बैंकिङ खबर/ नेपालको वित्तीय तथा आर्थिक विकासलाई थप गति दिन डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको विस्तार आवश्यक रहेको पूर्वअर्थमन्त्री रमेश्वर खनालले बताएका छन्। उनले डिजिटल कारोबारलाई प्रवर्द्धन गर्न प्रविधिमा आधारित नवीन सेवाको विकास, सम्बन्धित निकायबीच सहकार्य तथा जिम्मेवार वित्तीय अभ्यासलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
कार्यक्रममा बोल्दै खनालले डिजिटल भुक्तानी प्रणालीले आर्थिक गतिविधिलाई सहज बनाउनुका साथै वित्तीय सेवाको पहुँच विस्तार गर्न पनि सहयोग पुर्याउने धारणा राखेका थिए। आधुनिक प्रविधिको प्रयोगमार्फत भुक्तानी प्रक्रियालाई सरल, छरितो र प्रभावकारी बनाउन सकिने भएकाले यस क्षेत्रमा निरन्तर सुधार र नवप्रवर्तन आवश्यक रहेको उनको भनाइ थियो।
डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको दिगो विकासका लागि सेवा प्रदायक, वित्तीय संस्था, नियामक निकाय तथा प्रविधि क्षेत्रसँग सम्बन्धित पक्षबीच समन्वय आवश्यक हुने विषयमा पनि उनले जोड दिएका थिए। डिजिटल कारोबारको विस्तारसँगै यसको सुरक्षित, व्यवस्थित र जिम्मेवार प्रयोगलाई समेत प्राथमिकता दिनुपर्नेमा उनको धारणा केन्द्रित थियो।
कार्यक्रममा फोनपे (Fonepay) का प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) दिवसकुमार सापकोटाले नेपालको डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको विकासमा विभिन्न क्षेत्रका सरोकारवालाले पुर्याएको योगदानको चर्चा गरे। उनले नियामक निकाय, बैंक तथा वित्तीय संस्था, व्यवसायी, प्रविधि साझेदार र लाखौँ प्रयोगकर्ताको सामूहिक प्रयासबाट डिजिटल भुक्तानीको पहुँच विस्तार हुँदै गएको बताए।
सापकोटाका अनुसार डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको विकास कुनै एक संस्थाको प्रयासबाट मात्र सम्भव नभई यससँग जोडिएका सम्पूर्ण पक्षको सहकार्यबाट अघि बढेको हो। वित्तीय संस्थाले उपलब्ध गराउने सेवा, व्यवसायीको सहभागिता, प्रविधि साझेदारको सहयोग तथा प्रयोगकर्ताको बढ्दो संलग्नताले डिजिटल कारोबारको अभ्यासलाई विस्तार गर्न भूमिका खेलेको उनले उल्लेख गरे।
नेपालको डिजिटल भुक्तानी सेवा प्रदायक (पीएसओ) क्षेत्रमा फोनपेले करिब ८० प्रतिशत बजार हिस्सा ओगटेको कम्पनीसम्बद्ध विवरणमा उल्लेख गरिएको छ। कम्पनीले डिजिटल भुक्तानीका पूर्वाधार तथा सेवाको विस्तारमार्फत बैंक तथा वित्तीय संस्था, व्यवसायी र उपभोक्तालाई विद्युतीय कारोबारको प्रणालीसँग जोड्दै आएको छ।
डिजिटल भुक्तानीको प्रयोग बढ्दै जाँदा परम्परागत नगद कारोबारको विकल्पका रूपमा विद्युतीय माध्यमबाट रकम भुक्तानी गर्ने अभ्यास पनि विस्तार हुँदै गएको छ। यस्तो प्रणालीले दैनिक कारोबारलाई सहज बनाउनुका साथै वित्तीय सेवाको प्रयोगलाई प्रविधिमैत्री बनाउन सहयोग पुर्याउन सक्छ।
यद्यपि, डिजिटल भुक्तानी प्रणालीको प्रभावकारी विकासका लागि पहुँच विस्तारसँगै कारोबारको सुरक्षा, प्रयोगकर्ताको विश्वास र जिम्मेवार प्रयोगलाई पनि उत्तिकै महत्व दिनुपर्ने देखिन्छ। नियामक निकाय, वित्तीय संस्था, भुक्तानी सेवा प्रदायक र प्रयोगकर्ताबीचको सहकार्यले नेपालको डिजिटल भुक्तानी प्रणालीलाई थप व्यवस्थित र दिगो बनाउन सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
