Saturday , March 25 2017

admin

के हो रोजगार बचतपत्र ? कसरी खरीद गर्ने ? केके छन् फाइदाहरु (रिपोर्टसहित)

चालू आर्थिक वर्षमा नेपाल राष्ट्र बैंकले पहिलो पटक आगामी फागुन २३ गते वैदेशिक रोजगार बचतपत्र निष्काशन गर्दैछ । गत आर्थिक वर्षमा चैत २९, बैशाख २९ र असार २४ गते गरी ३ पटक वैदेशिक रोजगार बचतपत्र निष्काशन गरिएको थियो । चैत २९ गते २५ करोडको बचतपत्र निष्काशन गर्दा ८ करोड २० लाखको बिक्री भएको थियो भने बैशाख २९ मा २५ करोडकै निष्काशन गरिएकोमा ८ करोडको मात्रै बिक्री भएको थियो । त्यस्तै, असार २४ गते ५० करोडको बचतपत्र निष्काशन गरिएकोमा २७ करोड ५ लाख १५ हजार रुपैयाँको मात्रै विक्री भएको थियो । 

नेपाल राष्ट्र बैंकले आन्तरिक ऋण उठाउन प्रयोग गर्ने विभिन्न ५ उपकरणमध्ये एक हो वैदेशिक रोजगार बचतपत्र । यद्यपि, हालसम्म तुलनात्मक रूपमा सबैभन्दा अप्रभावकारी भएको उपकरण वैदेशिक रोजगार बचतपत्र नै हो ।

किन बिक्दैन बचतपत्र ?
प्रवासमा रहेका धेरैजसो नेपालीलाई बचतपत्रबारे थाहै छैन । बचतपत्र कहिले जारी हुने, फाराम कहाँ पाउने, रकम कुन ठाउँबाट पठाउने, विनिमय दर कति हुने, बचतपत्रको लागि कति व्याजदर दिने लगायतका विषयमा राष्ट्र बैंकले आफ्नो साइटमा राख्ने गरेको भएपनि त्यसको प्रभाव खासै देखिएको छैन । प्रवासमा बस्ने नेपालीहरु बचतपत्रबारे थाहै नभएको बताउँछन् । बचतपत्रबारे गैरआवासीय नेपालीको सचेतना र पहुँचको अभाव मुख्य समस्या देखिएको छ । सबैभन्दा पहिले ऋणपत्रबारे थाहा नै नपाउने र थाहा पाए पनि धेरैले नबुझ्ने हुँदा उनीहरूको विश्वास प्राप्त हुन नसकेको विज्ञहरू बताउँछन् । ऋणपत्र बिक्री गर्ने एजेन्टसम्म कामदार र गैरआवासीय नेपालीले पहुँच नपाउनु अर्को समस्या भएको जानकारहरुको भनाई छ ।

रेमिट्यान्स कम्पनीका एजेन्ट अप्रभावकारी
बचतपत्र बेच्नका लागि अहिले नीजि रेमिट्यान्स कम्पनी र बैंकहरुले एजेण्ट लिएका छन् । उनीहरु बैदेशिक रोजगारमा रहेका नेपालीहरुको दैलोमा पुगिरहेका छन् । उनीहरु विक्रि एजेण्ट भएकाले यसको प्रचारप्रसारमा अझ वढि क्रियाशिलता देखाउँछन् भन्ने सरकारी विश्वास छ । तर पनि परिणामले यसको गतिलो प्रभाव देखाएको छैन ।

बचतपत्र किन्दाका फाइदाहरु
सरकारले यस्तो बचतपत्र किन्नेलाई ९ प्रतिशत ब्याज प्रदान गर्दछ । बाणिज्य बैंकमा भन्दा यो ७ प्रतिशतले बढि हो । बचतपत्रमा सरकारले एक वर्षमा दिने ब्याज बाणिज्य बैंकमा राखेर अपेक्षा गर्ने हो भने ४ वर्ष पर्खिनुपर्छ । अहिलेको अवस्थामा यो धेरै राम्रो ब्याज मान्न सकिन्छ ।  अर्धवार्षिकरुपमा ब्याज पाइन्छ भने कुनै बेला आफुलाई चाहिएको बेला धितो बन्धक राखेर कुनै पनि वित्तीय संस्थावाट रकम झिक्न पनि सकिन्छ । अर्को कुरा यो भनेको राष्ट्रको योजना पनि हो ।  राष्ट्रले मागेको बचतपत्रमा पैसा जम्मा गर्दा सुरक्षित पनि हुन्छ । बैदेशिक रोजगारमा रहने नेपालीहरुका लागि भने यो एकदमै राम्रो अवसर मानिन्छ ।  यो बचतपत्र सरकारको नाममा जम्मा हुन्छ र यो पैसा देश विकासमा प्रयोग गरिन्छ । एक जिम्मेवार नेपाली भएकाले देश विकासमा पनि टेवा पुर्याउन पाइने र आफुले कमाएको पैसा बचत पनि हुने भएकाले यसका फाइदाहरु निकै छन् तर पनि यसप्रति आकर्षण प्रभावकारी पाइएको छैन ।

ठुला बैंकको सेयर सस्तोमा किन्ने मौका (कसको कति रिपोर्टसहित)

हकप्रद सेयर नबिकेर हैरान भएका बैंकहरुमा अहिले लिलामीमा सेयर निकाल्ने लहर चलेको छ । जनता बैंक नेपाल लिमिटेडले गत चैत्र १ गतेदेखि सात लाख ६७ हजार पाँच सय ५२ कित्ता हकप्रद सेयर लिलामीमा निकालेको छ । उक्त सेयरमा चैत १५ गतेसम्म बोलपत्र पेश गर्न सकिनेछ । बैंकको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धक एनसिएम मर्चेण्ट बैंकिङ लिमिटेड रहेको छ । 

