Sunday , November 19 2017

सर्वसाधारणको पहुँचमा पुग्दै ‘स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम’

July 3, 2017

रुपा कोइराला – सरकारले सबै नेपालीको स्वास्थ्य बीमा गराउने उद्देश्यले तीन वर्षदेखि स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । सरकारले राष्ट्रिय स्वास्थ बीमा नीति २०७१ मार्फत नेपाली जनताको समग्र स्वास्थ स्थितिमा सुधार ल्याउन दीर्घकालीन लक्ष्य अनुसार यो कार्यक्रम निर्धारण गरेको थियो । सरकारले यो कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउँदै आएको छ । 

निजी निर्जीवन बीमा कम्पनीहरु स्वास्थ्य बीमा प्रवर्द्धन गर्न हच्किरहेपनि सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम मार्फत एक बर्षमा तीन करोड रुपैयाँ प्रिमियम संकलन गरेको छ भने ७० लाख रुपैयाँको स्वास्थ्य सेवाको दाबी भुक्तानी समेत गरेको सरकारी तथ्यांक छ । स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सुरु भएदेखि हालसम्म ८५ हजार तीन सय ४९ घरपरिवारले स्वास्थ्य बीमा गराएका छन् । 

सरकारले २०७२ चैतबाट कैलाली, बाग्लुङ र इलाममा पाइलट प्रोजेक्टको रुपमा स्वास्थ बीमा कार्यक्रम सुरु गरेको थियो । पछि क्रमशः बैतडी, अछाम, पाल्पा, कास्की र म्याग्दीमा बिस्तार भयो । सरकारले गत असार १ गतेबाट यो कार्यक्रम चितवन, मकवानपुर, गोरखा, तनहुँ, जुम्ला, जाजरकोट र भक्तपुरमा समेत सुरु गरिसकेको छ । कार्यक्रमले राम्रो लोकप्रियता कमाएसँगै अब यो कार्यक्रम देशव्यापी रुपमा विस्तार हुँदैछ ।

स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमबाट कसरी लिने फाइदा ?
स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमअन्तर्गत सरकारले प्रत्येक जिल्लामा एउटा समिति बनाएको हुन्छ । समितिले प्रत्येक वडामा घरदैलो कार्यक्रम गर्छ । घरदैलो कार्यक्रममा समितिका प्रतिनिधिले इच्छुक घरपरिवारको प्रत्येक ५ सदस्य बराबर २५०० रुपैयाँ लिएर एउटा कार्ड दिन्छ । एक पटक सो रकम तिरेपछि एक वर्ष सम्म ५० हजार बराबरको स्वास्थ्य बीमा हुन्छ । यदि एक परिवारमा ५ जना भन्दा बढी सदस्य भएमा प्रत्येक एक सदस्य बराबर थप ४२५ रुपैयाँ तिर्नुपर्छ । सदस्य बढेसँगै बीमा रकम पनि १० हजार रुपैयाँ थप हुँदै जने व्यवस्था छ ।  

बीमा गरिएका व्यक्ति बिरामी भएमा समितिले तोकेका अस्पतालमा गएर उपचार गराउनु पर्छ । हाल सरकारी अस्पतालमा मात्र बीमा सुविधा पाइने व्यवस्था रहेकोमा छिटै नै निजी स्तरका अस्पतालहरुमा समेत बीमा सुविधा उपलब्ध गराउने तयारी भइरहेको छ । स्वास्थ्य बीमा व्यवस्थापनका लागि सुचना प्रणाली निर्माण गरेको छ । बीमा गरिएका परिवारको हरेक सदस्यलाई एउटा कार्ड दिइएको हुन्छ । बीमा गर्ने परिवारको कुनै सदस्य विरामी भएमा सो कार्ड लिएर मात्र अस्पताल जानु पर्ने हुन्छ । कार्डको स्क्यान गर्न सरकारले बीमा सेवा दिएका अस्पतालमा एक स्मार्ट मोबाइल सेट दिएको हुन्छ । कार्डमा रहेको क्यूआर कोडमार्फत अहिलेसम्म लिएको सेवा र बाँकी पैसाको बारेमा जानकारी लिन सकिन्छ ।

दुई अर्ब बजेट विनियोजन
सरकारले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाइरहेको छ । स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सुरु गर्दा सरकारले बीमा समितिलाई साढे चार अर्ब रुपैयाँ दिएको थियो । चालू आर्थिक वर्षको बजेटमा सो कार्यक्रमका लागि दुई अर्ब रुपैयाँ विनियोजना गरिएको छ । हरेक बजेटमा यो कार्यक्रमलाई प्राथमिकतामा राख्दै अघि बढेको सरकारले रकम अभाव हुन दिएको छैन । 

१० जीवन बीमा कम्पनी थपिँदै
छिटै नै थपिन लागेका १० जीवन बीमा कम्पनीहरुले पनि यो कार्यक्रम विस्तारमा सहयोग पुर्याउनेछन् । यसअघि जम्मा नौ वटा जीवन बीमा कम्पनी सञ्चालनमा रहेकोमा अब १९ वटा हुनेछन् । बीमा कम्पनीहरु थपिएसँगै मुलुकमा बीमाको पहुँच पनि विस्तार हुने छ । रिलायवल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, स्टार लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, रिलायन्स लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, आईएमई लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, महालक्ष्मी लाइफ इन्स्योरेन्स लिमिटेड, ज्योति लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड, सानिमा लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड र यूनियन लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले सञ्चालनको अनुमति पाइसकेका छन् । व्यवसाय सञ्चालनका लागि आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरेर छिटै नै यी कम्पनीहरु सञ्चालनमा आउनेछन् । 


 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *