बैंकिङ खबर / PHP प्रविधिसँग सम्बन्धित साइबर सुरक्षा जोखिमपछि अस्थायी रूपमा रोकिएका डिजिटल सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याउँदै नबिल बैंक र सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलले ग्राहकको विवरण तथा वित्तीय सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेका छन्। सम्भावित सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै बैंकहरूले केही डिजिटल सेवा अस्थायी रूपमा बन्द गरेका थिए। आवश्यक प्राविधिक अद्यावधिक तथा सुरक्षा जाँचपछि प्रभावित सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको सम्बन्धित बैंकहरूले जनाएका छन्। साइबर सुरक्षासम्बन्धी जोखिम देखिएपछि सेवा तत्काल बन्द गर्ने र आवश्यक परीक्षणपछि मात्रै सञ्चालनमा ल्याउने अभ्यासले वित्तीय संस्थाहरूले डिजिटल प्रणालीको सुरक्षालाई गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ।
नबिल बैंकले प्राविधिक सुधारपछि खुलायो डिजिटल सुविधा
नबिल बैंकले साइबर सुरक्षा जोखिमका कारण प्रभावित भएका केही डिजिटल सुविधा आवश्यक प्राविधिक सुधारपछि पुनः सञ्चालनमा ल्याएको जनाएको छ। प्रभावित सेवामा एनबैंक माइक्रोसाइट, जेनअल्फा एप, डेबिट तथा क्रेडिट कार्डका लागि अनलाइन अनुरोध र मुद्दती निक्षेपको धितोमा कर्जा लिने सुविधालगायत रहेका थिए। बैंकले आफ्नो प्रणालीको सुरक्षा परीक्षण र आवश्यक अद्यावधिकमा जोड दिँदै डिजिटल बैंकिङ सेवालाई निरन्तरता दिएको छ। यद्यपि, सेवा पुनः सञ्चालनमा आएको तथ्यले मात्रै सबै सम्भावित सुरक्षा जोखिम पूर्ण रूपमा हटिसकेको स्वतन्त्र पुष्टि गर्दैन।
सिटिजन्स बैंकको पनि ग्राहक सुरक्षामा जोड
सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलले पनि साइबर सुरक्षा जोखिमलाई ध्यानमा राख्दै अस्थायी रूपमा स्थगित गरिएका सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याएको जनाएको छ। बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत गणेश कुमार पोखरेलले सार्वजनिक सन्देशमार्फत सेवा अवरुद्ध हुनुको कारण र पुनः सञ्चालनअघि गरिएका प्राविधिक कामबारे जानकारी दिएका छन्। उनका अनुसार PHP प्रविधिसँग सम्बन्धित विश्वव्यापी साइबर सुरक्षा जोखिमका कारण सुरक्षात्मक उपायस्वरूप केही सेवा अस्थायी रूपमा रोकिएको थियो। बैंकको सूचना प्रविधि तथा साइबर सुरक्षा टोलीले आवश्यक प्राविधिक अद्यावधिक, प्याचिङ र सुरक्षा जाँच पूरा गरेपछि सेवा पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको हो।
पोखरेलले सेवा अवरोधका क्रममा ग्राहकले देखाएको धैर्य, विश्वास र सहयोगप्रति आभार व्यक्त गर्दै ग्राहकको तथ्याङ्क तथा वित्तीय सुरक्षाप्रति बैंक प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्। सेवा पुनः सञ्चालनको प्रक्रियामा नेपाल राष्ट्र बैंक, नेपाल बैंकर्स संघ तथा प्राविधिक टोलीबाट सहयोग र मार्गदर्शन प्राप्त भएको पनि उनले उल्लेख गरेका छन्।
साइबर सुरक्षामा बैंकहरूको जिम्मेवारी थप महत्त्वपूर्ण
डिजिटल बैंकिङको विस्तारसँगै ग्राहकका व्यक्तिगत विवरण, कारोबारसम्बन्धी सूचना र अनलाइन सेवाको सुरक्षा बैंकिङ क्षेत्रको प्रमुख चुनौती बनेको छ। वेबसाइट वा एपमा देखिने प्राविधिक कमजोरीले सेवा अवरुद्ध हुने जोखिम मात्रै होइन, प्रणालीको प्रकृतिअनुसार अनधिकृत पहुँचको सम्भावनासमेत सिर्जना गर्न सक्छ। PHP प्रविधिसँग सम्बन्धित सुरक्षा जोखिमपछि बैंकहरूले अपनाएका सतर्कताले डिजिटल पूर्वाधारको नियमित परीक्षण, सुरक्षा अद्यावधिक र सम्भावित जोखिमको समयमै पहिचान कति आवश्यक छ भन्ने देखाएको छ।
सेवा अवरुद्ध हुँदा ग्राहकको भुक्तानी, रकम स्थानान्तरण तथा अन्य वित्तीय गतिविधिमा असहजता उत्पन्न हुन सक्छ। त्यसैले जोखिम न्यूनीकरणसँगै ग्राहकलाई समयमै सूचना दिनु र सेवा पुनः सञ्चालनको अवस्थाबारे स्पष्ट जानकारी उपलब्ध गराउनु पनि बैंकहरूको महत्त्वपूर्ण जिम्मेवारी हो। नबिल र सिटिजन्स बैंकका प्रभावित सेवा पुनः सञ्चालनमा आए पनि डिजिटल सुरक्षाको चुनौती भने निरन्तर रहनेछ। ग्राहकको विश्वास कायम राख्न बैंकहरूले सेवा उपलब्ध गराउने मात्र नभई प्रणालीलाई सुरक्षित, भरपर्दो र जोखिमप्रति सजग बनाइराख्नुपर्ने देखिन्छ।