त्यस्तै, सगरमाथा फाइनान्स लिमिटेडले पाँच लाख ६६ हजार दुई सय ७८ दशमलव ८३ कित्ता हकप्रद सेयर चैत्र ७ गतेदेखि लिलामीमा निकालेको छ । सेयरको न्यूनतम मूल्य प्रति सेयर एक सय रुपैयाँ तोकिएको हुँदा सो वा सो भन्दा बढी मूल्य अङ्कित गरी बोलकबोल गर्नुपर्ने छ । कम्पनीको सेयर खरीदको लागि बोलकबोल गर्दा न्यूनतम सय कित्ता वा सो भन्दा १० ले भाग जाने सम्पूर्ण आवेदन दिन सक्नेछ । शिलबन्दी बोलपत्र पेश गर्ने अन्तिम मिति चैत १५ गते रहेको छ ।

हिमालयन बैंक लिमिटेडले पनि एक लाख ४५ हजार पाँच सय ६० कित्ता सेयर लिलामीमा विक्री गरिरहेको छ । चैत्र १० गतेदेखि विक्री सुरु भएको सेयर लिलामी १६ गते बन्द हुनेछ । लगानीकर्ताले न्यूनतम एक सय रुपैयाँलाई आधार मानेर त्यसभन्दा बढी भाउमा बोलपत्र फारम भर्नुपर्नेछ । हिमालयनको लिलामी सेयरको निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धक लक्ष्मी क्यापिटल मार्केट लिमिटेड रहेको छ । आवेदकले लक्ष्मी क्यापिटल मार्केट लिमिटेड नयाँबानेश्वर, काठमाडौंमा पुग्ने गरी आवेदन फारम बुझाउनुपर्नेछ ।  

यीबाहेक, हालसम्म पाँच बैंकहरुले लिलामीमा सेयर निकाल्ने निर्णय गरेका छन् । चैत्र महिनाभित्र नै यी बैंकको सेयर लिलामीमा आउँदैछ । 

वेष्टर्न डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड
वेष्टर्न डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले दुई लाख २५ हजार छ सय ३५ कित्ता सेयर लिलामीमा निकाल्ने भएको छ । बैंकले चैत्र १३ गतेदेखि २१ गतेसम्मका लागि शिलबन्दी बोलपत्र आह्वान गरेको छ । बैंकको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा प्रभु क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । वेष्टर्नले गत मङ्सिर २२ गतेदेखि माघ १० गतेसम्म हकप्रद सेयर निष्काशन गरेको थियो । सो क्रममा नबिकेको संस्थापक समूहतर्फ एक लाख ६३ हजार पाँच सय एक कित्ता र सर्वसाधारण समूहतर्फ ६२ हजार एक सय ३४ कित्ता सेयरको लागि बैंकले बोलपत्र आह्वान गरेको हो ।

मेगा बैंक नेपाल लिमिटेड
मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले २५ प्रतिशत हकप्रद निष्काशनको क्रममा नबिकेको तीन लाख ८६ हजार आठ सय ८२ कित्ता सेयर चैत १३ गतेदेखि लिलामीमा निकाल्ने भएको छ । बैंकले एक लाख ६८ हजार नौं सय ९२ कित्ता संस्थापक सेयर र दुई लाख १७ हजार आठ सय ९० कित्ता साधारण सेयर चैत्र २० गतेसम्मका लागि लिलामीमा राख्नेछ । बैंकको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रवन्धक नबिल ईन्भेष्टमेन्ट एण्ड बैंकिंग लिमिटेड रहेको छ । ईच्छुक लगानीकर्ताले न्युनतम एक सय रुपैयाँमाथि अंकित मूल्य राखेर दश कित्ताको गुणांकमा क्यापिटलको कार्यालय नक्साल वा मेगा बैंकको केन्द्रिय कार्यालय कमलादीबाट लिलामीमा आवेदन गर्न सक्नेछन् । कम्पनीले बोलकबोल नतिजा विक्री प्रवन्धकको कार्यालय नक्सालमा चैत २१ गते ३ बजे खोल्ने जनाएको छ ।

सेती फाइनान्स लिमिटेड
सेती फाइनान्स लिमिटेडले हकप्रद जारी गर्दा नबिकेको संस्थापक सेयर केही साताअघि लिलाममा निकाल्दासमेत किन्ने अति न्यून भएपछि एक लाख ८० हजार कित्ता फेरि लिलाममा निकाल्ने भएको छ । फाइनाइन्सले यसअघि फागुन ११ देखि १९ गतेसम्म एक लाख ८३ हजार दुई सय ३५ दशमलव ८६ कित्ता संस्थापक सेयरको लिलामी खुला गरेकोमा जम्मा तीन हजार दुई सय कित्ता संस्थापक सेयरमात्र बिकेको थियो । बाँकी एक लाख ८० हजार ३५ कित्ता संस्थापक सेयर बिक्री हुन सकेन । साधारण सेयर भने ६६ हजार छ सय ८२ दशमलव १४ कित्ता मध्ये सबै बिक्री भएको थियो । अहिले खुला गर्न लागेको संस्थापक सेयर लिलामीमा बिक्री प्रबन्धक एनआईबिएल क्यापिटल र सेती फाईनान्सको कार्यालय टिकापुर, कैलालीबाट चैत १३ देखि १७ गतेसम्म आवेदन गर्न सक्ने क्यापिटलले जनाएको छ । बोलपत्र चैत २० गते क्यापिटलको कार्यालय लाजिम्पाटमा ४ बजे खुला हुनेछ । 

सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड
सप्तकोशी डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले गत पुसमा शतप्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशनका क्रममा नबिकेको ९७ हजार पाँच सय २६ कित्ता सेयर लिलामीमा निकाल्न लागेको हो । बैंकले ४० हजार ८ सय २६ कित्ता सर्वसाधारण समूहको सेयर र ५६ हजार ७ सय कित्ता संस्थापक सेयर लिलामी गर्न लागेको जानकारी दिएको छ । लगानीकर्ताले चैत १८ गतेदेखि चैत २५ गतेसम्म लिलामी सेयर खरिद गर्न सक्ने छन् । सो लिलामीमा घटीमा १०० कित्ता सेयर आवेदन दिन पाइने छ । मुल्य पनि कम्तीमा १०० रुपैयाँ तोक्नुपर्ने छ । बैंकको सेयर निष्काशन तथा विक्रीसम्बन्धी प्रबन्ध मिलाउने कार्य एनएमबि क्यापटलले गर्नेछ । एनएमबि क्यापिटलको केन्द्रिय कार्यालय नागपोखरी र सप्तकोशी बिकास बैंकको प्रधान कार्यालय बिराटनगरबाट सेयर खरिदका लागि आवेदन दिन पाइने छ ।

काष्ठमण्डप डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेड
काष्ठमण्डप डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले एक लाख सात हजार छ सय एक दशमलव २० कित्ता सेयर लिलामीमा बिक्री गर्ने भएको छ । काष्ठमण्डपले सर्वसाधारण समूहतर्फको सेयर चैत २२ गतेदेखि लिलामीमा निकाल्न लागेको हो । आवेदकले एनसीएम मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेड, कमलपोखरी काठमाडौंमा पुग्ने गरी चैत्र २८ गतेसम्म आवेदन फारम बुझाउन सक्नेछन् । लगानीकर्ताले न्यूनतम १०० रुपैयाँलाई आधार मानेर त्यसभन्दा बढी मूल्य तोेकी निवेदन दिनुपर्नेछ । बोलपत्र चैत ३० गते एनसिएम मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेड, कमलपोखरी काठमाडौंमा खोलिने बताइएको छ । यसअघि काष्ठमण्डपले कात्तिक २६ देखि मंसिर ३० गतेसम्म १६ लाख ९९ हजार ७४१.७० कित्ता हकप्रद सेयर बिक्री खुला गरेको थियो । सोही क्रममा नबिकेको सर्वसाधारणतर्फको सेयर बैंकले लिलामीमा विक्री गर्न लागेको हो ।

भानुचोकमा सिद्धार्थ डेभलपमेन्ट बैंकको एटीएमसहितको शाखा विस्तार

सिद्धार्थ डेभलपमेण्ट बैंक लिमिटेडले धनुषाको भानुचोक, जनकपुरमा आफ्नो ३६औँ शाखा स्थापना गरी सञ्चालनमा ल्याएको छ । नवनिर्मित शाखाको समुद्घाटन जनकपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष शिवशंकर शाह र बैंक संचालक समितिका अध्यक्ष रामबहादुर भण्डारीबाट संयुक्त रुपमा गरेका हुन् । 

उक्त कार्यक्रमा बैंकका अध्यक्षले उक्त शाखाबाट सम्पूर्ण आधुनिक बैंकिङ्ग सुविधाहरु प्राप्त गर्न सकिने जानकारी दिए । समारोहमा जनकपुर उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष शाहले बैंकले सामाजिक उत्तरदायित्वमा समेत ध्यान दिनुपर्ने बताए । उक्त शाखामा शाखाको शुभारम्भ सहित बैंकले एटीएम सेवा पनि सँग–सँगै सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

उद्घाटन समारोहमा आफ्नो स्वागत मन्तब्य राख्दै बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अजय कुमार मिश्रले बैंकले आगामी दिनमा देशका विभिन्न स्थानमा शाखा कार्यालय विस्तार गर्दै ग्रामिणमुखी र आधुनिक एवं स्तरीय बैंकिङ्ग सेवा प्रदान गरी राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको विकासमा टेवा पुर्याउने बताए । गुणात्मक बृद्धि तथा वित्तीय पहुँच विस्तारमा बैंकले सदैव ध्यान दिने उनले बताए । साथै उनले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको संस्थागत सुशासनमा ध्यान पुर्याउने र गाउँ केन्द्रित सेवा विस्तारलाई प्राथमिकतामा राख्ने बताए । शाखा समुद्घाटन समारोहको कार्यक्रममा स्थानीय व्यापारी तथा सेवाग्राहीको सहभागीता थियो ।

हालसम्म बैंकले सबै शाखा कार्यालय मार्फत एक लाख ५० हजार भन्दा बढी सन्तुष्ट ग्राहकलाई विभिन्न आधुनिक बैंकिङ्ग  लगायत ई–बैंकिङ्ग, मोबाइल बैंकिङ्ग, एससीटी डेबिट कार्ड, संचयकोष, स्वेच्छिककोष, उपदानकोष जस्ता बैंकिङ्ग सेवा दिइरहको छ । 

साताभरमा १२८ अंकले बढ्यो सेयर बजार, पाँच अर्ब ६९ करोडको कारोबार

२४.८५ अंकको वृद्धिसँगै साताको सुरुवात गरेको सेयर बजारमा साताभर नै वृद्धि कायम रह्यो । हरेक दिन दोहोरो अंकले बढेको सेयर बजार विहीबार भने सामान्य ४.९६ अंकले बढेर बन्द भयो । गत साता १३५७.३४ अंकमा बन्द भएको सेयर बजार यो साता १४८६.०४ अंकमा पुगेको छ । जसअनुसार, यो साता सेयर बजार १२८.७ अंकले बढेको छ । गत साता सेयर बजार ९.८१ अंकले मात्रै बढेको थियो । 

