बैंकिङ खबर / उदय कोटकको नाम भारतको बैंकिङ उद्योगमा मात्र होइन, सम्पूर्ण वित्तीय इतिहासमा प्रेरणाको प्रतीक बनेको छ। साधारण पृष्ठभूमिबाट सुरु गरेका उनले आफ्नो अथक मेहनत, दूरदर्शी सोच र रणनीतिक नेतृत्वको बलमा कोटक महिन्द्रा बैंकलाई देशकै अग्रणी बैंकहरूमध्ये एक बनाएका छन्। आज उनको कुल सम्पत्ति १४.८ बिलियन अमेरिकी डलर पुगेको छ, जसले उनलाई भारतकै सबैभन्दा धनी बैंकरहरूको सूचीमा शीर्ष स्थानमा पुर्याएको छ।
उनले बैंकिङ करियरको शुरुवात सानो वित्तीय परामर्शदाताको रूपमा गरे। प्रारम्भिक दिनहरूमा उनी आर्थिक अस्थिरता, ग्राहक विश्वास जित्ने चुनौती र वित्तीय नियमहरूको जटिलतासँग जुधिरहेका थिए। धैर्य, लगनशीलता र जोखिम व्यवस्थापनमा उनको दक्षताले उनलाई प्रत्येक चुनौती पार गर्न मद्दत गर्यो।
१९८५ मा उदय कोटकले आफ्नो वित्तीय कम्पनी स्थापना गरे। प्रारम्भमा, कम्पनी केवल बचत, ऋण र व्यक्तिगत वित्तीय सेवा सीमित थियो। तर उदयको स्पष्ट दृष्टि र दीर्घकालीन योजना अनुसार कम्पनीले छिट्टै बैंकिङ सेवाको व्यापक क्षेत्रसम्म विस्तार गर्यो। उनले बैंकिङ सेवामा नवप्रवर्तन ल्याए-मोबाइल बैंकिङ, अनलाइन खाता व्यवस्थापन, डिजिटल लोन प्रक्रिया र ग्राहक-केंद्रित वित्तीय समाधान लागू गरेर बैंकलाई आधुनिक र सेवाग्राही बनायो।
उदय कोटकले वित्तीय समावेशनमा विशेष योगदान पुर्याएका छन्। उनले ग्रामीण क्षेत्रका मानिसहरू र साना व्यवसायीहरूलाई बैंकिङ पहुँचमा ल्याए। कम आम्दानी भएका वर्गका लागि बचत, ऋण, बीमा र लगानी सुविधा उपलब्ध गराए। यसले मात्र आर्थिक विकासमा योगदान गरेन, तर सामाजिक उत्तरदायित्वको दृष्टिले पनि उदाहरणीय काम भयो।
उनले बैंकलाई जोखिम व्यवस्थापन र दीर्घकालीन रणनीतिमा सक्षम बनाए। आर्थिक उतार-चढाव, बजार अस्थिरता र नीतिगत चुनौतीहरू बीच पनि बैंक सुरक्षित र दिगो रहयो। उदय कोटकले परम्परागत बैंकिङ सेवामा सीमित नरही, म्युचुअल फन्ड, बीमा, निजी बैंकिङ र कॉर्पोरेट बैंकिङमा विस्तार गरे। यसले बैंकलाई बहुआयामिक, प्रतिस्पर्धी र आधुनिक बनायो।
उदय कोटकको नेतृत्वमा कोटक महिन्द्रा बैंकले ग्राहक-केंद्रित सेवा, पारदर्शिता, विश्वास र नवप्रवर्तनलाई नयाँ स्टयान्डर्ड सेट गरेको छ। उनका निर्णयहरूले सम्पूर्ण भारतीय बैंकिङ उद्योगमा सकारात्मक प्रभाव पारे। साधारण शुरुवातदेखि लिएर बैंकिङ शिखरमा पुग्ने उनको अनुभवले स्पष्ट देखाउँछ कि मेहनत, धैर्य, जोखिम लिन सक्ने क्षमता र स्पष्ट उद्देश्यले ठूलो सफलता हासिल गर्न सकिन्छ।
उदय कोटकको योगदानले भारतीय बैंकिङ उद्योगमा स्थायित्व, नवप्रवर्तन र सामाजिक उत्तरदायित्वको नयाँ स्टयान्डर्ड स्थापित गरेको छ। उनी केवल भारतका धनी बैंकर मात्र होइन, भविष्यका पुस्ताका लागि प्रेरणा र मार्गदर्शन पनि हुन्।
