बैंकिङ खबर / टर्कीको सरकारी स्वामित्वको प्रमुख बीमा कम्पनी टर्किये सिगोर्टामा वित्तीय अनियमितताको आरोपमा अनुसन्धान अघि बढेपछि कम्पनीको सेयर मूल्यमा तीव्र गिरावट आएको छ । लगानी कोषसम्बन्धी विवादमा कम्पनीका पूर्व प्रमुख कार्यकारी अधिकृत ताहा चाकमाक र उपप्रमुख कार्यकारी अधिकृत गुरोल सामी ओजरमाथि अनुसन्धान भइरहेको छ । पछिल्ला दुई दिनमा कम्पनीको सेयर मूल्य करिब १८ प्रतिशत घटेको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार कम्पनीको सेयर मूल्य करिब दुई वर्षयताकै न्यून स्तरमा पुगेको छ । टर्कीको वित्तीय बजारमा फैलिएको लगानी कोषसम्बन्धी विवादसँग कम्पनीका उच्च अधिकारीको नाम जोडिएपछि लगानीकर्ताको चासो बढेको हो ।
चाकमाकले अक्टोबर १५ देखि लागू हुने गरी कम्पनीको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पदबाट राजीनामा दिएका थिए । त्यसपछि अक्टोबर २३ मा उनीमाथि लगानी कोषसम्बन्धी अनुसन्धानका क्रममा पुनः हिरासतमा लिइएको टर्कीको सरकारी समाचार एजेन्सी अनादोलुले जनाएको छ । कम्पनीका उपप्रमुख कार्यकारी अधिकृत ओजरलाई पनि अनुसन्धानकै क्रममा पक्राउ गरिएको विवरण सार्वजनिक भएको छ ।
अनुसन्धानमा टर्किये सिगोर्टाको रकम विवादमा परेको टेरा पोर्टफोयले व्यवस्थापन गरेका लगानी कोषमा पठाइएको हुन सक्ने आरोपमाथि छानबिन भइरहेको छ । स्थानीय सञ्चारमाध्यममा आएका विवरणअनुसार कम्पनीको निक्षेप तथा रकम कोषमा सारिएको विषय अनुसन्धानको दायरामा परेको हो । चाकमाकका वकिलले भने उनले कुनै गलत काम नगरेको दाबी गरेका छन् र पक्राउविरुद्ध पुनरावेदन गर्ने बताएका छन् । यी आरोपको अन्तिम न्यायिक पुष्टि भइसकेको छैन ।
यो प्रकरण टर्कीको लगानी कोष बजारमा देखिएको व्यापक संकटसँग जोडिएको छ । नियामक निकायले सेप्टेम्बरमा सातवटा सम्पत्ति व्यवस्थापन कम्पनीले सञ्चालन गरेका १३१ लगानी कोष खारेजी प्रक्रियामा लैजाने निर्णय गरेको थियो । ती कोषमा करिब १८ अर्ब डलरभन्दा बढी सम्पत्ति रहेको र करिब चार लाख ५५ हजार लगानीकर्ता प्रभावित भएको विवरण सार्वजनिक भएको छ ।
विवादमा परेका केही कोषले कम कारोबार हुने कम्पनीका सेयरमा ठूलो लगानी केन्द्रित गरी तिनको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढाएको हुन सक्ने आशंकामा अनुसन्धान भइरहेको छ । तर लगानीको वास्तविक मूल्य, कोषको सम्पत्ति बिक्रीबाट उठ्ने रकम र प्रभावित लगानीकर्ताले अन्ततः कति रकम फिर्ता पाउने भन्ने विषय अझै अनिश्चित छ ।
यसैबीच, टर्कीको संसद्ले अक्टोबर २२ मा प्रभावित लगानीकर्तालाई रकम फिर्ता गर्ने प्रक्रिया व्यवस्थित गर्न कानुनी व्यवस्था पारित गरेको थियो । उक्त व्यवस्थाले साना लगानीकर्तालाई प्राथमिकता दिने र निश्चित सीमासम्म अन्तरिम भुक्तानी गर्न सकिने आधार तयार गरेको छ । यद्यपि, ठूलो रकम लगानी गरेका व्यक्तिले कति रकम र कहिले फिर्ता पाउँछन् भन्ने प्रश्न पूर्ण रूपमा समाधान भएको छैन ।
टर्किये सिगोर्टामा आएको सेयर मूल्यको गिरावटले वित्तीय अनियमितताको अनुसन्धानले कम्पनीको बजार मूल्य र लगानीकर्ताको विश्वासमा तत्काल असर पार्न सक्ने देखाएको छ । टर्कीको सरकारले कम्पनीको करिब ७६ प्रतिशत स्वामित्व राखेको छ । त्यसैले यस प्रकरणको प्रभाव कम्पनीमा मात्र सीमित नभई सरकारी स्वामित्वका वित्तीय संस्थाको निगरानी, लगानी कोषको पारदर्शिता र पुँजी बजार नियमनमाथिको बहससँग पनि जोडिएको छ । अनुसन्धानको निष्कर्ष र लगानी कोषको सम्पत्ति बिक्रीबाट प्राप्त हुने रकमले आगामी दिनमा यो प्रकरणको वास्तविक आर्थिक प्रभाव निर्धारण गर्नेछ ।