कारोबारका हिसाबले पनि यो साता सेयर बजार सकारात्मक देखियो । बजारमा देखिएको निरन्तर वृद्धिले लगानीकर्तालाई उत्साहित बनायो । साताको पहिलो दिन ६८ करोडको मात्रै सेयर कारोबार भएको थियो । तर, आइतबार परिसूचक दोहोरो अंकले बढेको प्रभाव सोमबार कारोबार रकममा देखियो । लामो समयपछि सोमबार एक अर्बभन्दा बढीको कारोबार भयो । आइतबारको तुलनामा सोमबार बढी अंकले परिसूचक बढेपछि त्यसको प्रभाव मंगलबारको कारोबारमा देखियो । यद्यपि, मंगलबारदेखि परिसूचकको वृद्धिदरमा कमी आएसँगै बुधबार र विहीबार कारोबार रकम घट्यो । मंगलबार एक अर्ब ४२ करोड, बुधबार एक अर्ब ३६ करोड र विहीबार ९५ करोडको कारोबार भयो । समग्रमा साताभर, पाँच अर्ब ६९ करोड ५४ लाख ४० हजार एक सय ४८ रुपैयाँको कारोबार भएको छ । गत साता एक अर्ब ७९ करोड ३४ लाख ७२ हजार आठ सय २५ रुपैयाँको कारोबार भएको थियो ।

कारोबार रकमको आधारमा यो साता नेशनल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी अग्रस्थानमा रह्यो, जसको ३२ करोड ५५ लाख ६० हजार रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । एनसीसी बैंककोे २५ करोड २७ लाख हजार रुपैयाँ, नेपाल बंगलादेश बैंकको २२ करोड ४ लाख ५० हजार रुपैयाँ, प्रभु बैंकको २१ करोड ८६ लाख ३० रुपैयाँ र सानिमा बैंकको २१ करोड ३३ लाख ४० हजार रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । यो साता प्रायः लघुवित्त र बीमा कम्पनीका सेयरधनीले धेरै कमाएका छन् । 

चैत्र २४ गतेदेखि आउँदैछ सिटिजन्स बैंकको हकप्रद सेयर

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशन लिमिटेडको हकप्रद सेयर निष्काशन यही चैत्र २४ गतेदेखि खुला हुने भएको छ । बैंकले २५ प्रतिशत अर्थात १० बराबर २.५को अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न लागेको हो । बैंकले जारी गर्न लागेको हकप्रदमा गत फागुन २५ गतेसम्म कायम झन्डै ८० हजार सेयरधनीले आवेदन दिन पाउनेछन् । हकप्रद निष्काशन बैशाख २७ गतेसम्म खुला रहनेछ । 

बैंकको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा सानिमा क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । बैंकले जारी गर्न लागेको उक्त हकप्रदमा सानिमा क्यापिटल लिमिटेड नारायणचौर, सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनल लिमिटेड बाटुलेघर र सिटिजन्स बैंक इन्टरनेशनलको सम्पूर्ण शाखा कार्यालयबाट आवेदन दिन सकिनेछ ।

बैंकले एक सय रुपैयाँ अंकित दरमा एक अर्ब ३८ करोड ४३ लाख ३७ हजार नौ सय रुपैयाँ बराबरको एक करोड ३८ लाख ४३ हजार तीन सय ७९ कित्ता हकप्रद सेयर निष्काशन गर्नेछ । हाल सिटिजन्स बैंकको चुक्तापुँजी पाँच अर्ब ५३ करोड ७३ लाख ५१ हजार रुपैयाँ चुक्ता पूँजी रहेको छ । २५ प्रतिशत हकप्रद सेयर जारी गरेपछि बैंकको चुक्तापुँजी छ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ पुग्नेछ ।

हकप्रद निष्काशन गर्नेसम्बन्धी निर्णय बैंकको दशौँ वार्षिक साधारणसभाबाट पारित भएको थियो । बैंकले यसै आर्थिक वर्ष भित्र आठ अर्ब रुपैयाँ चुक्तापुँजी पुर्याउने लक्ष्य लिएको जनाएको छ ।  

सूर्योदय लघुवित्तमा जागीर खुल्यो

सूर्योदय लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडमा जागीर खुलेको छ । संस्थाले दुई जना वरिष्ठ सहायक शाखा प्रमुख माग गरेको हो । इच्छुक र योग्य नेपाली नागरिकलाई यही चैत्र २४ गतेभित्र एप्लाई गरिसक्न आह्वान गरिएको छ । 

प्रभु बैंकको हकप्रद आउँदैै, सेयर निष्काशन एनसिएम मर्चेन्ट बैंकिङले गर्ने

प्रभु बैंक लिमिटेडले ४० प्रतिशत अर्थात १० बराबर चारको अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ । हकप्रद निष्काशनका लागि बैंकले सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा एनसिएम मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेडलाई नियुक्त गरेको छ । सेयर निष्काशन गर्नेसम्बन्धी सम्झौतापत्रमा प्रभु बैंकको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अशोक शेरचन र एन.सि.एम मर्चेण्ट बैंकिङ्गको तर्फबाट प्रमुख कार्यकारी अधिकृत बिजय लाल श्रेष्ठले हस्ताक्षर गरेका हुन् । 

