट चार वटा शून्य हटाउन अनुमति दिएको छ, जसले गर्दा कारोबार र गणनामा रियाल प्रयोग गर्न सजिलो हुने विश्वास छ। यो निर्णय उच्च महँगीबाट त्राण पाउन र अर्थतन्त्रलाई स्थिर बनाउनको लागि गरिएको हो।
मुद्रा पुनर्मूल्यांकनका मुख्य बुँदाहरू यसप्रकार छन् । :
चार शून्य हटाइने : बैंक नोटबाट चार वटा शून्य हटाइने छ, जसले गर्दा नयाँ नोटहरू जारी गरिनेछ।
पुनर्मूल्यांकनको प्रक्रिया : पुनर्मूल्यांकनका लागि आधार तयार गर्न दुई वर्षको समयसीमा छ, त्यसपछि अर्को तीन वर्षको संक्रमणकालीन अवधि हुनेछ।
मुद्राको मूल्य : इरानी मुद्रा रियालको मूल्य अमेरिकी डलरको तुलनामा हाल गम्भीर हिसाबले कमजोर बनेको छ, जसका कारण महँगी दर उच्च छ।
सरकारको उद्देश्य : सरकारको उद्देश्य अर्थतन्त्रलाई स्थिर बनाउन र कारोबारलाई सजिलो बनाउनु हो ।
इरानको मुद्रा रियाल हाल संसारमा निकै कमजोर मानिन्छ। एक अमेरिकी डलरको विनिमय दर हाल लगभग ९० हजार इरानी रियाल पुगेको छ, जुन पछिल्लो वर्षको तुलनामा ११० प्रतिशत बढी हो। इरानी अर्थव्यवस्थामा आएको गम्भीर सङ्कट र अमेरिकी प्रतिबन्धको कारणले गर्दा रियालको मूल्य अमेरिकी डलरको तुलनामा निकै घटेको छ।
इरानको मुद्रा रियाल हाल धेरै कमजोर भएको छ, जसका कारणहरू यसप्रकार छन् । :
अमेरिकी प्रतिबन्ध : अमेरिकाले इरानविरुद्ध लगाएका प्रतिबन्धहरूले इरानको अर्थतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव पारिरहेको छ, जसका कारण रियालको मूल्य घटेको छ।
उच्च महँगी : इरानमा वर्षौंदेखि ३५ प्रतिशतभन्दा बढी दरको महँगी छ, जसारिको मुद्रा रियालको मूल्य अमेरिकी डलरको तुलनामा गम्भीर हिसाबले कमजोर बनेको छ।
राजनीतिक अस्थिरता : इरानको राजनीतिक भविष्यको अनिश्चितताले पनि मुद्राको मूल्यमा असर गरिरहेको छ।
आयात र निर्यातको असन्तुलन : इरानले आयात धेरै गर्ने तर निर्यात कम गर्ने कारणले डलरको माग बढाएको छ, जसले गर्दा रियालको मूल्य घटेको छ।
वैदेशिक मुद्रा भण्डार घट्नु : इरानको वैदेशिक मुद्रा भण्डार घटिरहेको छ, जसले गर्दा रियालको मूल्यमा दबाव परेको छ।
अर्थतन्त्रमा गिरावट : कोरोना भाइरसको कारण उत्पन्न आर्थिक संकट र अन्य कारणले इरानको अर्थतन्त्रमा गिरावट आएको छ, जसले गर्दा रियालको मूल्य लगातार घटेको छ।
हालको अवस्थामा, इरानी रियालको मूल्य निम्नलिखित दरमा छ :
आधिकारिक दर : एक डलर बराबर ४३ हजार रियाल
काला बजार दर : एक डलर बराबर ९० हजार रियाल
