बैंकिङ खबर । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो दुई महिनामा वाणिज्य बैंकहरूको कुल नाफा १७ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा १६ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेका बैंकहरूको नाफा यस वर्ष ७.३३ प्रतिशतले बढेको हो ।
उपलब्ध विवरणअनुसार सञ्चालनमा रहेका २० वाणिज्य बैंकमध्ये १३ वटाको नाफा बढेको छ भने ७ वटाको घटेको छ । समग्र नाफामा वृद्धि देखिए पनि बैंकहरूबीचको कार्यसम्पादनमा भने भिन्नता देखिएको छ ।
नाफा आर्जनमा नबिल र ग्लोबल आइएमई अगाडि
समीक्षा अवधिमा नबिल बैंकले सबैभन्दा बढी १ अर्ब ८० करोड रुपैयाँ नाफा कमाएको विवरणमा उल्लेख छ । ग्लोबल आइएमई बैंक १ अर्ब ६९ करोड रुपैयाँ नाफासहित दोस्रो स्थानमा रहेको छ ।
त्यस्तै, नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंक, प्राइम कमर्सियल बैंक, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक, एनएमबी बैंक, सानिमा बैंक र कुमारी बैंकले पनि एक अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी नाफा आर्जन गरेको विवरणमा जनाइएको छ ।
नाफा रकमका आधारमा अग्रस्थानमा रहेका बैंकहरूले समग्र नाफामा उल्लेख्य योगदान दिएका छन् । यद्यपि, नाफाको आकारले मात्र बैंकको समग्र वित्तीय अवस्था निर्धारण गर्दैन । त्यसका लागि कर्जा गुणस्तर, खराब कर्जाको अवस्था, पुँजी पर्याप्तता र सञ्चालन दक्षतासमेत मूल्यांकन गर्नुपर्छ ।
हिमालयन बैंकको नाफा वृद्धिमा छलाङ
प्रतिशतका आधारमा हिमालयन बैंकको नाफा वृद्धिदर सबैभन्दा उच्च रहेको विवरणमा उल्लेख छ । बैंकको नाफा गत वर्षको सोही अवधिको ३७ करोड रुपैयाँबाट बढेर यस वर्ष ५७ करोड रुपैयाँ पुगेको बताइएको छ । यसअनुसार नाफा वृद्धिदर ५५.१३ प्रतिशत रहेको छ ।
सानिमा बैंकको नाफा पनि ४२.१५ प्रतिशतले बढेर एक अर्ब दुई करोड रुपैयाँ पुगेको विवरणमा उल्लेख छ । त्यस्तै, नबिल बैंकको नाफा वृद्धिदर ३५.८३ प्रतिशत रहेको जनाइएको छ ।
तर, नाफा वृद्धिदर उच्च हुनु र नाफा रकम ठूलो हुनु फरक विषय हुन् । सानो आधारबाट नाफा बढेको बैंकको प्रतिशतगत वृद्धि उच्च देखिन सक्छ भने ठूलो नाफा आर्जन गर्ने बैंकको वृद्धिदर तुलनात्मक रूपमा कम हुन सक्छ । त्यसैले बैंकहरूको कार्यसम्पादन मूल्यांकन गर्दा नाफाको रकम र वृद्धिदर दुवैलाई सँगै हेर्न आवश्यक हुन्छ ।
सात बैंकको नाफा घटेको विवरण
समग्र बैंकिङ क्षेत्रको नाफा बढे पनि उपलब्ध विवरणमा सात बैंकको नाफा घटेको उल्लेख छ । तीमध्ये सिटिजन्स बैंक र नेपाल बैंक लिमिटेडको नाफामा तुलनात्मक रूपमा ठूलो गिरावट देखिएको जनाइएको छ ।
नाफा घट्नुमा ब्याज आम्दानी, कर्जा प्रवाह, सञ्चालन खर्च, खराब कर्जाका लागि गरिएको सम्भावित नोक्सानी व्यवस्था तथा अन्य आम्दानीमा आएको परिवर्तनलगायतका कारण हुन सक्छन् । तर, सम्बन्धित बैंकको विस्तृत वित्तीय विवरणबिना नाफा घट्नुको निश्चित कारण पहिचान गर्न सकिँदैन ।
त्यसैले नाफा घटेका बैंकको अवस्थालाई समग्र तथ्यांकका आधारमा मात्र कमजोर ठहर गर्नु उचित हुँदैन । बैंकको अघिल्लो वर्षको आधार, कर्जा पोर्टफोलियो र वित्तीय जोखिमसमेत अध्ययन गर्नुपर्छ ।
नाफा बढ्यो, अब कर्जा गुणस्तरमा कस्तो प्रभाव पर्छ ?
वाणिज्य बैंकहरूको कुल नाफामा भएको वृद्धिले बैंकिङ क्षेत्रको वित्तीय परिणाममा सुधार आएको संकेत गर्छ । तर, नाफा बढ्दैमा बैंकिङ क्षेत्रका सबै समस्या समाधान भएको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन ।
बैंकहरूको दिगो नाफा वृद्धिका लागि कर्जाको प्रभावकारी परिचालन, ऋणीको भुक्तानी क्षमता मूल्यांकन, खराब कर्जा नियन्त्रण र सञ्चालन खर्च व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण हुन्छन् । निक्षेप संकलनसँगै उत्पादनशील क्षेत्रमा कर्जा विस्तार हुन नसकेमा बैंकहरूको आम्दानीको दिगोपनामा चुनौती रहन सक्छ ।
पहिलो दुई महिनाको नाफा विवरणले बैंकिङ क्षेत्रमा समग्र सुधार देखाए पनि सबै बैंकको अवस्था समान नरहेको संकेत गरेको छ । आगामी महिनामा नाफाको वृद्धिले निरन्तरता पाउँछ वा पाउँदैन भन्ने कुरा कर्जा विस्तार, ब्याज आम्दानी, कर्जा असुली र जोखिम व्यवस्थापनको प्रभावकारितामा निर्भर रहनेछ ।