१५औँ साधारणसभाले पारित गरेबमोजिम प्रभुले एक सय रुपैयाँ अंकित मूल्यमा दुई अर्ब ३५ करोड २५ लाख ६० हजार आठ सय रुपैयाँ बराबरको दुई करोड ३५ लाख २५ हजार छ सय आठ कित्ता हकप्रद सेयर निष्काशन गर्नेछ । हाल प्रभु बैंकको चुक्तापुँजी पाँच अर्ब ८८ करोड १४ लाख दुई हजार रुपैयाँ रहेको छ । ४० प्रतिशत हकप्रद सेयर जारी गरेपछि बैंकको चुक्तापुँजी आठ अर्ब २३ करोड ३९ लाख ६२ हजार आठ सय रुपैयाँ पुग्ने बताइएको छ । 

साताभर चर्चामा रहे यी १० बैंकिङ खबरहरु

हरेक साताको अन्तिम दिन शुक्रबार बैंकिङ खबर डट कमले साताभरिका बैंकिङ समाचारहरुलाई एउटै पानामा समेट्दै आइरहेको छ । यस साता पनि बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रसँग सम्बन्धित विभिन्न गतिविधिहरु भए । बैंक तथा वित्तीय संस्थासम्बन्धी विभिन्न समाचार तथा गतिविधिहरुलाई सञ्चार माध्यमहरुले महत्वका साथ प्रकाशन तथा प्रशारण गरे । समग्रमा, साताको सुरुवातदेखि बैँक तथा वित्तीय क्षेत्रमा भएका प्रमुख गतिविधिहरु यहाँ प्रस्तुत गरिन्छ :

बैंकहरुलाई राष्ट्र बैंकको पाँचबुँदे निर्देशन
आइतबार पाँच बुँदे निर्देशनसहितको परिपत्र जारी गर्दै नेपाल राष्ट्र बैंकले बारम्बार व्याजदर वृद्धि नगर्न÷नगराउन बैंकहरुलाई निर्देशन दियो । राष्ट्र बैंकले कर्जा दिने समयमा नै कर्जावालाको सम्पत्तिको सही मूल्यांकन हुने वातावरणको सुनिश्चितता कायम गर्न, धितोको लिलामी बिक्री वा सकार गर्दा प्रचलित बजार मूल्य अनुसार नै गर्न र, ऋणीका परिवार वा सरोकारवालाको सामाजिक प्रतिष्ठामा प्रतिकुल नपार्ने वातावरण मिलाउदै न्यायोचित तरिकाले कर्जा असुलको प्रक्रिया थाल्न समेत बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुलाई निर्देशन दिएको छ ।

कुमारी बैंकले चार वित्तीय संस्था गाभ्ने
एनसीसी बैंकसँगको मर्जर भाँडिएपछि आफैँ आठ अर्ब चुक्तापुँजी पुर्याउन कम्मर कसेको कुमारी बैंक लिमिटेडले काष्ठमण्डप डेभलमेन्ट बैंक लिमिटेड, पश्चिमाञ्चल फाइनान्स लिमिटेड, महाकाली विकास बैंक लिमिटेड र काँक्रेविहार विकास बैंक लिमिटेडलाई खरिद गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउने प्रस्ताव १६औँ साधारणसभाबाट पारित गर्यो । सोही साधारणसभाले आफ्ना सेयरधनीलाई २१ प्रतिशत बोनस सेयर र कर प्रयोजनका लागि १.१० प्रतिशत नगद लाभांश वितरण गर्ने प्रस्ताव पनि पारित गर्यो । बैंकले ४ विकास बैंक प्राप्तिसम्बन्धी कार्य समाप्त भई एकीकृत कारोबार भएपश्चात् कायम हुने चुक्ता पुँजीमा थप एक अर्ब १९ करोड ३८ लाख ९९ हजार १६५ रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर जारी गर्ने निर्णय समेत गरेको छ । उक्त एक्विजिसन, बोनस सेयर र हकप्रद सेयरपछि कुमारीको चुक्तापुँजी आठ अर्ब नजिक पुग्नेछ । चालू आर्थिक वर्षमा हुने कमाईबाट बोनस सेयर जारी गरेर बैंकले आठ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी चुक्तापुँजी पुर्याउने बताएको छ ।

एक भए सेन्ट्रल र भक्तपूर फाइनान्स
सेन्ट्रल फाइनान्स लिमिटेड र भक्तपुर फाइनान्स लिमिटेड एकआपसमा गाभिएर विहीबारदेखि सेन्ट्रल फाइनान्स लिमिटेडको नामबाट एकीकृत कारोबार सुरु गरे । दुई संस्था गाभिएपछि बनेको संस्थाको चुक्ता पूँजी ५२ करोड ६ लाख ६३ हजार रुपैयाँ भएको छ । संस्थाको निक्षेप २ अर्ब ३६ करोड ७१ लाख र कर्जा लगानी २ अर्ब २३ करोड ९६ लाख पुगेको छ । राष्ट्र बैंकले तोकेको चुक्ता पूँजी ८० करोड मर्जरपछि हकप्रद र बोनस सेयर जारी गरेर पुर्याउने जनाएको छ । मर्जरपछि फाइनानसको निक्षेप दुई अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ र ऋण लगानी दुई अर्ब ३१ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । शाखा चाहबिल, नारायणघाट, बुटवल र भक्तपुरमा छ भने केन्द्रीय कार्यालय ललितपूरमा रहेको छ ।

देवः र युनियनबीच एक्विजिसन सम्झौता
देवः विकास बैंक लिमिटेड र युनियन फाइनान्स लिमिटेडबीच एक्विजिसन सम्झौता भयो । एक्विजिसनपछि बन्ने संस्थाको नाम देवः विकास बैंक नै रहने छ भने प्रमुख कार्यकारी अधिकृत पनि देवः विकास बैंकबाटै रहनेछन् । ५० प्रतिशत हकप्रद सेयर र गत आर्थिक वर्षको कमाईबाट १४ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गरेर देवः विकास बैंकले एक अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ चुक्तापुँजी पुर्याएको छ । युनियन फाइनान्सलाई एक्वायर गरेपछि देवःको चुक्तापुँजी एक अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ पुग्नेछ । २०७४ असारमसान्तभित्र दुई अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पुर्याउनका लागि दुवै संस्था मिलेर आवश्यक पहल गर्ने भएका छन् । अपुग पूँजी पुर्याउन अर्को संस्थालाई गाभ्ने रणनीति बैंकले लिएको छ ।

