बैंकिङ खबर / डिजिटल माध्यमबाट बैंकिङ सेवा लिने ग्राहकको संख्या बढिरहेका बेला ग्राहकको वास्तविक पहिचान र विवरणको शुद्धतालाई कृषि विकास बैंक लिमिटेडले प्राथमिकतामा राखेको छ । बैंकले वित्तीय कारोबारलाई थप सुरक्षित र पारदर्शी बनाउने उद्देश्यसहित ‘ग्राहक पहिचान सचेतना सप्ताह’ सुरु गरेको हो ।
‘सही ग्राहक पहिचान, सुरक्षित बैंकिङ हाम्रो अभियान’ भन्ने सन्देशसहित सुरु भएको यो कार्यक्रम भदौ ३० गतेदेखि असोज ५ गतेसम्म चल्नेछ । अभियानमार्फत बैंकले ग्राहकलाई आफ्नो केवाईसी अर्थात् ग्राहक पहिचानसम्बन्धी विवरण पुनरावलोकन गरी आवश्यक परे अद्यावधिक गर्न प्रेरित गर्नेछ ।
अभियानको सुरुवात बैंकका निमित्त कार्यकारी अधिकृत प्रताप सुवेदीले गरेका हुन् । उद्घाटनका क्रममा बैंकका विभागीय प्रमुख तथा काठमाडौं उपत्यकाभित्रका शाखा प्रबन्धकहरू प्रत्यक्ष रूपमा सहभागी भएका थिए । उपत्यकाबाहिर रहेका शाखाका व्यवस्थापकहरू भने अनलाइन माध्यमबाट कार्यक्रममा जोडिएका थिए ।
डिजिटल बैंकिङमा किन महत्वपूर्ण छ केवाईसी ?
बैंकिङ सेवा शाखाबाट मात्रै नभई मोबाइल, इन्टरनेट तथा अन्य डिजिटल माध्यमबाट उपलब्ध हुन थालेपछि ग्राहकको पहिचानसम्बन्धी विवरणको भूमिका अझ फराकिलो भएको छ । कारोबार गर्ने व्यक्ति वा संस्थाको पहिचान स्पष्ट र अद्यावधिक अवस्थामा रहँदा बैंकले ग्राहकसँग सम्बन्धित जोखिम पहिचान तथा व्यवस्थापन गर्न सहज हुन्छ ।
ग्राहकको ठेगाना, मोबाइल नम्बर, पेशा वा अन्य व्यक्तिगत विवरण परिवर्तन भए पनि बैंकमा पुरानै सूचना कायम रहँदा आवश्यक सूचना आदानप्रदानदेखि जोखिम निगरानीसम्म असर पर्न सक्छ । त्यसैले केवाईसी अद्यावधिकलाई बैंकको औपचारिकता पूरा गर्ने प्रक्रियाका रूपमा मात्र नभई ग्राहकको बैंकिङ सुरक्षासँग जोडिएको विषयका रूपमा लिनुपर्ने बैंकको जोड छ ।
वित्तीय अपराध रोकथाममा पनि भूमिका
वित्तीय प्रणालीमा हुने सम्भावित दुरुपयोग पहिचान गर्न ग्राहकसम्बन्धी सही सूचना महत्वपूर्ण आधार हो । बैंकसँग ग्राहकको पहिचान र कारोबारको प्रकृतिसम्बन्धी पर्याप्त तथा अद्यावधिक जानकारी हुँदा असामान्य गतिविधिको निगरानी र जोखिम मूल्यांकनलाई प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्छ ।
कार्यक्रम शुभारम्भका क्रममा निमित्त कार्यकारी अधिकृत सुवेदीले आधुनिक बैंकिङ प्रणालीमा ग्राहक पहिचानसम्बन्धी विवरणको महत्व बढेको बताएका थिए । उनका अनुसार समयमै आफ्नो विवरण अद्यावधिक गराउँदा बैंकिङ प्रणालीको पारदर्शिता बढ्नुका साथै ग्राहकलाई सम्भावित ठगी तथा वित्तीय जोखिमबाट जोगाउन पनि सहयोग पुग्छ ।
ग्राहकले विवरणमा के हेर्ने ?
बैंकले अभियान अवधिमा आफ्ना ग्राहकलाई सम्बन्धित शाखामा सम्पर्क गरी आफ्नो केवाईसी विवरण जाँच गर्न आग्रह गरेको छ । विशेषगरी ठेगाना, सम्पर्क नम्बर, पेशा तथा अन्य पहिचानसम्बन्धी सूचनामा परिवर्तन भएको अवस्थामा बैंकलाई नयाँ विवरण उपलब्ध गराउनुपर्नेछ ।
लामो समयदेखि खाता सञ्चालन गर्दै आएका तर व्यक्तिगत विवरणमा भएको परिवर्तन बैंकलाई जानकारी नगराएका ग्राहकका लागि पनि यो अभियान उपयोगी हुने बैंकको अपेक्षा छ । विवरण अद्यावधिक भएपछि बैंक र ग्राहकबीच आवश्यक सूचना आदानप्रदान सहज हुनुका साथै कारोबारसम्बन्धी जोखिम व्यवस्थापनमा समेत सहयोग पुग्न सक्छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनअनुरूप अघि बढाइएको यो अभियान असोज ५ गतेसम्म जारी रहनेछ । यस अवधिमा बैंकले आफ्ना शाखामार्फत ग्राहकलाई केवाईसी अद्यावधिकको आवश्यकता, सुरक्षित बैंकिङ व्यवहार तथा वित्तीय अपराधबाट जोगिने उपायबारे जानकारी दिने जनाएको छ ।
डिजिटल कारोबारको विस्तारसँगै बैंकिङ सुरक्षाको दायरा पनि फराकिलो हुँदै गएको छ । यस्तो अवस्थामा बैंकको प्रणालीगत सुरक्षा र ग्राहकको व्यक्तिगत सावधानी दुवै महत्वपूर्ण हुने भएकाले केवाईसी विवरणलाई समयअनुसार अद्यावधिक राख्ने अभ्यासले सुरक्षित बैंकिङ वातावरण निर्माणमा योगदान पुर्याउन सक्छ ।
