बैंकिङ खबर / सवारी साधन कर्जामा बैंकहरूले ब्याजदर उल्लेखनीय रूपमा घटाएपछि उपभोक्ताको आकर्षण पुनः बढ्न थालेको छ। केही वर्षअघि महँगो ब्याजदरका कारण सुस्त बनेको अटोमोबाइल बजार अहिले विस्तारै चलायमान हुने संकेत देखाउन थालेको छ।
हाल अधिकांश वाणिज्य बैंकहरूले सवारी साधन कर्जा ८ प्रतिशतमै उपलब्ध गराउन थालेका छन्। ग्राहकको प्रोफाइल, बैंकको आधारदर, कर्जाको अवधि र सवारी साधनको प्रकारअनुसार ब्याजदरमा केही फरक पर्न सक्छ। तर समग्र रूपमा हेर्दा दुई वर्षअघिको तुलनामा सवारी कर्जाको लागत निकै सस्तो भएको छ।
केही समयअघि सवारी कर्जाको ब्याजदर १४ देखि १६ प्रतिशतसम्म पुगेको अवस्था थियो। त्यतिबेला मासिक किस्ता महँगो पर्ने भएकाले धेरै ग्राहक खरिद निर्णयबाट पछि हटेका थिए। अहिले ब्याजदर घटेपछि मासिक किस्ताको भार पनि कम भएको छ, जसले नयाँ ग्राहकलाई बजारतर्फ आकर्षित गर्न थालेको छ। अटोमोबाइल व्यवसायीहरूका अनुसार विशेषगरी निजी प्रयोजनका सवारी साधन र विद्युतीय सवारीसाधन ईभी मा ग्राहकको चासो बढिरहेको छ। पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य, सञ्चालन खर्च र सरकारी नीतिका कारण विद्युतीय सवारीप्रति आकर्षण बढ्दै गएको छ। बैंकहरूले पनि ईभी खरिदलाई प्राथमिकता दिँदै आकर्षक वित्तीय योजना सार्वजनिक गरिरहेका छन्।
यद्यपि ब्याजदर घटे पनि सवारी कर्जाको माग विगतका उच्च स्तरमा भने पुग्न सकेको छैन। यसको प्रमुख कारण अर्थतन्त्रमा अझै पूर्ण विश्वासको वातावरण नबन्नु हो। धेरै उपभोक्ताले आय र रोजगारीको स्थायित्वलाई ध्यानमा राख्दै खर्च गर्ने निर्णय गरिरहेका छन्। सवारी साधन कर्जाको मागमा अर्को महत्वपूर्ण पक्ष उपभोक्ताको मनोविज्ञान पनि हो। बैंकले सस्तो ब्याजदरमा कर्जा दिए पनि ग्राहकले भविष्यप्रति सकारात्मक विश्वास राखेन भने कर्जा लिने निर्णय सहज हुँदैन। अहिले बजारमा यही अवस्था देखिएको छ। ब्याजदर घटेको छ, तर उपभोक्ताहरू अझै सावधानीपूर्वक निर्णय गरिरहेका छन्।
बैंकहरूबीच भने सवारी कर्जा विस्तारका लागि प्रतिस्पर्धा बढेको छ। कतिपय बैंकले न्यूनतम डाउन पेमेन्ट, छिटो स्वीकृति प्रक्रिया, निःशुल्क बीमा सुविधा तथा प्रशोधन शुल्कमा छुटजस्ता योजना ल्याएका छन्। यसले ग्राहकलाई आकर्षित गर्न मद्दत गरेको छ। बैंकहरू अहिले कर्जा दिन तयार अवस्थामा छन् र गुणस्तरीय ग्राहक खोजिरहेका छन्। विशेषगरी काठमाडौं उपत्यका, पोखरा, चितवन, बुटवल, विराटनगर र अन्य प्रमुख शहरी क्षेत्रमा सवारी कर्जाको माग विस्तारै बढ्न थालेको देखिन्छ। व्यापारिक प्रयोजनका सवारी साधनभन्दा व्यक्तिगत प्रयोगका कार, तथा विद्युतीय सवारी साधनमा बढी रुचि देखिएको व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
नेपाल राष्ट्र बैंकको नीतिगत सहजताले पनि सवारी कर्जा बजारलाई सहयोग पुर्याएको छ। बैंकिङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता रहेको छ भने निक्षेपको लागत घटेकाले बैंकहरूले सस्तो ब्याजदरमा कर्जा उपलब्ध गराउन सकेका छन्। यसले आगामी महिनाहरूमा सवारी कर्जाको माग थप बढ्न सक्ने आधार तयार गरेको छ। अटोमोबाइल क्षेत्र नेपालको राजस्व संकलन, रोजगारी सिर्जना र आर्थिक गतिविधिसँग प्रत्यक्ष जोडिएको क्षेत्र हो। सवारी साधन बिक्री बढ्दा बैंकिङ, बीमा, मर्मत सेवा, स्पेयर पार्ट्स, इन्धन तथा अन्य सहायक उद्योगहरूमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्छ। त्यसैले सवारी कर्जाको विस्तारलाई आर्थिक गतिविधिको सूचकका रूपमा पनि हेरिन्छ।