तीन ब्रोकरलाई शाखा विस्तार गर्ने अनुमति
नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज नेप्सेले तीन सेयर ब्रोकर कम्पनीलाई तत्काल विस्तारित शाखा संचालनमा ल्याउन अनुमति दियो । नेप्सेले सनि सेक्युरिटिज प्रा.लि., भिजन सेक्युरिटिज प्रा.लि.र श्रीहरी सेक्युरिटिज प्रा.लि.लाई विस्तारित शाखा संचालनमा ल्याउन बुधबार (चैत्र ९ गते) अनुमति दिएको हो । शाखा संचालन गरेर लगानीकर्तालाई सेवा उपलब्ध गराउन कारोबार लिंक समेत उपलब्ध गराइसकेको नेप्सेले जनाएको छ । यी ब्रोकरले आवेदनअनुसार, क्रमशः नारायणगढ, बनेपा र विर्तामोडमा शाखा कार्यालय संचालन गर्न अनुमति पाएका हुन् । 

कमोडिटी मार्केटसम्बन्धी विधेयक पारित
व्यवस्थापिका–संसद्ले ‘वस्तु विनिमय बजार सम्बन्धी विधेयक, २०७३ माथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्तावलाई बहुमतले स्वीकृत गर्यो । उपप्रधानमन्त्री एवम् अर्थमन्त्री कृष्णबहादुर महराले प्रस्तुत गरेको उक्त विधेयकमाथि सांसद रेवतीरमण भण्डारी, प्रेम सुवाल र भरतकुमार शाहले धारणा राखेका थिए । सांसदहरुले राखेको जिज्ञासाको जवाफ दिँदै अर्थमन्त्री महराले वस्तु बजारलाई सही मूल्य निर्धारण गर्ने, मूल्य जोखिम कम गर्ने, महँगी नियन्त्रण गर्ने लक्ष्यका आधारमा विधेयक ल्याइएको बताए । करको दायरामा विस्तार, रोजगारीको बढोत्तरी, अनुगमन तथा अनौपचारिक अर्थतन्त्रलाई नियन्त्रण गर्न नयाँ विधेयकले काम गर्ने जानकारी दिँदै उनलेआर्थिक अनियमितता र ठगी नियन्त्रण गर्न सकिने तथा सीमित व्यक्तिले बजार नियनत्रण गर्ने अवस्थाको समेत अन्त्य यसबाट हुने उल्लेख गरे । 

विश्वका धनाढ्यहरुको नयाँ सूचि सार्वजनिक
अमेरिकाको चर्चित म्यागाजिन फोब्र्सले २०१७ का अर्वपतिहरुको सूचि सार्वजनिक गर्यो । नेपालका उद्योगी विनोद चौधरी गत वर्षभन्दा १० स्थान माथि उक्लिँदै उक्त सूचिमा १५६७औँ स्थानमा परेका छन् । फोक्र्सका अनुसार, चौधरीसँग १.३ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति छ । उनको सम्पत्ति गत वर्षको तुलनामा बढेको हो । गत वर्ष उनको सम्पत्ति १.१ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको थियो । यो वर्ष पनि संसारकै अर्बपतिहरुको सूचिको पहिलो नम्बरमा माइक्रोसफ्टका मालिक बील गेट्स नै परेका छन् । फोब्र्सका अनुसार उनीसँग ८६ अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सम्पत्ति रहेको छ । त्यस्तै, सूचीको दोस्रो स्थानमा अमेरिकी उद्योगी वोरेन बफेट र तेस्रो नम्बरमा अमेजोन कम्पनीका मालिक जेफ बेजोस छन् । उनीहरुको सम्पत्ति क्रमशः ७५.६ अर्ब र ७२.८ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प यो सूचिको ५४४औँ स्थानमा छन् । उनी गत वर्षको तुलनामा २२० स्थान तल झरेका हुन् । फोब्र्सको सूचिको सोही स्थानमा विश्वका अन्य १० अर्वपति समेत परेका छन् । हाल ट्रम्पसँग ३.५ विलियन अमेरिकी डलर बराबर सम्पत्ति रहेको छ । 

तीन कम्पनीलाई आईपिओ निष्काशनको अनुमति
नेपाल धितोपत्र बोर्डले यो साता तीन वटा कम्पनीलाई साधारण सेयर निष्काशनको अनुमति दियो । बोर्डले स्वदेशी लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडलाई चैत्र ७ गते, माहुली लघुवित्त वित्तीय संस्था लिमिटेडलाई चैत्र ४ गते र राधी जलविद्युत् कम्पनी लिमिटेडलाई चैत्र ३ गते आईपिओ निष्काशन गर्नका लागि अनुमति दिएको हो । स्वदेशी लघुवित्तले तीन लाख कित्ता सेयर निष्काशन गर्नेछ । लघुवित्तको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा एनएमबि क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । माहुली लघुवित्तले चार लाख कित्ता सेयर निष्काशन गर्नेछ । सेयर निष्काशनका लागि लघुवित्तले सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा एनसिएम मर्चेन्ट बैंकिङ लिमिटेडलाई नियुक्त गरिसकेको छ । त्यस्तै, राधी विद्युत कम्पनीले आयोजना प्रभावित लमजुङ बासीका लागि चार लाख १० हजार कित्ता सेयर निष्काशन गर्ने अनुमति पाएको छ । सेयर निष्काशनका लागि कम्पनीले सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा नविल इन्भेष्टमेन्ट बैंकिङ लिमिटेडलाई नियुक्त गरेको छ । बोर्डबाट सेयर जारी गर्ने अनुमति पाइसकेका यी कम्पनीले छिटै नै सेयर निष्काशन सुरु गर्नेछन् ।

