बैंकिङ खबर/ आघा हसन आबेदी पाकिस्तानको वित्तीय र परोपकारी इतिहासमा सबैभन्दा प्रभावशाली व्यक्तित्वहरूमध्ये एक मानिन्छन्। एक अग्रगामी बैंकर, संस्था निर्माता र मानवतावादीको रूपमा सम्मानित आबेदीले नवप्रवर्तन र दूरदृष्टिद्वारा विश्व बैंकिङ प्रणालीलाई रूपान्तरण गरे। उनको सम्पूर्ण जीवन प्रेरणादायी र जटिल दुवै रहेको छ । जसमा पाकिस्तान र मानवजातिका लागि गरेका ठूलाे योगदानहरू र उनले आफ्नो करियरको अन्त्यमा भोगेका चुनौतीहरू समेटिएका छन्।
व्यक्तिगत जीवन
आघा हसन आबेदीको जन्म १९२२ मा ब्रिटिश भारतको लखनउमा भएको थियो। उनले लखनउ विश्वविद्यालयबाट अंग्रेजी साहित्यमा स्नातक डिग्री हासिल गरे। भारत–पाकिस्तान विभाजनपछिको १९४७ मा उनी पाकिस्तान सरे, जहाँ उनले राष्ट्रनिर्माणमा योगदान पुर्याउने अठोट लिए। आबेदीलाई तीक्ष्ण बुद्धि, आकर्षक व्यक्तित्व र रणनीतिक क्षमता भएको व्यक्तिका रूपमा चिनिन्थ्यो। उनले सादा जीवन बिताए, विवाह गरेनन्, र सन् १९९५ मा हृदयसम्बन्धी समस्याका कारण कराँचीमा निधन भए।
पेशागत जीवन
आबेदीले आफ्नो करियरको सुरुवात हबीब बैंकबाट गरे। पछि सन् १९५९ मा उनले युनाइटेड बैंक लिमिटेड (UBL) स्थापना गरे। उनले कम्प्युटराइजेसन, व्यक्तिगत बैंकिङ सेवा लगायतका नवीनतम सुविधाहरू सुरु गरे। सन् १९७२ मा उनले लक्जेम्बर्गमा बैंक अफ क्रेडिट एन्ड कमर्श इन्टरनेशनल (BCCI) स्थापना गरे। यो बैंकले ७८ देशहरूमा विस्तार गर्यो, १४,००० भन्दा बढी कर्मचारीहरूलाई रोजगारी दियो, र २० अर्ब डलरभन्दा बढी सम्पत्ति व्यवस्थापन गर्यो। BCCI को उद्देश्य विकासशील राष्ट्रहरूलाई सशक्त बनाउनु थियो र यसले इस्लामिक बैंकिङ सिद्धान्तहरूलाई पनि आत्मसात् गरेको थियो। तर, सन् १९९१ मा BCCI ले वित्तीय अनियमितता र नियामक उल्लङ्घनको आरोपमा बन्द गरियो। यद्यपि आबेदीलाई कहिल्यै औपचारिक रूपमा दोषी ठहर गरिएको थिएन, उनको करियर त्यहीँ समाप्त भयो।
मानवताको लागि योगदान
BCCI को पतनपछि पनि आबेदी परोपकारप्रति समर्पित रहे। उनले BCCI फाउण्डेशन र आबेदी फाउण्डेशन स्थापना गरे, जसले शिक्षा, स्वास्थ्य र सामाजिक कल्याणमा ठूलो लगानी गर्यो। उनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण परोपकारी परियोजना टोपि, पाकिस्तानमा स्थापित ग IK इन्स्टिच्युट हो — जुन पाकिस्तानको एक प्रमुख इन्जिनियरिङ विश्वविद्यालय हो।
उनी विद्यालयहरू, स्वास्थ्य क्लिनिकहरू, साहित्यिक कार्यक्रमहरू र मुस्लिम विश्वभर विकास परियोजनाहरूको समर्थनमा संलग्न थिए। उनले बौद्धिक तथा मानव सशक्तिकरणलाई निरन्तर अघि बढाए।
पाकिस्तानप्रति योगदान
बैंकिङ आधुनिकीकरण: नवप्रवर्तनात्मक सेवा र व्यावसायिक बैंकिङ संस्कृतिको प्रवर्तन।
रोजगारी सृजना: पाकिस्तानभित्र र बाहिर हजारौँ रोजगारीको सिर्जना।
शिक्षा: GIK इन्स्टिच्युटको स्थापना र अन्य शैक्षिक परियोजनाहरूमा समर्थन।
कल्याणकारी कार्य: विभिन्न फाउण्डेशनमार्फत सामाजिक विकासमा लगानी।
आबेदीको विरासत बहुआयामिक छ । उनी एक अन्तर्राष्ट्रिय बैंकर, एक दूरदर्शी नेता र एक परोपकारी व्यक्ति थिए। BCCI को पतनले उनको सेवामूलक दृष्टिकोणलाई मेटाउन सक्दैन। उनले एक पुस्ता प्रेरित गरे र आज पनि उनले स्थापना गरेका संस्थाहरू सक्रिय रूपमा कार्यरत छन्। आबेदी केवल एक बैंकर होइनन्, उनी एक राष्ट्रनिर्माता थिए। उद्यमशीलता र मानवतावादको संयोजनद्वारा उनले पाकिस्तानको वित्तीय तथा शैक्षिक क्षेत्रमा क्रान्ति ल्याए। उनको जीवनकथा महत्वाकांक्षा, सेवा र दूरदर्शी नेतृत्वको उत्कृष्ट उदाहरण हो।
