बैंकिङ खबर / अस्ट्रेलियाको सबैभन्दा ठूलो ऋणदाता बैंक कमनवेल्थ बैंक अफ अस्ट्रेलिया (CBA) ले बैंकिङ सेवामा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोग विस्तार गरिरहेको छ । बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत म्याट कोमिनले एआई प्रविधिबाट सिर्जना हुने आर्थिक लाभ अस्ट्रेलियाभित्रै कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
अक्टोबर १४ मा सिड्नीमा आयोजित बैंकको वार्षिक लगानीकर्ता बैठकमा बोल्दै कोमिनले एआईलाई प्रविधिको क्षेत्रमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याउन सक्ने माध्यमका रूपमा प्रस्तुत गरेका हुन् । उनका अनुसार बैंकले व्यवसायिक बैंकिङसहित विभिन्न सेवामा एआई प्रविधि प्रयोग गरिरहेको छ ।
बैंकले आफ्नो मोबाइल बैंकिङ एपमा एआईमा आधारित च्याट सुविधा पनि सुरु गरेको छ । हाल यो सुविधा छनोट गरिएका ग्राहकका लागि उपलब्ध गराइएको छ । यसबाट ग्राहकले आफ्नो व्यक्तिगत तथा व्यावसायिक बैंकिङ विवरणसँग सम्बन्धित जानकारी प्राप्त गर्न सक्नेछन् ।
बैंकिङमा एआईको प्रयोगले ग्राहकका प्रश्नको जवाफ दिने, जानकारी खोज्ने र सेवासम्मको पहुँच सहज बनाउने सम्भावना छ । त्यसैगरी, व्यवसायिक बैंकिङमा ग्राहकको आवश्यकता बुझ्न, सेवा प्रक्रियालाई प्रभावकारी बनाउन र दैनिक कामको समय घटाउन पनि यस्तो प्रविधि उपयोगी हुन सक्छ । तर, यी सम्भावित लाभसँगै व्यक्तिगत वित्तीय विवरणको सुरक्षा, गलत सूचना र प्रविधिमा अत्यधिक निर्भरताजस्ता जोखिमलाई पनि व्यवस्थापन गर्नुपर्ने हुन्छ ।
कोमिनले एआईको तीव्र विकाससँगै नियामकीय व्यवस्था पनि समयानुकूल हुनुपर्ने बताएका छन् । उनका अनुसार प्रभावकारी नियमनले नयाँ प्रविधिप्रति सार्वजनिक विश्वास बढाउनुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय प्रविधि कम्पनीले सम्बन्धित देशका कानुन र मापदण्ड पालना गरेको सुनिश्चित गर्न मद्दत गर्नुपर्छ ।
अस्ट्रेलिया सरकारले पनि एआईको प्रयोग र डेटा सेन्टरको विस्तारसँग सम्बन्धित विषयमा नियमन कडा बनाउने तयारी गरिरहेको छ । सन् २०२७ को सुरुदेखि लागू गर्ने लक्ष्यसहित तयार पारिँदै गरेको प्रस्तावित व्यवस्थामा डेटा सेन्टरको ऊर्जा तथा पानीको प्रयोग, प्रतिलिपि अधिकार र साइबर सुरक्षासम्बन्धी विषय समेटिने अपेक्षा गरिएको छ । यो प्रस्तावित व्यवस्था भएकाले यसको अन्तिम स्वरूप र कार्यान्वयनसम्बन्धी विवरण अझै महत्त्वपूर्ण रहनेछन् ।
बैंकका प्रमुखले अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक अनिश्चितताबीच अस्ट्रेलियाको अर्थतन्त्रलाई थप उत्पादक बनाउन प्रविधिको प्रभावकारी प्रयोग आवश्यक रहेको पनि बताएका छन् । आवास निर्माण विस्तार र भरपर्दो तथा कम लागतको ऊर्जाको उपलब्धतासँगै एआईजस्ता प्रविधि विभिन्न क्षेत्रमा अपनाउनु उत्पादकत्व वृद्धिका उपाय हुन सक्ने उनको भनाइ छ ।
बैंकिङ क्षेत्रमा एआईको विस्तारले परम्परागत सेवा प्रणालीलाई क्रमशः परिवर्तन गरिरहेको छ । ग्राहकलाई छिटो सेवा दिन सक्ने सम्भावना भए पनि वित्तीय विवरणको गोपनीयता, साइबर सुरक्षा, निर्णय प्रक्रियाको पारदर्शिता र ग्राहकको सहमति सुनिश्चित गर्नु उत्तिकै आवश्यक छ ।
अस्ट्रेलियाको कमनवेल्थ बैंकले अघि बढाएको पहलले डिजिटल बैंकिङमा एआईको प्रयोग केवल प्राविधिक सुविधा थप्ने विषय मात्र नभई नियमन, डेटा सुरक्षा र ग्राहकको विश्वाससँग समेत जोडिएको देखाउँछ । विश्वभरका बैंकहरूले एआईमा लगानी बढाइरहेका बेला प्रविधिको लाभ र जोखिमबीच सन्तुलन कायम गर्नु बैंकिङ क्षेत्रको महत्वपूर्ण चुनौती बनेको छ ।