कुमारी बैंकको हकप्रद खुला
कुमारी बैंक लिमिटेडले आइतबारदेखि ५० प्रतिशत अर्थात दुई बराबर एक अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन सुरु गर्यो । उक्त हकप्रदमा फागुन १९ गतेसम्म कायम सेयरधनीले चैत्र ६ गतेदेखि बैशाख १० गतेसम्म आवेदन दिन पाउनेछन् । बैंकको सेयर निष्काशन तथा बिक्री प्रबन्धकमा सिद्धार्थ क्यापिटल लिमिटेड रहेको छ । नक्सालको नारायणचौरस्थित विक्री प्रबन्धकको कार्यालय र कुमारी बैंकका सम्पूर्ण शाखाहरुबाट हकप्रद भर्न पाइने बताइएको छ । बैंकले एक सय रुपैंया अंकित दरमा हाल कायम चुक्ता पूँजीको ५० प्रतिशतले हुने एक अर्ब ३४ करोड ९५ लाख ८३ हजार दुई सय रुपैयाँ बराबरको एक करोड ३४ लाख ९५ हजार आठ सय ३२ कित्ता हकप्रद निष्काशन गरेको हो । 

डिप्रोक्स लघुवित्तको हकप्रद सेयर खुला
डिप्रोक्स लघुवित्त विकास बैंक लिमिटेडको हकप्रद सेयर निष्काशन आज (चैत्र ७ गते, सोमबार)देखि खुला भएको छ । बैंकले शतप्रतिशत अर्थात एक बराबर एकको अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन सुरु गरेको हो । कम्पनीको सेयर निष्काशन तथा विक्री प्रबन्धकमा नविल इन्भेष्टमेन्ट बैंकिङ लिमिटेड रहेको छ । कम्पनीको हकप्रद सेयर नबिल इन्भेष्टमेन्ट बैंकिङको कार्यालय सेन्ट्रल प्लाजा, नारायणचौर नक्साल र डिप्रोक्स लघुवित्तका सबै शाखाहरुबाट भर्न सकिने छ । हकप्रदमा वैशाख १० गतेसम्म आवेदन दिने सक्ने बताइएको छ । बैंकले जारी गर्न लागेको हकप्रद सेयरलाई इक्रा नेपालले ग्रेड ४ प्लस रेटिङ प्रदान गरेको छ । यसले बैंकको आधारभूत पक्ष औसतभन्दा कमजोर रहेको संकेत गर्दछ । बैंकले एक सय रुपैयाँ अंकित दरमा २५ करोड ७९ लाख रुपैयाँ बराबरको हकप्रद सेयर निष्काशन गरेको हो । हकप्रद सेयर वितरण पश्चात बैंकको चुक्ता पुँजी ५१ करोड ५८ लाख पुग्ने बैंकले जनाएको छ ।

अन्य

  • शतप्रतिशत हकप्रद निष्काशनका लागि लक्ष्मी बैंकले चैत्र १९ गतेदेखि सेयरधनी पुस्तिका बन्द गर्ने निर्णय गर्यो । 
  • हिमालयन बैंक लिमिटेडले बिहीबारदेखि एक लाख ४५ हजार पाँच सय ६० कित्ता सेयर लिलामीमा निकाल्यो ।
  • १० बराबर तीनको अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न लागेको सानिमा बैंकले चैत्र १८ गतेदेखि सेयरधनी पुस्तिका बन्द गर्ने निर्णय गर्यो । 
  • सगरमाथा फाइनान्स लिमिटेडले पाँच लाख ६६ हजार दुई सय ७८ दशमलव ८३ कित्ता हकप्रद सेयर सोमबार (चैत्र ७ गते) देखि लिलामीमा निकाल्यो ।
  • राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक लिमिटेडले विद्योदय मा.बि., सरस्वती निम्न मा.वि. र राम अमर शहिद पुस्तकालयलाई ४ थान कम्युटर र १ थान ल्यापटप सहयोग गर्यो । 
  • टुरिजम डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले बुधबार बैंकको मुख्य शाखा, ठमेलमा रक्तदान कार्यक्रमको आयोजना गर्यो । 
  • बुम रेमिट्यान्स प्रा लि, कालिमाटी सोल्टिमोड काठमाडौँले काष्ठमण्डप डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडलाई आफ्नो एजेन्ट नियूक्त गर्यो । 
  • नेपाल क्लियरिङ हाउस लिमिटेड र कन्काई विकास बैंक लिमिटेडबीच अन्तरबैंक विद्युतीय भुक्तानी प्रणाली सेवा सम्बन्धी सम्झौता भयो ।
  • ग्लोबल आइएमई बैंकले विगतका बर्षहरुमा जस्तै इपिएस कोरियन भाषा परीक्षाको परीक्षा शुल्क संकलन सेवा प्रदान गर्यो । 
  • टुरिजम डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले आफ्नो शाखा सञ्जाल विस्तारको क्रममा नवलपरासीको रजहर, रुपन्देहीको बुटवल र बाँकेको कोहलपुरबाट शाखाहरुको औपचारीक उद्घाटन गर्यो । 
  • टुरिजम डेभलपमेन्ट बैंक लिमिटेडले धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेशनलाई पाँच लाख रुपैँया आर्थिक सहयोग प्रदान गर्यो । 

आगामी मंगलबारदेखि एनआईसी एसिया बैंकको हकप्रद, कहाँबाट दिने आवेदन ?

