मुद्रा बजारमा तरलता अभाव भएपछि बैंकहरुले आर्कषक व्याज दर देखाएर सर्वसाधारणबाट निक्षेप संकलन गर्ने कामलाई तिब्रता दिएका छन् । केहि बैंकले अल्पकालीन तरलताको अभावलाई समधान गर्न न्यूनतम् साढे ८ देखि १० प्रतिशत व्याजमा निक्षेप ल्याउने आर्कषक योजना समेत ल्याएका छन् । जनता बैंकले १० प्रतिशत व्याज दिने गरी जनता फिक्सड डिपोजिट योजना ल्याएको छ । मेगा बैंकले वर्षिक १० प्रतिशत व्याज दरमा मेगा सुपर फिक्सड डिपोजिट स्किम ल्याएको छ । कृषि विकास बैंकले तलरता अभाव भएपछि सर्वसाधारणबाट निक्षेप तान्न साढे ८ प्रतिशत व्याज दिने गरी एडीबीएल स्वर्ण निक्षेप योजना ल्याएको छ । तरलता अभाव भएपछि एनआईसी एसिया बैंकले अल्पकालका लागि साढे ८ प्रतिशतमा फिक्स डिपोजिट योजना ल्याएको छ ।
यस्तै यति डेभलपमेन्ट बैंकले पनि साढे ९ प्रतिशत व्याजमा २६५ दिने मुद्धति निक्षेप योजना ल्याएको छ । प्राय सबै बैंकसँग तरलता नभएपछि धमाधम नयाँ योजना सार्वजनिक गर्न थालेका हुन् । सरकारले खर्च गर्न नसकेर ढुकुटीमा झण्डै २ खर्ब रुपैयाँ बचत हुदा बैंकिङ प्रणालीमा आउन सकेको छैन् । यस्तै वैदेशिक रोजगारीमा जानेले पठाउने रेमिट्यान्स आप्रवाह वृद्धिमा कमी आएकाले यसको असर तरलतामा परेको बैंकरकको भनाई छ । पछिल्लो समयमा निक्षेमा व्याज बढाए पनि पर्याप्त रकम बैंकमा आउन सकेको छैन् । पुस १ सम्म बैंकले १५ खर्ब २३ अर्ब लगानी गरेका थिए । कर्जा बढाउन नसकेपछि चालु आर्थिक वर्ष बैंकको नाफामा असर पर्ने देखिन्छ । पछिल्लो समयमा तरलता संकट बढेपछि बैंकले कर्जा लगानी गर्न छाडेका छन् । अधिकांश वाणिज्य बैंकको कर्जा लगानी तथा निक्षेप अनुपात (सीडी रेसियो) ८०/२० प्रतिशत अनुपात सीमामा पुगिसकेकाले थप लगानी गर्ने अवस्था नरहेको बैकरले बताएका छन् । बैंकले कुल रकमको ८० प्रतिशत मात्र लगानी गर्न पाउछन् ।
बजारमा हल्ला भएजस्तो बैंकहरुमा तरलता अभाव नभएको नेपाल राष्ट्र बैंकको दाबी छ । अघिल्लो वर्ष जस्तो लिक्युडिटी एक्सेस नभएको सत्य भएपनि बैकिङ प्रणालीमा अझै ४ अर्ब तरलता देखिएकाले यसलाई तरलता समस्या भन्न नमिल्ने राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता नारायण प्रसाद पौडेलले बताए । राष्ट्र बैंकले कर्जा लगानी र निक्षेप परिचालनबीचको अन्तर (स्प्रेड) दर बढीमा ५ प्रतिशत तोकेको छ । स्प्रेड दर ४ प्रतिशत राख्दा पनि कर्जाको व्याजदर १४ प्रतिशत पुग्ने निश्चितप्राय छ ।