आगामी मंगलबार (चैत्र १५ गते) देखि एनआइसी एसिया बैंक लिमिटेडको हकप्रद सेयर निष्काशन चहुने भएको छ । बैंकले १५ प्रतिशत अर्थात १०० बराबर १५ को अनुपातमा हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न लागेको हो । आगामी बैशाख १९ गतेसम्म विक्री खुला रहने हकप्रद निष्काशन तथा विक्रीको प्रबन्ध गर्ने जिम्मा सिभिल क्यापिटल लिमिटेडले पाएको छ । 

बैंकले एक सय रुपैयाँ अंकित मूल्यमा ८७ करोड २९ लाख ४७ हजार पाँच सय रुपैयाँ बराबरको ८७ लाख २९ हजार ४ सय ७५ कित्ता हकप्रद सेयर निष्काशन गर्नेछ । चैत्र ६ गतेसम्म कायम सेयरधनीले मात्रै उक्त हकप्रद भर्न पाउनेछन् । एनआइसी एशिया बैंकको सम्पूर्ण शाखा कार्यालयहरु तथा विक्री प्रबन्धकको कार्यालयबाट हकप्रद खरिदका लागि आवेदन बुझाउन सकिनेछ । 

बैंकको २६ औँ वार्षिक साधारणसभाबाट पारित भएबमोजिम बोनस सेयर वितरण गरेपछि कायम हुने चुक्तापुँजीको १५ प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गर्न लागिएको हो । बैंकले गत आर्थिक वर्षको कमाईबाट २६ प्रतिशत बोनस सेयर वितरण गरेको थियो । जसपश्चात् बैंकको चुक्तापुँजी पाँच अर्ब ८१ करोड ९६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ । यसको १५ प्रतिशत हकप्रद सेयर निष्काशन गरेपछि बैंकको चुक्तापुँजी छ अर्ब ७० करोड रुपैयाँ पुग्नेछ । बैंकले राष्ट्र बैंकले तोकेको आठ अर्ब चुक्ता पूँजी पुर्याउन गत वर्ष पनि २५ प्रतिशत हकप्रद निष्कासन गरेको थियो ।

बैंकको प्रतिसेयर आम्दानी २४ रुपैयाँ ८० पैसा छ भने प्रति सेयर नेटवर्थ एक सय ४५ रुपैयाँ ५० पैसा छ ।

‘कृषिको मौलिकता जोगाउन सहकारीको भूमिका महत्वपूर्ण’

कृषिमन्त्री गौरीशंकर चौधरीले नेपाली कृषिको मौलिकता जोगाउन सहकारी संस्थाको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको बताएका छन् । नेपाल कृषि केन्द्रीय सहकारी संघले काठमाडौँमा आयोजना गरेको ‘किसानको पोको’ बिक्री कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री चौधरीले कृषिलाई व्यावसायीकरण गर्न स्थानीय उत्पादनलाई जोगाउनुपर्ने बताए । कृषिमा आधुनिकता र व्यवसायीकताका नाममा नेपालको मौलिक उत्पादन लोपोन्मुख हुने अवस्थामा पुगेको मन्त्री चौधरीको भनाइ थियो । 

अन्नबालीमा मुरली मकै, पुराना रैथाने जातका धान, कोदो, फापर, जुनेलो, सिलम, अदुवा, राजमा, चना, आलस, टाटेसिमी, मस्याङ्, कोइरालो, रहर, खेसरी, मुसुरोलगायत सहकारीमार्फत संरक्षण गरी बिक्री वितरणमा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यका साथ कार्यक्रमको आयोजना गरिएको हो । पछिल्लो पटक नेपालमा भित्रिएका बहुर्रा्ष्ट्रिय कम्पनीका बीउबिजनले नेपालको मौलिक स्वादलाई विस्थापित गरेको छ । स्थानीय प्रजातिका खाद्यन्नबाली लोप हुन थालेको छ । जनसङ्ख्या बढिरहेका कारण कृषिको आधुनिकीकरण हुनुपर्ने भनाइले स्थानीय जातको बीउबिजनको सट्टामा बहुर्रा्ष्ट्रिय कम्पनीका बीउबिजन भित्रिएका छन् । 

कार्यक्रममा राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष डा युवराज खतिवडाले भूमिहीन सीमान्तकृत र कृषि मजदुरका हातमा खेतियोग्य जमिन नहुन्जेल कृषिको दिगो विकास असम्भव रहेको बताए । राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर समेत रहेका डा खतिवडाले ३५ प्रतिशत जनताका हातमा व्यावसायिक खेती गर्ने जग्गा नभएकाले कृषिमा दिगो विकास नभएको बताए । नेपालको कृषि गणना २०६८ अनुसार कृषि मजदुरको संख्या २० प्रतिशत तथा भूमिहीन सीमान्तकृत वर्गको संख्या १५ प्रतिशत रहेको छ । “थोरै व्यक्तिका हातमा प्रचुर जमिन रहे पनि त्यो वर्गले खेती नै नगर्ने भएकाले नेपाली कृषि परनिर्भरतातर्फ उन्मुख भएको हो,” खतिवडाले भने ।

पूर्वसहकारी मन्त्री केशव बडालले सामूहिक र सहकारीखेती कृषिमा आशालाग्दो भएकाले जग्गाको अवैधानिक खण्डिकरण रोक्नुपर्नेमा जोड दिए । नेपाल कृषि सहकारी केन्द्रीय संघका अध्यक्ष खेम पाठकले कृषि भूमिलाई एकीकरण गर्नुपर्ने बताए । रासस